Kanada, ABD işgaline karşı savaş senaryoları hazırlıyor

Kanada Başbakanı Mark Carney, geçen hafta bir zamanlar akla bile gelmeyen bir senaryoya — ABD işgaline — hazırlandıklarını kabul etti. New York Times'a konuşan Carney, riskin düşük ve olasılığın son derece zayıf olduğunu belirterek, ABD-Kanada ilişkileri Donald Trump'ın başkanlığında yeniden tanımlanırken tüm olasılıkları değerlendirme sorumluluğu taşıdığını söyledi. Carney, "Bu sadece risk yönetimidir" ifadesini kullandı.

Trump'ın küresel tarifeleri ve Kanada'yı 51. eyalet yapma yönündeki sık tekrarlanan arzusu, Kanada'yı ABD saldırısına karşı tatbikat yapmaya yöneltti. ABD Başkanı 2025'te ABD'nin Kanada'ya karşı asla güç kullanmasının "son derece olasılıksız" olduğunu söylemiş, bunun yerine siyasi hedeflere ulaşmak için ekonomik baskıyı sürdüreceğini belirtmişti. Beyaz Saray bu hafta BBC'ye yaptığı açıklamada, "Başkan Trump, Kanada'nın büyük halkını korumak için herkesten fazlasını yaptı" dedi.

BBC'ye konuşan askeri uzmanlar da işgal olasılığını zayıf görüyor ve iki ülkenin savunma alanında birlikte çalıştığı çok sayıda alana işaret ediyor. Ancak konu Kanada kamuoyunu açıkça meşgul ediyor. Ocak ayında ABD'nin Venezuela'da Nicolás Maduro'yu yakalamasının ardından Leger anketi, Kanadalıların yüzde 30'undan fazlasının ABD işgalini olası gördüğünü ortaya koydu.

Tarihsel arka plan: Kanada kimliğinin temelinde ABD karşıtlığı var

Kanada Kraliyet Hava Kuvvetleri'nde 34 yıl görev yapan ve çeşitli üst düzey pozisyonlarda bulunan Korgeneral Christopher Coates, iki ülke arasında bir savaşın karmaşık ve neredeyse hayal edilmesi zor bir senaryo olduğunu söyledi. Coates, "Kariyerim boyunca askeri operasyonlarda yer aldım ve ABD topraklarından gelecek bir askeri saldırı olasılığını hiç düşünmedik" dedi.

NATO görevlerinde bulunan Coates, Kanada ile ABD'nin askeri savunmanın birçok alanında işbirliği yaptığını belirtti. İki ülke de Kuzey Atlantik savunma ittifakının üyesi ve ittifak, bir üye saldırıya uğradığında diğer üyelerin onu savunmasını zorunlu kılıyor. Kanada ve ABD ayrıca Kuzey Amerika Havacılık ve Uzay Savunma Komutanlığı (NORAD) kapsamında ortak Arktik savunma görevleri yürütüyor ve sık sık istihbarat paylaşıyor.

Bu nedenle Coates, ABD'nin Kanada'ya saldırısının silahlı bir taarruzla değil, siber savaş gibi daha gizli yöntemlerle başlayacağını düşünüyor.

İkinci Dünya Savaşı sonrasında Kanada ile ABD, 20. yüzyılın ikinci yarısında doğal müttefik haline geldi ve ekonomik, askeri ve kültürel olarak büyük ölçüde bütünleşti. Ancak durum her zaman böyle değildi. Kanada Savaş Müzesi araştırmacısı Tim Foran'a göre, Kanada kimliğinin temel bir unsuru 18. ve 19. yüzyıllarda ABD yayılmacılığına direnmesidir. "ABD korkusu, Kanada'nın siyasi projesinin temelinde yatıyor" dedi.

Kanada, bugünkü ABD'deki koloniler isyan ederken İngiliz Kraliyeti'ne sadık kalan Britanya Kuzey Amerika kolonilerinin bir araya gelmesiyle kuruldu. Kanada'nın kurulmasından önce ABD, Britanya Kuzey Amerika kolonilerini işgal etmeye çalışmış, 1775'te Montreal'ı ele geçirmiş ve Quebec City'yi neredeyse fethetmişti. 1812 savaşında Amerikalılar o dönemde Yukarı Kanada, Aşağı Kanada ve denizci koloniler olarak bilinen bölgeleri defalarca işgal etti ve sonuç berabere kaldı. Bu savaş sırasında İngiliz birlikleri misilleme olarak Beyaz Saray'ı yakmasıyla bilinir.

Kanada, Birinci Dünya Savaşı sonrasında da ABD'nin artan gücü ve etkisine karşı savaş ihtimalini değerlendirdi. Kanada ordusu generalleri turist kılığında sınır şehirlerine gizli geziler yaparak köprü ve otoyolların fotoğraflarını istihbarat amacıyla çekti. Yerel halkla da düşmanı daha iyi anlamak için konuştu.

Kanada-ABD ilişkileri Trump'ın ikinci başkanlığında bozuldu. Connecticut'taki New Haven Üniversitesi ulusal güvenlik doçenti Matthew Schmidt, ABD işgali son derece olasılıksız olsa da Kanada'nın hazırlanıyor olmasının küresel düzenin ne kadar köklü biçimde değiştiğinin işareti olduğunu söyledi.

Globe and Mail gazetesinin bu yılki haberine göre, Kanada ordusunun kullandığı modele göre bir ABD saldırısı halinde Kanada'nın stratejik mevzileri bir hafta içinde çökebilir. Kanada güçleri sayıca hızla azınlıkta kalacak ve düşmanı bastırmak için gerilla tipi savaşa başvurmak zorunda kalacak. Gazete Ocak ayında üst düzey hükümet yetkililerine dayandırdığı haberinde, Fransa ve Britanya gibi müttefik ülkelerden Kanada'ya destek ve savunma sağlamalarının isteneceğini bildirdi.

Coates, bu modellemenin askeri muharebe planlamasının hafif ucunda yer aldığını söyledi. Kanada'nın NATO müttefiklerinden farklı olarak herhangi bir kara işgali durumunda hazır bir yanıt planına sahip olma konusunda geride kaldığını ve öngörülemez jeopolitik dönemde açığı kapatmaya çalıştığını belirtti. Kanada savunma şefinin ordunun büyüklüğünü önemli ölçüde artırma, aralarında 300 bine kadar hafif eğitimli vatandaş askerin de bulunduğu bir çağrı yapması bunun bir göstergesiydi.

Schmidt, ABD'nin Kanada ile bir çatışmaya destek bulmakta zorlanacağını söyledi. "Kanada'yı işgal emri verilse çok sayıda Amerikalı subayın istifa edeceğini düşünüyorum. Bunu yasa dışı ve ahlak dışı bir emir olarak görürler" dedi. Schmidt, ilişkilerin çatışmaya varacak kadar bozulması durumunda ABD'nin petrol ve mineraller gibi değerli Kanada kaynaklarını ele geçirmeye ve siyasi olarak yönetimi devirmeye odaklanacağını öngörüyor.