Myanmar'da gençler zorla askere alınma korkusuyla yaşıyor

Myanmar'ın güneyindeki Karen eyaletinin başkenti Hpa-An'da genç ve sağlıklıysanız hava karardıktan sonra dışarı çıkmıyorsunuz. Son aylarda bu, yaygın bir kanaat haline geldi. BBC Burmese'nin incelediği sızdırılmış belgelere göre, yetkililere askeri birliklerin asker toplama kotalarını agresif bir şekilde doldurmaları emredildi.

26 yaşındaki bir tuk tuk sürücüsü, güvenliği için gerçek adının açıklanmamasını isteyerek, "Endişeleniyorum ama çalışmak için dışarı çıkmak zorundayım" dedi. "Ailem beni sürekli arıyor ve yolcuları çok uzağa götürmemem, kimi yolcu alacağıma dikkat etmem konusunda beni uyarıyor. Sürekli tetikte olmalıyım."

Yerel halk, cunta yanlısı sivil giyimli kişilerin Hpa-An sokaklarında dolaşarak gençleri, yirmili ve otuzlu yaşlardaki insanları keyfi olarak gözaltına alıp askerlik hizmetine zorladığını belirtiyor. BBC Burmese'ye konuşan Myanmar Savunma ve Güvenlik Enstitüsü (MDSI) yetkilisi Binbaşı Naung Yoe, bu tür zorla askere alma yöntemlerinin sistematik hale geldiğini ifade etti.

Askeri darbe sonrası zorunlu askerlik yasası

Myanmar, Şubat 2021'de ordunun darbe yaparak seçilmiş lider Aung San Suu Kyi'yi devirmesinden bu yana kanlı bir iç savaş yaşıyor. Etnik milislere, demokrasi yanlısı gruplara ve sivil direniş hareketlerine karşı yıpratma savaşı veren cunta, art arda kayıplar ve artan firar oranları sonrasında 2024'ün başlarında zorunlu askerlik yasasını yürürlüğe koydu. Yasa, 18-35 yaş arası erkekler ile 18-27 yaş arası kadınların en az iki yıl askerlik yapmasını zorunlu kılıyor. Reddedenler beş yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya.

MDSI'ye göre zorunlu askerlik yasasının yürürlüğe girmesi, askeri darbeden bu yana sivil nüfusa yönelik en ağır ve etkili eylemlerden biri oldu. 2024 başından bu yana yaklaşık 100 bin genç erkeğin cunta tarafından askere alındığı tahmin ediliyor. İnsan hakları örgütleri, Myanmar ordusunun sivilleri kaçırarak askerlik hizmetine zorladığını belirtiyor.

Uluslararası Af Örgütü, İnsan Hakları İzleme Örgütü ve Fortify Rights gibi kuruluşlar, Myanmar ordusunun bu yöntemlerle sivil halkı zorla askere aldığını doğruluyor. Yangon'da yaşayan Ma Moe San Pan, 8 Mayıs 2025'te en son gördüğü 33 yaşındaki eşi Phyo Wai'nin askere alındığını, kendisinin de dolandırıcılar tarafından 4,5 milyon kyat dolandırıldığını söyledi. Cunta, zorla askere alma uygulamalarına ilişkin BBC'nin sorularına yanıt vermedi.