MI5, casus davasında mahkemeye yalan beyan verdiğini kabul etti

İngiltere'nin iç istihbarat servisi MI5 (İngiliz Güvenlik Servisi), neo-Nazi bir casusu savunurken üç mahkemeye yalanlara dayanan kanıt sunduğunu ve üst düzey görevlilerinin tekrar tekrar dürüst davranmadığını kabul etti. MI5 yalanların mahkemelere söylendiğini ilk kez kabul etmiş oldu; bu, BBC'nin olanlara ilişkin haberini doğruluyor.

MI5'i temsil eden Timothy Otty KC, bu tutumu Cuma günü Londra'daki Yüksek Mahkeme'de yapılan duruşmada açıkladı. Otty, MI5'in yetkili soruşturmanın bulgularını, görevlilerin eylemlerine ve kurumun kendi içindeki "sistemik başarısızlığa" ilişkin kısımlar dahil olmak üzere "çekince koymadan" kabul ettiğini belirtti. Otty, MI5'in "gündeme getirilen konuların ciddiyetini kabul ettiğini" ve bu sorunların bir daha yaşanmaması gerektiğini söyledi.

Üç yüksek yargıçtan oluşan bir heyet — İngiltere ve Galler'in en kıdemli yargıcı Lady Chief Justice Barones Sue Carr, King's Bench Division Başkanı Dame Victoria Sharp ve Mr Justice Chamberlain — yalan kanıt nedeniyle hangi adımların atılacağını değerlendiriyor. Yargıçlar özellikle bazı MI5 görevlileri ve MI5 hakkında mahkemeye saygısızlık (contempt of court) süreci başlatılıp başlatılmayacağına karar verecek. Otty, Goldring soruşturmasının ayrıntılı bulguları, MI5'in özürleri ve reform taahhüdü göz önüne alındığında mahkemeye saygısızlık sürecinin kamu yararına olmayacağını savundu. Otty, 2 No'lu görevlinin servisten istifa ettiğini, 3 No'lu görevlinin ise askıya alındığını ve işine son verilmesine yol açabilecek disiplin süreciyle karşı karşıya olduğunu belirtti.

Dosyayı açan BBC soruşturması

Duruşma, Temmuz ayında yayımlanan ve MI5'in şiddet uygulayan neo-Nazi bir casusu savunurken üç mahkemeye "yalanlara dayalı" kanıt sunduğu sonucuna varan sert bir resmi raporun ardından yapıldı. Dönemin istihbarat yetkileri komiser yardımcısı Sir John Goldring tarafından hazırlanan rapor bir dizi üst düzey MI5 yetkilisini ve kurumu ağır biçimde eleştirdi. Goldring, 2 No'lu görevli olarak bilinen üst düzey bir MI5 casusunun tekrar tekrar yalan söylediğini, 3 No'lu görevlinin ise kendi meslektaşlarını yanılttığını ve kendisine söylenenler konusunda yalan söylediğini tespit etti. Raporda ayrıca dosya boyunca MI5'in davranışında "ciddi ve sistemik başarısızlıklar" bulunduğu belirtildi.

Dava, güvenlik servisindeki konumunu istismar aracı olarak kullanan yabancı uyruklu neo-Nazi ve kadın düşmanı bir MI5 muhbiri olan "Ajan X" etrafında dönüyor. X, "Beth" takma adıyla anılan partnerini zorlayıcı biçimde kontrol etti ve ona pala ile saldırdı. MI5 daha sonra polis soruşturması sürerken istihbarat çalışmasını sürdürmesi için yurt dışına gitmesine yardım etti. Hükümet, BBC'nin X hakkındaki soruşturmasını engellemek amacıyla 2022'de BBC'yi mahkemeye vermiş ancak başarısız olmuş, X'e yasal gizlilik hakkı tanınmıştı. Beth daha sonra MI5'e karşı Investigatory Powers Tribunal'de (İstihbarat Yetkileri Mahkemesi) dava açtı ve 2024'te Yüksek Mahkeme'de bir kararın gözden geçirilmesini talep etti.

Üç mahkemede de gizlilik talep eden servis, yargıçlara her zaman temel gizlilik politikasına sadık kaldığını ve X'in ajan olup olmadığı konusunda kimseye — soruşturmayı yürüten BBC gazetecisi dahil — bilgi vermediğini söylemişti. Mahkemeler, MI5'in argümanlarını kabul etti; bu da Beth'in ve diğer herkesin resmî olarak X'in ajan olduğunun söylenmesinin yasaklanması ve kilit kanıtlara erişiminin engellenmesi anlamına geldi. MI5, aslında 2020'de BBC'yi soruşturmadan vazgeçirmeye çalışırken gazeteciye yaptığı telefon görüşmelerinde X'in ajan statüsünü açıklamıştı. BBC'nin haberinin ardından yürütülen iki resmi soruşturma MI5'i ve görevlilerini kasıtlı yanlış davranıştan aklamış, yanlış kanıtın hatalara ve zayıf hatırlamaya bağlı olduğunu öne sürmüştü. Ancak Temmuz 2025'te üst düzey Yüksek Mahkeme yargıçlarından oluşan bir heyet, MI5'in yürüttüğü soruşturmaların "ciddi usul eksiklikleri" içerdiğine ve "sonuçlarına güvenemeyeceğimize" hükmederek Sir John'un soruşturmasının ve Cuma günkü duruşmanın yolunu açtı.