Kuzey İrlanda'da geçit krizi büyüyor: O'Neill'e polis sorgu daveti

Kuzey İrlanda Birinci Bakanı Michelle O'Neill, Drumcree geçit anlaşmazlığına ilişkin protestoları soruşturan polisten sorgu davetiyesi aldığını açıkladı. O'Neill, cuma günü yaptığı yazılı açıklamada, Kuzey İrlanda Polis Teşkilatı'ndan (PSNI) kendisine gönderilen mektubu teyit etti.

Polis, perşembe günü protestolarla bağlantılı suç işlediğinden "makul şüphe duyulan" kişilere sorgu davetiyesi göndermeye başladıklarını bildirmişti. Polis açıklamasında, mektup gönderilecek kişilerin isimleri yer almadı.

Sinn Féin, cuma günü yaptığı açıklamada O'Neill'in PSNI'dan mektup aldığını doğruladı. O'Neill, "Garvaghy Road'da düzenlenen barışçıl bir protesto nedeniyle polis sorgusuna davet edildiğimi teyit ediyorum. Soruşturmaya işbirliği yapacağım" dedi.

O'Neill, "Son iki haftadır, Garvaghy Road sakinlerinin topluluklarına istenmeyen bir Orange yürüyüşünü zorla kabul ettirme girişimlerine karşı onlarla dayanışma içinde durdum" ifadelerini kullandı. "Sektarian baskıdan uzak, barış içinde yaşamaları gereken Garvaghy Road sakinlerinin yanında durmaya devam edeceğim" diye ekledi.

Orange Order yürüyüşü ve siyasi gerilim

Sinn Féin Başkanı Mary Lou McDonald, partinin her şekilde "işbirliği" yapacağını ancak Garvaghy Road sakinlerini savunmaktan "rahatsızlık duymadıklarını" söyledi. Sinn Féin milletvekili Deirdre Hargey da BBC'ye mektup aldığını ve hukuki danışmanlık arayacağını belirtti.

Portadown bölge müdür yardımcısı Alastair Power, cuma günü Kuzey İrlanda Sekreteri'nin yürüyüşü durdurmak için müdahale etmesi halinde "ciddi sonuçları" olacağını söyledi. Power, böyle bir müdahalenin "30 yılı aşkın süredir bir sekreterin yasal bir yürüyüşe ilk kez müdahalesi" olacağını belirtti. "Yasalara uyan vatandaşlarız ve yasalara uymak zorundayız ancak bunun ciddi sonuçları olacaktır" dedi.

Demokratik Birlik Partisi'nden (DUP) Başbakan Yardımcısı Emma Little-Pengelly ise polisin protestolara katılanlara mektup göndermesinin "kesinlikle doğru" olduğunu söyledi. "Sıradan bir vatandaş ya da ülkenin başbakanı olmanız fark etmez, yasa önünde eşit muamele görmelisiniz" dedi.

DUP lideri Gavin Robinson, soruşturulanlara "yaptırım uygulanmasını" beklediğini belirtti. Loyalist aktivist Jamie Bryson ise cuma günü DUP milletvekili Carla Lockhart ile basın toplantısı düzenledi. Bryson, perşembe günü kişisel bilgilerinin çevrimiçi yayınlandığını ve 1.500'den fazla hakaret içeren çağrı aldığını, 280'den fazla sesli mesajda kendisine ve ailesine yönelik ölüm tehditleri bulunduğunu söyledi.

Garvaghy Road sakinleri ile Orange Order yerel locası arasındaki kilitlenme 13. gününe girdi. Geçit Komisyonu, yürüyüşün kısıtlamalarla yapılabileceğine karar vermişti. Ancak Drumcree Kilisesi'nden Portadown'a planlanan yürüyüş, Garvaghy Road'daki geniş katılımlı protesto nedeniyle gerçekleşmedi.

27 Eylül sabahı O'Neill dahil yaklaşık 1.000 kişi yolu kapatarak Orange yürüyüşçülerinin geçişini engelledi. O tarihten bu yana sakinler yolda sürekli varlık gösterirken, Orange yürüyüşçüleri de polis tarafından geri çevrilene kadar rotayı yürümeyi defalarca denedi. O'Neill, protestoya katılımı nedeniyle Kuzey İrlanda Meclisi'nde güvensizlik oylamasıyla karşı karşıya. Oylamanın, toplumlar arası destek gerektirdiği için başarısız olması bekleniyor.

Drumcree, 1990'ların ortasından sonuna kadar Kuzey İrlanda'nın en ciddi geçit anlaşmazlıklarından biriydi. Geçit Komisyonu 1998'de yürüyüşleri düzenlemek ve gerilimi azaltmak amacıyla kuruldu. Komisyonun bu yaz Garvaghy Road'dan yürüyüşe izin verme kararı, başlangıçtaki yasak kararının mahkeme tarafından bozulmasının ardından alındı. Temyiz Mahkemesi ise sakinlerin yürüyüşü engelleme başvurusuna ilişkin kararını değerlendiriyor.