Manchester sinagogu saldırısında ölenler için soruşturma

İngiltere İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, Manchester'daki bir sinagoga düzenlenen saldırıda hayatını kaybeden iki kişi için kamu soruşturması başlatılacağını duyurdu. Soruşturma, saldırıda ölen Melvin Cravitz ve Adrian Daulby'nin ölümlerini inceleyecek.

66 yaşındaki Melvin Cravitz, çok sayıda bıçak darbesiyle hayatını kaybetti. 53 yaşındaki ibadet arkadaşı Adrian Daulby ise 2 Ekim 2025'te Heaton Park Hebrew Congregation Sinagogu'na girmeye çalışan 35 yaşındaki Jihad Al-Shamie'yi kapıda engellerken silahlı polisin açtığı kurşunla öldü. Saldırıda üç kişi de ağır yaralandı.

Suriye doğumlu İngiliz vatandaşı Al-Shamie, saldırıyı gerçekleştirdiği sırada polis tarafından vurularak öldürüldü. Polis, Al-Shamie'nin aşırılıkçı düşünce yapısını gösteren bilgiler içeren cep telefonuna daha önce el koymuş, ancak içeriği sinagog saldırısından sonra incelemişti. Saldırı, Yahudiler için yılın en kutsal günü olan Yom Kippur'da meydana geldi.

İçişleri Bakanı: O gün yaşananlar tam olarak anlaşılmalı

Mahmood, "Son günlerde Heaton Park sinagogundaki terör saldırısının birinci yıl dönümünü andık" dedi. Geçen yıl ekim ayındaki o korkunç günde, Yahudi toplumu Yom Kippur'u kutlarken iki cesur adamın, Melvin Cravitz ile Adrian Daulby'nin hayatını kaybettiğini ve üç kişinin ağır yaralandığını belirtti. Mahmood, "O gün yaşananlar tam olarak anlaşılmalı. Bu nedenle, adli tabibin talebi üzerine bugün Cravitz ve Daulby'nin ölümleri hakkında bir kamu soruşturması başlatıldığını duyurabilirim" ifadelerini kullandı. Soruşturmanın, adli tabip mahkemesinde tam olarak dinlenemeyecek hassas ulusal güvenlik materyalleri dahil tüm delillerin dinlenmesini sağlayacağını sözlerine ekledi.

Bu yılın başlarında bir polis şefi, sinagog saldırısı planının ortaya çıkarılmasına yönelik kaçırılan fırsatlar nedeniyle "derinden üzgün" olduğunu söylemişti. Özür, Al-Shamie'nin arkadaşı ve suç ortağı 31 yaşındaki Mohammad Bashir'in temmuz ayında Manchester Crown Court'ta (Manchester Kraliyet Mahkemesi) Shrivenham'daki İngiltere Savunma Akademisi'ne yönelik ayrı bir saldırı planlamaktan ömür boyu hapis cezasına çarptırılmasının ardından ortaya çıkan ayrıntılar üzerine geldi.

Duruşmanın ardından Greater Manchester Polis Teşkilatı (GMP) Emniyet Müdürü Sir Stephen Watson, Al-Shamie'nin terör suçlarıyla ilgili olmayan iki bağlantılı suçlama nedeniyle GMP'nin dikkatini çektiğini belirtti. Watson, bu suçlamaların Al-Shamie'nin 13 Şubat 2025'te taciz yasağını ihlal şüphesiyle, 21 Eylül 2025'te ise tecavüz şüphesiyle tutuklanmasıyla sonuçlandığını kaydetti. Al-Shamie, Heaton Park Sinagogu'na saldırdığı sırada polis kefaletiyle serbestti.

Watson, iç inceleme sırasında GMP'nin Al-Shamie'nin cep telefonlarına her tutuklama sırasında el koyduğunun ortaya çıktığını söyledi. Cihazlardaki verilerin aşırılıkçı düşünce yapısını kanıtlaması açısından önemli olduğunu belirten Watson, "Ne yazık ki, Al-Shamie'nin cihazlarındaki bilgilerin önemi 2 Ekim 2025'teki saldırıdan önce incelenmedikleri için fark edilmedi" dedi. Watson, cihazlardaki bilgilerin daha fazla soruşturma adımı atılmasını sağlayacağının kuşkusuz olduğunu ve saldırı öncesinde ellerindeki verileri incelememiş olmalarının kaçırılmış bir fırsat oluşturduğunu ifade etti.

Soruşturma süreci ve ulusal güvenlik endişeleri

Geçtiğimiz ay İngiltere ve Galler Baş Adli Tabibi Yargıç Alexia Durran, ölüm soruşturmalarının kamu soruşturmasına dönüştürülmesini önermek üzere İçişleri Bakanı'na yazacağını söyledi. Aynı ay yapılan bir duruşmada İçişleri Bakanlığı avukatları, ulusal güvenlik endişeleri nedeniyle MI5'a ait bazı bilgilerin gelecekteki bir ölüm soruşturmasında kamuya açıklanmasını engellemek için başvuruda bulundu. Kamu soruşturması, adli tabip mahkemesinin yetkisini aşan hassas güvenlik materyallerinin de dinlenebilmesine olanak tanıyacak.