İngiltere'de cinsel istismar ve grooming yasaları tartışılıyor

İngiltere'de son dönemde komedyen Russell Brand'in tecavüz ve cinsel saldırıdan mahkum olması ve David Walliams'a yönelik cinsel taciz suçlamaları, ülkede cinsel suçlara ilişkin yasaların yeterliliği tartışmasını yeniden alevlendirdi. Walliams suçlamaları reddediyor ve hakkında cezai soruşturma bulunmuyor.

İngiltere ve Galler'de cinsel suçlara ilişkin mevzuat son yirmi yılda önemli değişiklikler geçirdi. Kamuoyunda "grooming" (çocuk istismarına zemin hazırlama) kavramı konusunda kafa karışıklığı olsa da, hukukta bu terim genellikle bir yetişkinin çocukla güven ilişkisi kurarak cinsel faaliyete zemin hazırlaması olarak anlaşılıyor. 2003'ten bu yana, bir yetişkinin 16 yaş altındaki biriyle en az bir kez görüşmesi veya iletişim kurması ve ardından cinsel suç işleme niyetiyle onunla buluşması suç teşkil ediyor. Bu suçun azami cezası 10 yıl hapis.

Grooming suçu medyada fazla yer bulmasa da, hükümet tarafından finanse edilen Çocuklara Cinsel İstismar Uzmanlık Merkezi'nin verilerine göre polis ve savcılar bu suça sıkça başvuruyor. Merkezin son raporuna göre, 2024/25 döneminde İngiltere ve Galler genelinde 7.197 grooming suçu kaydedildi. Bu vakaların yaklaşık üçte biri mahkemeye taşındı ve 2024'te 2.000'den fazla sanık mahkum edildi. Grooming şüphelilerinin yargılanma oranı yedi yılda iki katından fazla arttı.

Yasa boşlukları ve tartışmalar

Bazı kampanyacılar grooming'in yasal olarak net bir şekilde tanımlanmasını istiyor. Dini ortamlarda koruma önlemlerini iyileştirmek için çalışan ThirtyOne:Eight adlı yardım kuruluşu, geçen yıl yaptığı açıklamada, cinsel istismar gerçekleşsin ya da gerçekleşmesin, grooming niyetinin başlı başına bir suç olması gerektiği sonucuna vardıklarını belirtti.

Grooming çeteleri üzerine ulusal bir denetim yürüten Barones Louise Casey ise başka bir soruna dikkat çekti. Cinsel suçlar yasası, 16 yaşındaki yasal rıza yaşına ulaşmamış ancak birbiriyle ilişki içinde olan gençler için ince bir istisna içeriyor. Bu istisna, 13-15 yaş arası gençlerin gereksiz yere suçlu durumuna düşmesini önlemeyi amaçlıyor. Ancak Casey raporunda, "çocuğun cinsel ilişkiye 'rıza gösterdiği' inancı nedeniyle faillerin tecavüz yerine daha hafif bir suç olan 'çocukla cinsel faaliyet' ile suçlandığı" örnekler bulunduğunu belirtti. BBC Radio 4'ün Today programına konuşan Casey, 13, 14 ve 15 yaşındaki çocuklarla cinsel ilişkiye giren yetişkinlerin Fransa'da olduğu gibi otomatik olarak tecavüzle suçlanmamasını "hayret verici" olarak nitelendirdi. Casey, bu boşluğun kapatılmasını talep ettiğini ve bakanlardan bunun gerçekleşeceğine dair güvence aldığını söyledi.

Tüm bu düzenlemeler çocuklara ve gençlere yönelik suçlarla ilgili. Peki başka alanlarda değişiklik yapılması gerekiyor mu? Bazıları Birleşik Krallık'ta "kademeli" bir rıza yaşı olması gerektiğini savunuyor. Bu konu 2023'te Russell Brand'e yönelik suçlamaların medyada geniş yankı bulmasının ardından tartışılmıştı. Brand'in iddia edilen mağdurlarından biri o dönemde BBC'nin Woman's Hour programına, 18 yaş üstü kişilerin 16 ve 17 yaşındakilerle cinsel ilişkiye girmesinin yasaklanması için yasanın değiştirilmesi gerektiğini söylemişti. Buna karşı argüman ise rıza yaşını geçen birinin yasalar önünde cinsel ilişkiye rıza gösterecek olgunlukta olduğunun kabul edildiği ve rıza olmadığında bunun tecavüz olduğu yönünde.

Adalet Bakanlığı'ndan konuya ilişkin henüz bir açıklama yapılmadı.