Kindertransport ile kurtulan Gabriele Keenaghan 100. yasinda Viyana'ya donuyor

Kuzey Dogu Ingiltere'deki North Shields'ta yasayan Gabriele Keenaghan, 1939 yilinda Nazi Avusturya'sindan Kindertransport ile Ingiltere'ye tahliye edildiginde 12 yasindaydi. Keenaghan, Viyana'daki Westbahnhof istasyonunda ailesiyle vedalastigi gunu hala hatirliyor; gozyaslari kesinlikle yasakti.

Keenaghan, 100. yasini kutlamak icin bu hafta Viyana'ya donmeye hazirlaniyor. 'Heyecanli ve endiseliydim, cunku platformda siyah uniformali Naziler vardi. Sadece 12 yasindaydim, bu yuzden korkutucuydular... dehset vericiydiler' dedi.

'Insanlara duygusal sahnelerin yasak oldugu soylenmisti, kimsenin duygu gostermesini istemiyorlardi. Aglamamaya calistim. Cok zordu. Buyukannem... gulumsuyordu.'

Keenaghan, emekli bir okul muduru. Yuzuncu yili icin planlanan gezi, Lufthansa'nin Newcastle'dan ucuslari iptal etmesiyle neredeyse iptal oluyordu. Neyse ki bir hayirsever, ozel jetini kullanimina sunarak yardima kosmadi. Aile, bu cömertlik karsisinda saskina donduklerini itiraf ediyor.

Yahudi oldugunu Nazi isgalinden sonra ogrendi

Keenaghan, tek cocuktu ve Yahudi oldugunu Nazilerin Avusturya'yi isgalinden sonra ogrendigini soyluyor. Annesi Hildegard, 1935'te aniden hayatini kaybeden bir Katolik'ti. Babasi Josef ise Yahudi'ydi ve kalorifer sobasi uretiyordu.

Kucuk Gabriele, rahibeler tarafindan isletilen Katolik bir yatili okulda ogrenciyken Naziler geldi ve tum ogrencilere tasinacaklarini soyledi. Keenaghan, 'Yetkililer manastira geldi ve hangi okullara gidecegimizi soylemeye basladilar. Hepimiz salonda duruyorduk, bir kisi bu okula, digeri o okula cagiriliyordu. Sonunda ayakta kalan tek kisi ben oldum. Ve 'Bana ne oluyor?' diye dusundum' dedi.

Bir Yahudi okuluna gitmesi gerektigi soylenmis ve paltosuna sari Davud'un yildizi dikilmisti. 'Babamin Yahudi oldugunu fark etmemistim. Bilmiyordum. Yahudi olmanin ne demek oldugunu bile bilmiyorum' dedi.

'Bana 'pis Yahudi' diye bagiriyorlardi ve ben hassas bir kizdim. Bu cok uzucuydu.'

Keenaghan babasini bir daha hic gormedi. Babasi Polonya'daki Lodz'a surgun edildi ve neredeyse kesin olarak bir imha kampinda olduruldu.

Kindertransport ile Ingiltere'ye yolculuk

Keenaghan'in buyukannesi (o da Gabriele adini tasiyor), torununu Incilterey'e goturen Kindertransport programiyla Avusturya'dan cikardigini ayarladi. Bu program, yaklasik 10.000 Yahudi cocugunu multeci olarak Ingiltere'ye getirmisti.

Yalniz ve korkmus ama muhtemelen heyecanli olarak, 150 cocukla birlikte trene binerek Hollanda'ya, oradan da gemiyle Harwich'e gitti. Iyi bir ogrenciydi ve dile hizla hakim oldu. Ilk islerinden biri Surrey'de zengin bir ailenin yaninda cocuk bakiciligi yapmaktii.

Keenaghan, zafer gununun (VE Day) canli anilarina sahip; koydeki tum bakicilara izin verilmis ve Londra'ya kutlamalara katilmisler. 'Gerçekten bir coşku haliydi. Oyle bir heyecan ve sevinc yasamadim. Insanlar sokakta dans ediyor, agaclara tirmaniyorlardi' dedi.

'Buckingham Sarayi'nin onundeydik ve kral ile kralice ve iki prenses, Elizabeth ve Margaret disari ciktilar. Prenses Elizabeth benimle yasit... o yasasaydi bu yil o da 100 yasinda olacakti.'

Keenaghan kuzeydoguda ogretmen olarak egitim gormus, kocasi Ken ile tanisip Wallsend'de bir aile kurmus, ortaokul muduru olmus ve kariyerine dair guzel anilar tasiyor.

Her yil Avusturya'ya akrabalarini gormeye donebilmis, ozellikle 1974'te olumune dek buyukannesini ziyaret etmis. Ailesiyle birlikte hic gitmedikleri tek yer ise istasyon.

Keenaghan'in resmi dogum gunu Kasim'da, Viyana o zaman cok soguk oldugu icin 'Kralice Elizabeth gibi iki dogum gunum olacak' diyor. Ucakta iki kizi Pat ve Christine de dahil olmak uzere aile uyeleri olacak; digerleri ayri seyahat edecek.

Keenaghan, deneyimlerini cocuklarla defalarca paylasi. 'Umarim ondan bir sey ogrenmislerdir. Ama hic ogreniyor muyuz? Dunyaya bakin, icinde bulundugu duruma bakin' dedi.