Meta'nın yeni cihazı Muse: sevimlilik stratejisi mi?

Meta, akıllı gözlüklerine yönelik eleştirilerin ardından ekranında sevimli bir avatar bulunan yeni bir takılabilir cihaz tanıttı. Şirketin kurucusu Mark Zuckerberg, cihazı San Francisco'da düzenlenen tanıtım etkinliğinde duyurdu. Muse adı verilen cihaz, anahtarlık veya çanta gibi yerlere takılabilecek boyutta.

Zuckerberg, "Bu küçük adama çok fazla teknoloji sığdırdık" dedi. Cihazın ekranında sevimli bir avatar yer alıyor ve bu yönüyle Tamagotchi gibi eski oyuncaklara benzetiliyor. Muse, canlı sohbet edebilme, e-posta yanıtlama, seyahat rezervasyonu yapma ve haftalık market alışverişini gerçekleştirme gibi işlevlere sahip.

Sevimlilik neden stratejik bir tercih?

Cambridge Üniversitesi'nde görev yapan ve sevimlilik üzerine araştırmalar yapan doçent Katie Seaborn, cihazın sevimli görünmesini "bebek gibi görünmesine" bağlıyor. Seaborn'a göre sevimlilik "stratejik" bir tercih. "Bu tartışmadan sevimlilik kullanan bir teknolojiyle çıkmak çok doğal çünkü sevimlilik zayıf bir sinyal. 'Endişelenmeyin, bize güvenebilirsiniz' mesajı veriyor" diyor.

Tokyo'daki Chuo Üniversitesi'nden profesör Joshua Paul Dale ise cihazın sevimli bir yoldaş haline getirilmeye çalışıldığını belirtiyor. Dale'e göre Meta, 2 inçlik küçük bir ekranla kullanıcıları ekrandaki figürü insan gibi algılamaya teşvik ediyor. Dale, "İnsanlar bunun insan olmadığını bilse de ona insanmış gibi davranıyor" diyor.

Japonya'da sevimlilik zaten yaygın

Seaborn, Japonya'da sevimliliğin uzun süredir yaygın olduğunu vurguluyor. "Japonya'ya gittiğinizde ilk fark ettiğiniz şey her şeyin bir maskotu olduğu. Devlet kurumları, medya şirketleri, işletmeler... hepsinin sevimli bir maskotu var" diyor.

Seaborn'un araştırmaları, sevimliliğin aldatma ile doğal bir bağlantısı olduğunu gösteriyor. Araştırmacı bunu "büyüleyici ve silahsızlandırıcı" olarak adlandırıyor. Seaborn'a göre sevimlilik, bilinçaltında savunma mekanizmalarını düşürüyor ve insanlar bunu engelleyemiyor.

Araştırmalar kültürel farklılıklara da işaret ediyor. Seaborn'un bulgularına göre Amerikalılar, Japonlara kıyasla sevimlilikle daha az aldanıyor. Bunun nedeni Japonya'da robotların kahraman olarak görülmesi. Batı kültüründe ise robotlar sıklıkla korkutucu veya gizemli cihazlar olarak tasvir ediliyor. İngiltere'de yapılan odak grup çalışmalarında katılımcılar, sevimliliğin aldatıcı bir tasarımın parçası olduğu durumlarda "içgüdüsel olarak bir şeylerin yanlış olduğunu" hissettiklerini ancak bunu tam olarak ifade edemediklerini belirtti.

Aralık ayında piyasaya sürülecek olan Muse'un nasıl karşılanacağı belirsiz. Farklı nesillerin cihaza farklı tepkiler vermesi bekleniyor. Gen Alpha kuşağı yapay zeka ürünlerini "Bu çok yapay zeka!" diyerek reddediyor. Çantalarında oyuncak taşımaya alışkın olan Z kuşağı için cihaz daha kabul edilebilir olabilir. Daha yaşlı nesiller için ise Tamagotchi gibi eski teknolojilerle nostaljik bir bağ kurabilir.