Kara robin Yeni Zelanda'da yılın kuşu seçildi

Bir zamanlar dünyanın en nadir kuşu sayılan Yeni Zelanda'ya özgü kara robin, uygulanan koruma programıyla neslinin son sınırından döndü ve 2026'da ülkede yılın kuşu seçildi. Yeni Zelanda'nın yerel kuşlarının tanıtılması amacıyla düzenlenen yarışmaya bu yıl rekor sayıda oy verildi.

Kara robin yalnızca Yeni Zelanda anakarasının 800 kilometre doğusundaki Chatham Adaları'nda yaşıyor. Māori dilinde kakaruia, adaların yerli dili Moriori'de ise karure adıyla anılan bu küçük kuş, simsiyah tüyleri, siyah gözleri ve sivri siyah gagası nedeniyle Yeni Zelanda kuş dünyasının "gotik" üyesi olarak da biliniyor.

Nüfus 350 yetişkine ulaştı

Yaşam alanlarının kaybı ve adalara getirilen zararlı türler, kara robinin nüfusunu büyük ölçüde azalttı. 1970'lere gelindiğinde yalnızca beş kuş kalmıştı ve hayatta tek bir üreme çifti vardı: Old Blue ve Old Yellow. Robinlerin yumurtalarının başka kuş türleri tarafından büyütülmesine dayanan öncü bir üreme programı başarılı oldu ve nüfus düzenli olarak artarak 350 yetişkin kuşa ulaştı. Tür, hâlâ "tehdit altında" sınıfında değerlendiriliyor.

Chatham Islands Landscape Restoration Trust sözcüsü Jess Mackenzie, kuşların çok sevimli olduğunu belirterek kara robinin son birkaç yılda kendi kategorisinde ilk beşe girdiğini ancak birinciliği hiç kazanamadığını söyledi. Mackenzie, "Yeni Zelandalıların kesinlikle sevdiği ve tanıdığı bir kuş" dedi.

Adına rağmen kara robin, yurt dışındaki robinlerle aynı familyada yer almıyor ve ayrı bir tür olarak kabul ediliyor. Chatham Adaları'nda zararlı canlılardan arındırılmış iki doğa koruma alanındaki ova kıyı ormanlarında yaşıyor.

Koruma açısından bir başarı öyküsü olsa da kara robin için iş henüz bitmiş değil. Mackenzie, adalardaki yaşam alanının neredeyse kapasitesine ulaştığını ve zararlı canlılardan arındırılmış üçüncü bir adaya ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Seçime 105 bin oy

Koruma grubu Forest and Bird tarafından 20 yıl önce başlatılan yılın kuşu yarışması, zararlı türler, insan faaliyetleri ve yaşam alanlarının daralması nedeniyle tehdit altında olan, nesli tükenme sınırında bulunan ya da tamamen tükenmiş Yeni Zelanda'nın yerli kuşlarına dikkat çekmeyi amaçlıyor. 2026 yarışmasına rekor sayıda, 105 bin oy verildi. Oyların yaklaşık yüzde 88'i Yeni Zelanda'dan kullanıldı.

Yarışmada dünyanın en ağır papağanı olan kākāpō ikinci, 2025'in kazananı ve ülkenin tek şahin türü olan kārearea ise üçüncü oldu. Yarışma yıllar boyunca çeşitli tartışmalarla gündeme geldi: 2021'de bir yarasanın birinci seçilmesi, 2019'da Rus müdahalesi iddiaları ve 2018'de Avustralyalıların karabatak lehine oylamayı yönlendirmeye çalıştığı öne sürülmüştü. 2023'te ise Britanyalı-Amerikalı komedyen ve talk show sunucusu John Oliver, tehdit altındaki pūteketeke için küresel bir kampanya yürütmüş ve kuş o yıl birinci olmuştu.