Martha kuralı İngiltere'deki tüm acil servislere yayılıyor

İngiltere'de hastaların, yakınlarının ve sağlık çalışanlarının bir hastanın tedavisi için ikinci bir görüş istemesini sağlayan Martha kuralı, ülkedeki tüm acil servislere (A&E) genişletiliyor. NHS England (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi) tarafından yapılan açıklamaya göre uygulama, acil servis bekleme salonlarını da kapsayacak.

İsmini 2021 yılında bisiklet kazası sonrası sepsis nedeniyle hayatını kaybeden 13 yaşındaki Martha Mills'ten alan sistem, yatarak tedavi gören hastaların bakımı için farklı bir tıbbi ekibin inceleme yapmasını ve gerekirse tedavide değişiklik önermesini mümkün kılıyor. NHS England, uygulamanın şimdiye kadar yüzlerce hayatı kurtarmış olabileceğini bildirdi.

Uygulama nasıl çalışacak?

Yeni düzenlemeyle acil servisteki hastalar, yakınları ve personel, hastanın durumunun kötüleştiğini düşündüklerinde özel bir telefon numarasını arayarak acil bir inceleme başlatabilecek. NHS England, aşamalı olarak yürütülecek uygulamanın Mart 2028'e kadar tamamlanacağını açıkladı.

Karar, yedi sağlık vakfında yürütülen ve Martha kuralının acil servislerde güvenli şekilde işleyip işlemeyeceğinin test edildiği pilot çalışmanın ardından alındı. Sekiz ay süren pilotta 69 çağrı yapıldı; bazı hastalar acil ameliyata alındı veya yoğun bakıma sevk edildi.

Program, İngiltere'de 2024'te başlatılmasının ardından geçen ilk 16 ayda 10 binden fazla çağrı aldı ve resmi verilere göre 446 hayatı kurtarmış olabilir. Binlerce hasta bu çağrılar sayesinde yoğun bakıma alındı, ihtiyaç duydukları ilaçlara erişti veya tedavilerinde değişiklik yapıldı.

Doğrudan bir aile mücadelesinin sonucu

Martha kuralı, 2021'de bisiklet kazası geçiren ve hastanede sepsis nedeniyle hayatını kaybeden Martha Mills'in ailesinin yıllar süren kampanyasının sonucu. Soruşturmayı yürüten adli tabip, Martha'nın durumu kötüleşmeye başladığında Londra'daki King's College hastanesinin yoğun bakım ünitesine alınmış olması halinde muhtemelen hayatta kalacağını tespit etmişti.

Martha'nın anne ve babası Merope Mills ile Paul Laity, kızlarının hikayesini kamuoyuyla paylaşarak siyasetçiler, NHS yöneticileri ve doktorlar üzerinde baskı oluşturdu. Aile, kızlarının bu ay 19 yaşına gireceğini belirtti.

Uygulamanın Haziran ayında İngiltere'deki tüm doğum ve yenidoğan birimlerine genişletildiği, kadınlara ve ebeveynlere anne ya da bebeğin bakımı konusunda ikinci görüş hakkı tanındığı hatırlatıldı.

NHS England hasta güvenliği direktörü Prof. Aidan Fowler, acil servislerin en kırılgan hastaları gördüğünü belirterek, durumun kötüleşmesine ilişkin endişelerin hızla dile getirilmesinin ve acil bir inceleme başlatılmasının kritik önem taşıdığını söyledi. Fowler, Martha kuralının akut bakımı daha güvenli hale getirdiğini ve acil servislere yayılmasının daha fazla hayat kurtaracağını ifade etti.

İngiltere, Galler ve Kuzey İrlanda'daki sağlık ve bakım sistemini temsil eden NHS Alliance'ın akut ve ambulans direktörü Matthew Hopkins de sağlık yöneticilerinin bu adımı desteklediğini bildirdi.

Sağlık Bakanı Gillian Merron ise Martha kuralının hastaların ve yakınlarının endişelerinin dikkate alınmasını amaçladığını, acil servislere genişletilmesinin hasta güvenliğini NHS'in merkezine koyma çabasının parçası olduğunu söyledi.

Temmuz 2026 verilerine göre Martha kuralı kapsamında yapılan çağrı sayısı, sistemin başlatılmasından bu yana en yüksek aylık düzeye (1.678) ulaştı.