Avustralya'da balina göç yolunda tekne ve pervane yaralanmaları artıyor

Avustralya'nın doğu kıyısındaki göç yolunda yetişkin ve yavru kambur balinaların tekne ve pervane çarpmaları sonucu aldığı yaralanmalar, uzmanların giderek büyüyen bir sorun olarak tanımladığı tabloyu gözler önüne seriyor. WWF Avustralya tarafından toplanan ve The Guardian ile paylaşılan görüntülerde kesikler, kopmuş kuyruk parçaları ve omurgadaki ciddi yaralar açıkça görülüyor.

Görüntülerden biri, geçen ay Queensland eyaletindeki Hervey Bay'de çekildi. Bir yavru balinanın sırtındaki geniş ve taze kesikler, annelerin yavrularıyla birlikte dinlenmek için sıkça tercih ettiği bu bölgede kaydedildi. Pacific Whale Foundation'ın balina izleme turlarında kıdemli doğa bilimci olarak görev yapan Isabel Taylor, geçen ay iki anne-yavru çiftinin su yüzüne çıktığını, ancak bir çiftin durumunun iyi olmadığını anlattı. Taylor, yavrunun sırtında tekne pervanesinden kaynaklanan kesik izlerinin net biçimde görüldüğünü belirterek teknedeki atmosferin değiştiğini söyledi.

Sydney'deki Bondi plajı açıklarında haziran ayında dronla çekilen bir başka görüntüde, pervane kanadının tekrarlanan darbelerinden kaynaklandığı düşünülen kesikler ve açığa çıkmış kırmızı et dokusu görülen bir kambur balina yer alıyor. 2024 tarihli bir görüntüde ise yeni Güney Galler'in güney kıyısı açıklarında, sırtındaki ve kuyruğundaki derin pervane izleri nedeniyle "bladerunner" olarak anılan bir dişi kambur balina görülüyor. Bu yaraların 20 yıldan uzun süre önce oluştuğu tahmin ediliyor.

1963'te avlanma yasağı sonrası nüfus arttı

Uluslararası Balina Avcılığı Komisyonu (IWC), güney yarımkürede kambur balina avcılığını 1963'te yasakladı; ancak o dönemde nüfus zaten ciddi biçimde azalmıştı. Sovyet balina avcıları, 1970'lerin başına kadar Güney Okyanusu'nda avlanmayı sürdürdü. 1960'lı yıllardaki tahminler, Avustralya'nın doğu kıyısındaki balina sayısının 300'ün altında olduğunu gösteriyordu.

Avcılık tehdidi ortadan kalktıkça nüfus yeniden arttı. Balina gözlemlerine dayanan bir araştırma, 2004 yılında doğu kıyısındaki kambur balina sayısının 7.800'e ulaştığını ortaya koydu. 2015'e gelindiğinde bu sayı üç katından fazla artarak 25.500'e çıktı. Güncel tahminler, her yıl kıyı boyunca göç eden balina sayısının 40.000 ile 50.000 arasında olduğunu gösteriyor.

Griffith Üniversitesi'nden deniz ekolojisti Dr. Raphael Mayaud, bu görüntülerin insan faaliyetlerinin bu hayvanlar üzerindeki fiziksel etkisini somut biçimde ortaya koyduğunu belirtiyor. Queensland Üniversitesi'nden doçent ve kambur balina uzmanı Rebecca Dunlop ise yaralanmaların çoğunun balinaların sırt ve arka bölgelerinde görüldüğüne dikkat çekiyor. Dunlop'a göre balinalar, tekne pervanesi sırtlarının üzerinden geçerken su yüzüne çıkıyor ve göç sırasında dalış davranışlarını değiştirerek çarpışmadan kaçınamıyor.

Uzmanlar, göç rotalarındaki tüm tekneler için hız sınırlarının düşürülmesinin ve tekne kaptanlarının en riskli bölge ve dönemler konusunda daha fazla bilgilendirilmesinin yaralanmaları azaltabileceğini belirtiyor.