İsveç seçimleri: Sol blok az farkla önde, sonuç belirsiz

İsveç'te pazar günü yapılan genel seçimlerde sonuç henüz netleşmedi. Pazartesi sabahı oyların yüzde 90'ından fazlası sayıldığında sol blok yaklaşık 20 bin oyla öndeydi. İsveç seçim kurulunun ön sayımına göre, Sosyal Demokratlar'ın lideri Magdalena Andersson'un, mevcut başbakan Ulf Kristersson'un yönettiği dört partili sağ koalisyona karşı üç sandalye çoğunlukla önde bitirmesi bekleniyor.

Kristersson'a hükümette neo-Nazi kökenli aşırı sağcı İsveç Demokratları (SD) destek veriyor. Kristersson, görevde kalması halinde SD'ye kabinede bakanlık görevi sözü vermişti.

Pazartesi sabahı erken saatlerde Kristersson, bir sonraki hükümeti kimin kuracağının belirsiz olduğunu söyledi. Destekçilerine "Seçmenler sözünü söyledi, ancak hâlâ kesin bir sonuç yok. Önümüzdeki yıllarda İsveç'i hangi hükümetin yöneteceği hâlâ açık bir soru" diye konuştu. Henüz hiçbir büyük medya kuruluşu kazananı ilan etmedi.

İsveç'in seçim sistemi nasıl işliyor?

İsveç, Riksdag (İsveç parlamentosu) sandalyelerini belirlemek için nispi temsil esasına dayanan bir sandalye dağıtım sistemi kullanıyor. Bir partinin parlamentoya girebilmesi için en az yüzde 4 oy alması gerekiyor.

Oyların yüzde 94'ü bildirildiğinde Sosyal Demokratlar'ın öncülüğündeki sol blok 176 sandalyeyle önde, sağ blok ise 173 sandalyede kaldı. Sayım çarşamba günü yeniden başlayacak. Bu aşamada seçim gününden önce verilen ancak geç ulaşan oylar ile seçim gününden önce gelmeyen yurt dışı oyları da sayılacak. Kesin sonuçlar, hangi tarafın çoğunluğa daha yakın olduğunu belirleyecek.

İsveç'te sağda dört, solda dört parti olmak üzere iki büyük siyasi blok bulunuyor. Bu nedenle koalisyon ve azınlık hükümetleri ülkede nispeten yaygın.

Pazar gecesi ana muhalefet partisinin lideri Andersson, destekçilerinden kesin sonucu beklemelerini istedi. Ancak mevcut sonuçlar geçerli olursa "İsveç'in yeni bir hükümeti olacağını" söyledi.

İkinci Dünya Savaşı'nın sonundan bu yana İsveç siyasetinin başlıca güçlerinden olan Sosyal Demokratlar, 1980'lerde Nazi sempatizanları tarafından kurulan SD'nin yıllarca dışladığı bir partiydi. SD, 2022'de şiddet suçları ve göç üzerine yürüttüğü kampanyayla ülkenin ikinci büyük partisi oldu.

Ön sayım sonuçlarına göre hem Andersson'un partisi hem de aşırı sağcı SD destek kaybetti. Pazartesi sabahı itibarıyla Sosyal Demokratlar yüzde 28 ile bir asırdan fazla süredir en kötü sonucuna doğru gidiyordu. Sayım, SD'nin 2010'da Riksdag'a girdiğinden bu yana ilk kez destek kaybettiğini gösterdi. Sol bloktaki Sol Parti, Yeşiller ve Merkez Partisi ise desteğini artırdı.

Seçime katılım da yaklaşık yüzde 80'e geriledi; bu oran 2022 seçimine göre dört puan düşük.

Pazar günü oyunu kullandıktan sonra Andersson, seçmenin karşısındaki tercihi şöyle özetledi: "İsveç'te daha önce hiç yaşanmamış şekilde tamamen İsveç Demokratları'nın egemen olduğu bir hükümet mi olmalı? Yoksa İsveç'i yeni bir işbirliği ruhuyla yönetecek benim liderliğimdeki bir hükümet mi?"

Kristersson ise kendisinin ve ittifakının çalışmalarını sürdürebilmesinin önemli olduğunu söyledi. Memleketi Strangnas'ta oyunu kullandıktan sonra "Önemli çalışmamızı sürdürebilmemize yönelik gerçek bir istek olduğunu düşünüyorum" dedi. Seçim kampanyasına ulusal güvenlik, çete suçları ve refah harcamaları damga vurdu.