Marsilya'da çeteler çocukları cinayete zorluyor

BBC'nin Marsilya'daki uyuşturucu çetelerine ilişkin araştırması, Fransa'nın en büyük ikinci kentinde çetelerin çocukları ve gençleri nasıl tuzağa düşürdüğünü gözler önüne serdi. Habere göre çeteler, kolay para vaadiyle kandırdıkları gençleri uyuşturucu ticaretinin içine çekiyor; bu çocuklar zamanla kaçırma, işkence ve cinayet gibi suçlara zorlanıyor. Polis ve yargı çevreleri, çocuklar bir kez bu yeraltı dünyasına girdiğinde onları kurtarmanın çok zor olduğu uyarısında bulunuyor.

Haberde aktarılan bir davaya göre 2022'de Marsilya'daki bir sosyal konut sitesinde 15 yaşındaki iki çocuk, çete tarafından rehin tutulduklarını ve yardım istediklerini yazdıkları bir notu bir uyuşturucu satıcısı aracılığıyla dışarı ulaştırdı. Bir kadın, esrar satın aldığı sırada kendisine verilen notu polise götürdü. Mahkemeye göre iki çocuk, para karşılığı iş aramak için çeteye başvurmuş, ancak bir süre sonra çete yöneticileri tarafından tahsilatta açık vermekle suçlanmıştı. Ardından düzenli dayak, tehdit amaçlı çıplak dans ettirilme ve cinsel saldırıya maruz kaldılar. Notun polise ulaşmasından saatler sonra ikinci kattaki pencereden kaçmaya çalışan çocuklardan biri kaçmayı başardı, diğeri yakalanıp dövüldü ve bıçaklandı ancak hayatta kaldı. Olayla ilgili altı kişi ağır hapis cezalarına çarptırıldı.

DZ Mafia ve çete ekonomisi

BBC ekibi, kentin yoksul mahalleleri ve yüksek katlı sosyal konutlarında aylar süren görüşmelerin ardından bu dünyaya girmeyi başardı. Kentin en güçlü çetesi DZ Mafia, kanlı bir bölge savaşından galip çıkarak Fransa'nın en çok korkulan suç örgütlerinden biri haline geldi. Adı, Cezayir'in internet ülke kodu olan DZ'den geliyor. Çetenin kurucularından biri olduğu belirtilen Mehdi Laribi, bu yıl Fransa'nın çıkardığı yakalama kararıyla Cezayir'de gözaltına alındı. Fransa Uyuşturucu Kaçakçılığıyla Mücadele Birimi Başkanı Dimitri Zoulas'a göre DZ Mafia, 2023'te sosyal medyada video açıklamaları yayımlayarak kendini marka gibi pazarlayan ilk Fransız çete oldu. Temmuz ayındaki son açıklamanın ardından, yakın bir kasabanın belediye başkanı hedef alınma riski nedeniyle polis korumasına alındı.

Zoulas, Fransa'daki yasa dışı uyuşturucu pazarının hızla büyüdüğünü belirtiyor. Kokain kullanıcı sayısının 2017'de 600 bin iken yakında 2 milyona ulaşması bekleniyor. Ülke genelinde uyuşturucu kaçakçılığının yılda 7 milyar avro (yaklaşık 5,9 milyar sterlin) ciro yarattığını ve 200 bin kişiyi kapsadığını söylüyor. Yetkililere göre uyuşturucu dağıtımında yer alanların çoğu çocuk ve 2025'te 10 binden fazla çocuk bir şekilde bu ticarete bulaştı. Zoulas, uyuşturucunun yol açtığı trafik kazaları, aile içi şiddet, depresyon ve yılda 700'ü aşkın aşırı doz ölümüne de dikkat çekerek "ceza adaleti sisteminde olası bir sistemik çökmeye doğru gidiyoruz" dedi.

Sosyal medya üzerinden işe alım

BBC, çetelerin artık yalnızca uyuşturucu satışı için değil, kaçırma ve cinayet için de Fransa genelinden gençleri sosyal medya üzerinden işe aldığını tespit etti. Şoför, kurye ve tetikçi ilanları, çoğu zaman yapay zekâyla üretilmiş gösterişli görsellerle paylaşılıyor. Bu ilanlar Paris, Nantes ve Lille gibi kentlerdeki gençlere ulaşarak onları Marsilya'ya çekiyor. Polise göre çeteler, yereldeki gençleri kandırmak zorlaştıkça ağını genişletiyor ve suç geçmişi olmayan ancak sömürülebilir zaafları bulunan kişileri hedefliyor. Yargı çevreleri 2024'ten bu yana DZ Mafia bağlantılı yaklaşık 1000 kişinin gözaltına alındığını, 600'ünün cezaevine konduğunu belirtiyor. Ancak yetkililer mücadelenin kolaylaşmak yerine zorlaştığını vurguluyor.

Habere konuşan ve kimliği gizlenen gençlerden biri, 13 yaşındayken ayda 3 bin avro (yaklaşık 2 bin 500 sterlin) kazandığını, bu tutarın şimdi 5 ila 10 bin avroya çıktığını söyledi. Marsilya'nın kuzey mahallelerinde yaşayan bir anne, çetelerin son dönemde çok saldırganlaştığını ve çocukların büyük paralarla suça çekildiğini anlattı. BBC'ye konuşan bir başka genç ise çetenin "kafanın içine girmeyi bildiğini", istenen her şeyi verdiğini ve bu yüzden kişinin "ölüm ya da hapishaneye kadar" örgütte kaldığını ifade etti. Cezaevinde yargılanmayı bekleyen ve birkaç cinayetle suçlanan bir çete üyesi ise "soğukkanlılığının" örgüt içinde yükselmesini sağladığını söyledi.