MI5 başkanı Brexit müdahalesi tartışmasında uyardı

İngiltere iç istihbarat servisi MI5'ın başkanı Sir Ken McCallum, 2016'daki Brexit referandumunda Rus müdahalesi yaşandığını belirtti ancak bu müdahalenin referandum sonucuna etkisinin abartılmaması gerektiği konusunda uyardı.

McCallum'un açıklamaları, Başbakan Andy Burnham'ın 2016 oylamasında Moskova'nın müdahalesi olduğunun "açık" olduğunu söylemesinin bazı Brexit yanlılarında tepki yaratmasının ardından geldi.

Sir Ken, referandumda çevrimiçi trol hesapları ve botlar aracılığıyla müdahale girişimi olduğunun "kamuya açık kayıtlarda yer aldığını" söyledi. Ancak Rus trol hesaplarının, "çabalarının görece etkisizliğine rağmen" yeniden manşetlere taşınmaktan "memnun olacağını" ifade etti.

"Müdahale girişimi ile sonucun değiştirilmesi arasında çok önemli bir fark var" diyen McCallum, "Bu trol hesapları dev gibi göstermeyerek rakiplerimizin ekmeğine yağ sürmememiz gerektiği konusunda biraz endişeliyim" şeklinde konuştu.

Muhafazakar Parti'nin başkan yardımcısı Alex Burghart ise Sir Ken'in sözlerini başbakana yönelik "olağanüstü bir azar" olarak nitelendirdi.

Burnham, pazartesi günü yayımlanan bir söyleşide The Rest is Politics podcast'ine verdiği demeçte, Downing Street'e geldiğinde 2016 oylamasında Rus müdahalesi olup olmadığını sorduğunu ve "Evet, olduğu yönünde net yanıt aldığını" belirtmişti. Başbakan görüşmede Rus faaliyetlerinin kapsamı veya niteliği hakkında ayrıntı vermedi; pazartesi öğleden sonra Avam Kamarası'nda konuyla ilgili sorular üzerine daha temkinli bir tutum sergiledi.

Başbakanlık'tan açıklama

Burnham, Muhafazakar Parti lideri Kemi Badenoch'un Rus müdahalesi nedeniyle referandum sonucunun meşruiyetini sorguladığı yönündeki iddiayı reddetti. Rusya'nın 2019 genel seçimlerine müdahale etmeye çalıştığının "kayıtlarda yer aldığını" belirten Başbakan, "Bunun ilk kez yaşandığını düşünmek akıl almaz" dedi.

10 Numara'dan bir sözcü de başbakanın Rusya'nın referandum sonucunu etkilemeye çalışmış olma ihtimalini yüksek gördüğünü, ancak bu çabaların başarılı olduğuna inanmadığını açıkladı.

Muhafazakarlar, Burnham'ı "referandum sonucunun meşruiyetini sorgulamaya çalışırken yakalanmasının ardından utanç verici bir geri adım atmakla" suçladı.

Reform UK lideri Nigel Farage, Burnham'ı yalan söylemekle suçlayarak referandumda "Rus müdahalesi olmadığını" savundu.

Eski Başbakan Boris Johnson da 2016'da dışişleri bakanı olduğunda güvenlik servislerinin kendisine "2016 referandumunda Rusya veya başka bir güç tarafından başarılı bir müdahaleye dair kanıt bulunmadığını" söylediğini belirtti. Johnson, "Ya güvenlik servisleri görüşlerini değiştirdi - ki bu çok tuhaf olurdu - ya da Burnham kendisine söylenenler konusunda yalan söylüyor" dedi.

2020'de bir parlamento raporu, Rusya'nın İngiltere'deki seçimlere ve referandumlara müdahale edip etmediği konusunda kesin bir sonuca ulaşmamış, ancak hükümeti sosyal medyadaki Rus "trol" hesaplarından gelen tehdidi tam olarak değerlendirmediği ve karşı koymadığı için eleştirmişti.