Kiev'de kış yaklaşırken siviller başka çare arıyor

Rusya'nın Ukrayna kentlerine yönelik saldırıları yoğunlaşırken ve sonbaharın serin havası zorlu bir kışın habercisi olurken, Kiev sakinleri iki büyük sorunla aynı anda baş etmeye çalışıyor: Rus insansız hava aracı (drone) ve füze saldırıları ile dondurucu soğuk.

İki çocuk annesi Mariia Shostak, geçen kışı çok zor geçirdiklerini söylüyor. Sıfırın altındaki sıcaklıklar ve Rusya'nın ülkenin enerji şebekesine yönelik saldırıları nedeniyle sık sık yaşanan elektrik kesintileri, geçen kışı şimdiye kadarki en ağır kışlardan biri haline getirdi.

Shostak, "Bazı günler ve haftalar dayanılmazdı. Bir daha böyle bir kış geçirmeyeceğim diye düşünmeye başladım" diyor. Shostak kışı beklemeden eşyalarını toplamaya başladı. Başkente yönelik son saldırılar kararını hızlandırdı.

Eylül sonuna doğru benzin istasyonları, elektrik santralleri ve Dnipro nehri üzerindeki kilit köprüleri de hedef alan saldırıların ardından Kiev Belediye Başkanı Vitali Klitschko, kentin "çok dramatik bir durumla" karşı karşıya olduğunu söyledi.

Aileler çocuklarını güvende tutmanın yollarını arıyor

2022'deki geniş çaplı işgalden sonra doğan çocuklarını bir başka zorlu kışa sokmak istemeyen Shostak, onları yurt dışına götürüyor. Aile kışı Mısır'ın Kızıldeniz kıyısındaki Hurghada'da geçirmeyi planlıyor. Shostak, bunun Avrupa'dan daha ucuz ve daha sıcak olduğunu belirtiyor.

Gradus araştırma şirketinin eylül ayında yaptığı ankete göre Ukraynalıların yüzde 40'ı yaşam koşulları kötüleşmeye devam ederse taşınmayı düşünüyor. Katılımcıların yüzde 35'i başka bir yere gitmeyeceğini söylerken, yüzde 25'i kararsız olduğunu belirtti.

Gradus'un kurucusu ve CEO'su Evgeniya Blyznyuk, insanların yalnızca elektrik ve kesintileri değil, bir dizi stres faktörünü birlikte değerlendirdiğini söylüyor. Blyznyuk, Rusya'nın büyük lojistik merkezlerini hedef almasının halkı kış boyunca gıda ve ürün tedariği konusunda endişelendirdiğini ifade ediyor.

Soyadının kullanılmamasını isteyen Iryna, geçen kış üç yaşındaki kızı Polina'nın durmakta zorlandığını anlatıyor. Iryna, "Bazen haftalarca ısınamadık, dairenin içi sıfır ya da beş dereceydi" diyor.

Iryna ve Polina'nın başkentin kuzeybatı kenarındaki 10 katlı apartmanı, bu yıl iki füze saldırısına maruz kaldı. Haziran başındaki ilk patlama evin birkaç penceresini kırdı. Bir ay sonra, hasarın bir kısmı onarıldıktan sonra binanın dibine yakın ikinci bir patlama daireye toprak savurdu ve aile geçici bir yere taşınmak zorunda kaldı.

Polina'nın sağlığı kötüleşti. Aşırı kaygı yaşayan çocukta idrar kaçırma, kusma ve kontrol edilemeyen titremeler görülüyor. Iryna, eşinin orduda olduğunu ve nereye gideceklerine henüz karar vermediklerini belirtiyor.

Kırsala taşınanlar ve kentte kalanlar

Başka bir Kiev sakini Olena Konoplia, kırsalda iki saat uzaklıktaki bir köyde ev tutmadan önce haftalarca uygun bir yer aradığını söylüyor. Konoplia, fabrikası, deposu ve tren istasyonu olmayan küçük bir köy seçtiğini, çünkü bunların Rusya'nın hedefi olabileceğini anlatıyor.

Konoplia'nın yeni evinde gazlı ısıtıcılar var; elektrik kesintisi durumunda ısınabilmesi için yanındaki ahırda odun da istiflenmiş durumda. Kiev merkezli bir yardım vakfında çalışan Konoplia, işi için gereken hızlı interneti de kurdurdu. Yaşlı annesi de yakında ona katılacak.

Herkes kırsalda bir ev ya da yurt dışında aylarca kalacak imkana sahip değil. Kiev sakinlerinin çoğu, daha önce olduğu gibi başkentte bir kışı daha geçirmek için elinden geleni yapacak.

Yetkililer hazırlık yapıyor. Kentin ormanlık çevresindeki dönüştürülmüş sanatoryum ve rehabilitasyon merkezlerinde yaşlılar ile küçük çocuklu kadınlara yer sağlanıyor. Son 18 ayda kentin çevresine, yıpranmış enerji şebekesini desteklemek amacıyla yaklaşık 15 küçük ölçekli elektrik santrali inşa edildi. Güçlendirilmiş sığınaklarda kurulan ve dev çelik kafeslerle drone saldırılarına karşı korunan santraller, her biri birkaç yüz yüksek katlı apartman blokuna elektrik ve ısı sağlayabiliyor.

Ancak enerji şirketlerinin planlı kesintilerden söz etmesi ve süpermarketlerde zaman zaman bazı ürünlerin eksik kalması, başkentten ayrılma baskısını artırıyor. Blyznyuk, başkentten kitlesel bir göç beklemediğini, çoğu kişinin işini kaybetmemek ya da çocuklarını okuldan almamak için kararını ertelediğini söylüyor.