Londra'da Vişne Bahçesi: Kristin Scott Thomas sahnede

Londra'daki Harold Pinter Tiyatrosu'nda sahnelenen Anton Çehov'un Vişne Bahçesi oyununda Kristin Scott Thomas, Madam Ranevskaya rolünü üstlendi. Rus toprak sahibi Ranevskaya'yı canlandıran Scott Thomas, karakterine sert hatlı ama inandırıcı bir modernlik katıyor. Oyuncu, dadılar ve köylülere yapılan göndermelere rağmen çağdaş bir figür gibi duruyor; pişmanlık ve tamamlanmamış bir hayatın içinde kaybolan üst-orta sınıf bir Londra annesi ya da bir bakan eşi gibi.

Ian Rickson'ın zarif yönetimi, Conor McPherson'ın sade dilli yeni uyarlamasına dayanıyor. İkili daha önce de Çehov üzerinde çalışmıştı: altı yıl önce Vanya Dayı'nın West End'deki kusursuz sayılabilecek prodüksiyonunu sahneye koymuşlardı. Bu yapım da göz alıcı ve ilgi çekici; Chloe Lamford'un tasarladığı çökmekte olan oturma odası, nem lekeleri ve solmuş bir ihtişam taşıyor.

Scott Thomas'ın modernliğine rağmen prodüksiyonun kendisi geleneksel bir çizgide. Çehov son oyununu komedi olarak adlandırmıştı; ancak sonradan diğer dramaları gibi trajikomedi olarak anıldı. McPherson da bu özgün vizyona sadık kalıyor. Oyun bolca mizah içeriyor, yer yer hüzünlü anlar da var. Metin, bu ayrıcalıklı aristokrat kesimin kararsız gülünçlüğünü ustaca ortaya koyuyor. Karakterlerin konuşma tarzında toprak kokan, küfürlü bir açıklık da dikkat çekiyor.

Başroldeki performanslar

Scott Thomas, aile reisi rolüne yakışıyor; duygusal bir zırh kuşanmış. Performansı ince tonlamalarla dolu: endişeyle tırnaklarını yiyor, gerektiğinde gülümsemesini ve sıcaklığını devreye sokuyor. Genç oğlunun malikanenin gölünde boğulmasından söz ettiği sahnede, suçluluğu ve üzüntüsünün hızla gizlendiği görülüyor.

Stephen Mangan, serfliğin çocuğu olan ve Ranevskaya'ya hâlâ hayranlıkla bakan Lopakhin'i canlandırıyor. Karakterinin toplumsal konumunu iyi yansıtıyor. Kendi çabalarıyla tüccar olmasına rağmen ailenin gözünde düşük itibar gördüğünün farkında. Sahnede Ranevskaya'ya gergin bakışlar atıyor; Ranevskaya ise onun varlığını ilk girişinde buyurgan bir tavırla görmezden geliyor. Mangan, bu aile karşısında her zaman biraz fazla büyümüş ve sindirilmiş bir okul çocuğu gibi kalıyor. Bu ilginç bir güçsüzlük yorumu, ama ancak yarı yarıya ikna edici.

Saçmalık ve küçük hesapların yarattığı atmosfer iyi işliyor; bitmeyen gevezelikler, komik anlar ve bir rehavet havası var. Kâtip Yepikhodov (Shubham Saraf) gitar da çalıyor. Peter Wight, Ranevskaya'nın kardeşi Gaev'de kendini beğenmiş bir komedyenlik sergiliyor; Ruby Bentall ise Alman mürebbiye Sharlotta olarak güçlü bir performans ortaya koyuyor.

Kadro bir topluluk olarak iyi çalışıyor; herkes kendi dünyasında ama diğerlerine de göz atıyor. Yine de bazı keskin uçlar törpülenmiş. Öğrenci ve devrimci adayı Trofimov'un (Jack Riddiford) ateşi buna örnek. Bir bütün olarak bu topluluk için fazla acıma duygusu hissedilmiyor ve dram hiçbir zaman karanlık ya da trajik bir alana tam olarak girmiyor. Ailenin dilenci bir köylüyle karşılaştığı sahne, soğuk ayrıcalıklarını doğruluyor; bu çıplak dış gerçeklik onların rötuşlanmış dünyasına girdiğinde haklarının ihlal edildiğini düşündüklerini fark ediyorsunuz. Ama bu sahne duygusal olarak vurmuyor.

Yan hikâyeler öne çıkıyor

Yine de etkileyici başka anlar var. En güçlüsü, evlat edinilen kız Varya (Vinette Robinson) ile Lopakhin'in evlilik teklif etmesini bekleyişi etrafındaki hikâyeden geliyor. Sonunda Varya'nın özlemi elle tutulur hale geliyor; ailesinin çöküşünün ve Lopakhin'in yükselişinin acısını taşıdığında yaşadığı hayal kırıklığı da öyle. Hizmetkâr Firs (Karl Johnson) unutulmuş bir mobilya parçası gibi geride bırakıldığında, Ranevskaya'nın kendisinden aşağıda görülenlere ne kadar kayıtsız davrandığını hissediyorsunuz. Bu da bu eski dünyanın kaçınılmaz sonunu haklı çıkarıyor.