Lib Demler, Davey'nin vergi indirimi vaadiyle konferanstan ayrıldı

İngiltere'de Liberal Demokratlar Partisi (Lib Dems), liderleri Ed Davey'nin açıkladığı milyarlarca sterlinlik vergi indirimi planıyla Brighton'daki yıllık parti konferansını tamamladı. Davey, konferanstaki konuşmasında iktidara gelmeleri halinde Avrupa Birliği (AB) tek pazarına ve gümrük birliğine yeniden katılarak ekonomik büyüme sağlayacağını ve bu büyümeyle vergi kesintilerini finanse edeceğini söyledi.

Davey konuşmasında, "Bu hayatımızın mücadelesi" diyerek partisini motive etmeye çalıştı. Konuşmasının odağında, anketlerde yükselen Reform UK partisi yer aldı. Ancak Davey'in açıkladığı en dikkat çekici vaat, Muhafazakâr Parti'ye (Muhafazakârlar) oy veren seçmenlere yönelikti: milyarlarca sterlin değerinde vergi indirimi. Bu indirim yalnızca düşük gelirlileri değil, yüzde 40'lık üst vergi dilimindekileri de kapsıyor.

Planın bir bölümü, gelir vergisi ödemeden önce kazanılabilecek tutarın artırılmasını içeriyor. Bu politika, Davey'in sık eleştirdiği Reform UK partisinin birkaç hafta önceki konferansında duyurduğu politikayla aynı. İki parti arasındaki ayrım, bu indirimin nasıl finanse edileceğinde ortaya çıkıyor. Nigel Farage liderliğindeki Reform UK, vergi indirimi için sosyal yardım harcamalarını kısmayı planlıyor. Davey ise finasmanın AB tek pazarı ve gümrük birliğine yeniden katılım yoluyla elde edilecek ekonomik büyümeden sağlanacağını belirtiyor.

Öngörülemeyen ayrıntılar ve itirazlar

Lib Demler, bir sonraki genel seçim sonrasında iktidara gelmeleri halinde AB ile bir anlaşmanın bir yıl içinde müzakere edilebileceğini savunuyor. Pek çok ekonomist ve resmi bütçe tahmincisi olan OBR (İngiltere Bütçe Sorumluluğu Ofisi), İngiltere'nin tek pazarda yer alması halinde ekonominin büyüyebileceğine inanıyor. Ancak AB ile anlaşma müzakerelerinin parti liderlerinin umduğundan daha zorlu geçtiği, yakın siyasi tarihte sıkça görüldü. Vergi indirimini potansiyel gelecek büyümeye dayandırmak da riskli bir strateji olarak değerlendiriliyor.

Lib Demler'in hesaplarının tutup tutmadığı da belirsiz. Bağımsız düşünce kuruluşu Institute for Fiscal Studies (Maliye Araştırmaları Enstitüsü), basın bülteninde açıklanan politikanın Lib Demler'in bütçelediği 17 milyar sterlinden "çok daha fazla"ya mal olacağını belirtti. Parti, vergi indiriminin bir sonraki seçimden sonraki beşinci yılda yürürlüğe gireceğini söylüyor. Yani parti iktidara gelse ve AB ile anlaşma sağlasa bile vergi indirimi sekiz yıl sonra gelebilir.

Konuşmanın ardından görüştüğüm Lib Dem milletvekilleri, bu ayrıntılardan çok seçmenlere verilen mesaja odaklanmıştı. Davey, konferansa parti içinden ve dışından liderliğine yönelik eleştirilerle gelmişti. Bazı milletvekilleri özel olarak, bazı parti üyeleri ise açıkça partinin yönü ve hedefleri konusunda endişelerini dile getiriyordu. Şimdilik bu endişeler yatışmış görünüyor. Davey'e şüpheyle yaklaşan bir milletvekili, "Bu, çoğumuzun ondan yapmasını beklediği konuşmaydı" dedi.

Ancak az sayıda kişi, partinin konferansındaki ana politikanın daha varlıklı kesime en çok yarar sağlayacak bir vergi indirimi olmasından rahatsız. Bir milletvekili, odağın mezunların öğrenci kredisi geri ödemelerini azaltarak genç seçmenleri kazanmak olması gerektiğini söyledi.

Genel olarak bu konuşma ve konferans, Lib Dem tabanı tarafından iyi karşılandı. Parti, bir sonraki genel seçim öncesinde mesajlarını netleştiriyor. Strateji, 2024'te ikinci sırada geldikleri 27 sandalyeye odaklanmış durumda. Bu sandalyelerin çoğu Muhafazakârlar'ın elinde ve Davey'in vergi indirimleri bu seçmenlere hitap etmeyi amaçlıyor.

Muhafazakârlar'ın saldırısı ise Lib Demler'in "İşçi Partisi'nin kuklası" olduğu yönünde. Bu saldırının bir nedeni, Davey'in bu hafta bir sonraki genel seçim sonrasında Muhafazakârlar ile koalisyon hükümetine girmeyeceğini en açık şekilde belirtmesi. Aynı açıklamayı Reform UK için de yaptı. Ancak İşçi Partisi ile bir anlaşma yapmayı dışlamadı. Bu nedenle Muhafazakârlar'ın saldırısı seçime kadar sürecek.

Lib Demler, Brighton konferansından moralli ayrılıyor; sadece son seçimde kazandıkları rekor 72 sandalyeyi korumayı değil, daha fazlasını kazanmayı hedefliyor. Davey bu hafta "Hırslarımın sınırı yok" dedi. Daha önce David Cameron'ın Muhafazakârları ile koalisyonda hükümette yer almıştı. Gözü bir kez daha iktidarda.