Macron ve Carney'den Fransa-Kanada işbirliği adımı

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Kanada Başbakanı Mark Carney, Kanada'nın Atlas Okyanusu kıyısı açıklarındaki Fransız toprağı Saint-Pierre ve Miquelon'da bir araya gelerek daha sıkı işbirliği kurma sözü verdi. İki lider, görüşmede jeopolitik gerilimler, iklim değişikliği ve demokratik değerlerin erozyona uğraması gibi konuları ele aldı.

Ziyaret, Donald Trump'ın ABD bayrağını Kanada, Grönland, İzlanda, Meksika, Orta Amerika ve Karayipler'in yanı sıra Saint-Pierre ve Miquelon ile Fransız Karayip topraklarını da kaplayacak şekilde gösteren bir harita paylaşmasından yalnızca haftalar sonra gerçekleşti. Paylaşılan görselde harita "Amerika Birleşik Devletleri" olarak etiketlenmişti. Trump'ın paylaşımı, Ottawa ile Washington arasında giderek sertleşen ticaret savaşı ortamında geldi.

2014'ten bu yana bir Fransız cumhurbaşkanının ve ilk kez bir Kanada başbakanının ziyaret ettiği adalar, diplomatik açıdan sembolik bir önem taşıyor. Ottawa, ABD ile yaşadığı ticaret anlaşmazlığı sürerken Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerini güçlendirme arayışında.

Ortak değerler ve stratejik özerklik vurgusu

Carney yaptığı açıklamada, "Toplumlarımız yeni fırtınalarla sarsılıyor: iklim değişikliğinin yol açtığı altüst oluşlar, demokratik normların erozyonu ve egemenliğimize yönelik yeni tehditler" dedi. "İlişkilerimizi güçlendirmenin zamanı geldi" diye ekledi. Macron ise iki müttefikin uzaydan iklime ve enerjiye kadar çeşitli alanlarda daha yakın işbirliği kurma konusunda anlaştığını belirterek, "İkimiz de demokrasiye, hukukun üstünlüğüne, uluslararası hukuka saygıya, serbest ve adil ticarete, kararlarımızın temeli olarak bilime ve savunduğumuz stratejik özerkliğe inanıyoruz" ifadelerini kullandı.

Diplomatik kaynaklar, New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantısına gitmek üzere yola çıkan Macron'un ziyaretinin Trump'ın sosyal medya paylaşımının ardından sembolik bir ağırlık taşıdığını belirtti. Macron, Trump'ın paylaşımına ilişkin sorular üzerine, bölgelerin Fransız olamayacağı yönündeki görüşleri reddetti ve "insanların tuhaf fikirleri veya tuhaf sözleri" olduğu için bu noktayı her gün yeniden teyit etmesine gerek olmadığını söyledi.

Enerji ve AB üyeliği gündemde

Fransa için Saint-Pierre ve Miquelon, ABD ile Arktik bölgesinin kapısında yer alması nedeniyle stratejik önem taşıyor. Bölge ayrıca Fransa'nın Kanada ile enerji dahil çeşitli alanlardaki işbirliğinde kilit bir konumda bulunuyor. Ülkesinde artan yakıt fiyatları nedeniyle baskı altında olan Macron, görüşmelerin somut anlaşmalar imzalanmasına yönelik ikili müzakerelerin kapısını araladığını söyledi.

Paris, Kanada'nın sıvılaştırılmış doğalgaz ihracatını ağırlıklı olarak Asya yerine Avrupa'ya yöneltmesini umuyor. Macron, "Kanada'nın sıvılaştırılmış doğalgaz projeleri yardımcı olabilir. Avrupa için önemliler" dedi.

İki lider ayrıca Kanada'nın AB ile ilişkilerini de ele aldı; blok Ottawa'ya ilk ortak üyelik teklifini sunmuştu. Macron, Fransa'nın bu öneriyi desteklediğini söyledi. Trump ise önerinin ardından AB'ye "ciddi gümrük tarifeleri" uygulamak ve ticareti durdurmakla tehdit etmiş, fikri "gülünç" olarak nitelemişti.

Daha derin entegrasyon adımlarının önünde engeller bulunuyor. AB ile Kanada arasında Kapsamlı Ekonomik ve Ticaret Anlaşması'nın (CETA) imzalanmasından bu yana on yıldan fazla, geçici uygulamasının başlamasından bu yana dokuz yıl geçmesine rağmen Fransa dahil birçok AB üyesi ülke anlaşmayı henüz onaylamadı.