Kehanet Başarısız Olduğunda: 1950'lerin kıyamet kültüne yakından bakış

İskoç tiyatro topluluğu Groupwork'un fiziksel tiyatro gösterisi 'When Prophecy Fails', 1950'lerin başında Amerika'nın Ortabatısı'nda yaşanan gerçek bir kıyamet kültü hikayesini sahneye taşıyor. Gösteri, Marian Keech takma adıyla bilinen bir kadının etrafında oluşan ve dünyanın sonunun geleceğine inanan sıradan görünümlü bir grup insanın hikayesini anlatıyor.

1950'lerin başında, Marian Keech adlı bir kadın gece yarısı uyanıp yazma dürtüsü hissetti. Yazdıklarının kendi sözleri olmadığına, ölen babasının sesi olduğuna inanıyordu. Zamanla öteki dünyadan gelen sesler, hatta İsa Mesih'in kendisi, Marian'ı bir kanal olarak kullanmaya başladı. Bu sayede Keech, dünyanın sonunun yaklaştığını ama kendilerinin Clarion gezegeninden gelen uzaylılar tarafından kurtarılacağını savunan bir kıyamet kültünün merkezine yerleşti.

Sıradan insanların olağanüstü inancı

Bu hikaye, dönemin önemli bir sosyal psikoloji araştırmasına ve 'When Prophecy Fails' adlı kitaba konu olmuştu. Groupwork'un gösterisi ise bu hikayeyi yalın ama etkileyici bir dille ele alıyor. Hikayenin büyük bölümü, gruba sızmış akademisyenlerin raporları ve inananların sözleriyle seslendiriliyor; oyuncular ise metinle değil, beden dilleriyle anlatıyı zenginleştiriyor.

Lewis den Hertog'un bestelediği hafif gerilimli müzik, hipnotik bir atmosfer yaratırken, video projeksiyonları belgeselci Adam Curtis'in tarzını anımsatıyor. Koreograf Vicki Manderson, karakterlerin fiziksel dünyasını titizlikle kurguluyor. Marian Keech'i canlandıran Amy Kennedy ise diğerlerinden daha gergin, sessizce tetikte ve kimsenin duyamadığı bir şeye ayarlanmış bir beden diliyle dikkat çekiyor.

Gösteri, eski kilise cemaati üyeleri olan ve daha güçlü bir manevi deneyim arayan 'Seekers' (Arayıcılar) adlı grubun iç dünyasını keşfe açıyor. Aslında hepsi bir yandan cevap arıyor: Kendilerine ne yapacaklarını, her şeyin ne için olduğunu söyleyecek birini bekliyorlar. (Bir kadının, kıyamet öncesi harcamalarda tüm parasını harcadığı için sellerin mutlaka gelmesi gerektiğini kabul etmesi gibi detaylar da gösteride yer alıyor.)

İnancın gücü ve sosyal medya çağı

'When Prophecy Fails', insanların inançlarını sarsmanın ne kadar zor olduğunu gösteriyor. Gerçek dünyadan gelen kanıtlarla karşılaştıkça inançları daha da güçlenen bu kişiler, sosyal medya çağında çok tanıdık bir tablo çiziyor. Gösteri, kıyameti bekleyen bu banliyö sakinlerine hem merak hem de şefkatle yaklaşıyor.