Polanski seçim yenilgisine rağmen Yeşiller liderliğinde kalacak

Zack Polanski, İngiltere'nin başkenti Londra'daki Holborn ve St Pancras ara seçimini kaybetmesinin ardından Yeşiller Partisi liderliğinden istifa etmeyeceğini söyledi. Perşembe günü yapılan seçimde İşçi Partisi adayı Sagal Abdi-Wali oyların yüzde 45'ini alırken, Polanski yüzde 33'te kaldı. Ancak Yeşiller'in oy oranı 2024 genel seçimlerine kıyasla yüzde 22 arttı.

Polanski, BBC Breakfast programına yaptığı açıklamada liderlik görevine "kesinlikle" devam edeceğini belirtti. Seçim yenilgisini değerlendirirken "Bu gece bir kayıp yaşadım ama hareketimiz tek bir seçimden ya da tek bir önergeden çok daha büyük" dedi.

Sionizm önergesi tartışması

Polanski'nin liderliği, partinin Brighton'da yapılan konferansında kabul edilen ve Sionizm'i bir tür ırkçılık olarak tanımlayan önergenin ardından sarsıldı. Parti tabanı tarafından kabul edilerek resmi parti politikası haline gelen önerge, Sionizm'i "etno-milliyetçi bir Yahudi devletini" destekleyen bir ideoloji olarak tanımlıyor ve bugünkü İsrail dahil tüm tarihi Filistin topraklarında "tek demokratik Filistin devleti" kurulmasını destekliyor.

Polanski, hafta boyunca bu oylamaya ilişkin soruları yanıtlamadı. Cuma günü yaptığı açıklamada, değiştirilmeden sunulması halinde "kusurlu" bulduğu bu önergeye oy vermeyeceğini söyledi.

Polanski, İsrail'in var olma hakkına ilişkin BBC Radio 4'ün Today programında tekrar tekrar sorulan soruya net bir yanıt vermedi. "Hiçbir devletin başka bir halkı ezme, apartheid ya da soykırım uygulama hakkı olduğuna inanmıyorum" diyen Polanski, İsrailliler ve Filistinliler için eşit haklar istediğini vurguladı.

Parti içinden istifa çağrıları yükseldi. Yahudi Yeşiller lideri Vivien Lichtenstein, Polanski'nin istifa etmesi gerektiğini belirterek konferans önergesi tartışmasından kaçınmasının "büyük bir hata" olduğunu söyledi. Eski Yeşiller lideri Caroline Lucas da Polanski'yi Sionizm tartışmasında liderlik gösterememekle eleştirdi. Lucas önergeyi "tehlikeli" ve "baştan sona kusurlu" olarak nitelendirdi.

Ancak Lucas daha sonra X platformunda yaptığı paylaşımda Polanski'nin liderliğinin partiyi "dönüştürdüğünü" belirterek, parti içindeki sorunların çözülmesine yardımcı olmasını umduğunu ifade etti.

Parti içi baskılar ve tepkiler

2016-2021 yılları arasında Yeşiller eş lideri olan Jonathan Bartley, Polanski'nin özür dilemesi gerektiğini söyledi ancak istifa çağrısı yapmadı. Bartley, partinin markasının "arındırılması" gerektiğini belirterek bazı üyelerin İşçi Partisi solundan ya da Jeremy Corbyn'in Your Party hareketinden geldiğini, bunun eski seçmenleri uzaklaştırdığını söyledi.

Yeşiller'in beş milletvekilinden dördü ve iki yardımcı liderden biri önergeye karşı çıktı. Galler'deki Yeşiller yardımcı lideri ve bazı belediye meclisi üyeleri istifa etti. Bazı yerel üyeler ve Avrupa Yeşiller Partisi de önergeden uzaklaştı.

İşçi Partisi Genel Başkanı Bridget Phillipson, partisinin geçmişteki antisemitizm skandalıyla kıyaslama yaparak Yeşiller'in artık antisemitizmle ilgili "ciddi bir sorunla" karşı karşıya olduğunu öne sürdü.

Polanski, antisiyonizm ile antisemitizmin birbirinden farklı olduğunu savunarak, hiç kimsenin inancı, ibadet yeri ya da dini kurumu nedeniyle partiden dışlanmayacağını söyledi. Parti içinde pek çok deneyimli isim, Polanski'nin Ortadoğu politikasına katılmadığı bir partiyi yönetmesinin sürdürülemez bir durum yarattığını belirtiyor. Polanski'nin taban desteği göz önüne alındığında yakın vadede liderlik yarışıyla karşılaşması beklenmiyor.