İsrail'de seçim çıkmazı: Herzog partilerle görüşmeye başlıyor

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, geçen hafta yapılan genel seçimin resmi sonuçlarını aldıktan sonra, yeni koalisyon hükümetini kurma görevini hangi partiye vereceğini belirlemek üzere siyasi partilerle istişarelere başlıyor. Herzog, seçimden net bir kazananın çıkmadığını açıkladı.

Merkez Seçim Komitesi, Çarşamba sabahı resmi sonuçları Herzog'a sundu. Herzog, partilerin liderlerine yaptığı açıklamada, yeni bir seçimin önüne geçmek istiyorlarsa "her taahhüdün ve sözün yerine getirilemeyeceğini" söyledi.

Ne Başbakan Benjamin Netanyahu'nun bloğu ne de rakibi Gadi Eisenkot'un bloğu parlamentoda çoğunluğu elde edebildi.

Seçim sonuçları ve Arapların oynadığı rol

27 Ekim'de yapılan seçimde Netanyahu'nun sağcı Likud partisi ile aşırı sağ ve ultra-Ortodoks Yahudi müttefikleri, 120 sandalyeli Knesset'te 53 sandalye kazandı. Eisenkot'un merkezci Yeşar (Yashar) partisi ve bloğundaki üç Yahudi muhalefet partisi toplam 48 sandalye elde etti.

Arap seçmenlerin katılımındaki artışın ardından, Arapların liderliğindeki iki ittifak, Birleşik Arap Listesi ve Ortak Liste, birlikte eşi görülmemiş 19 sandalye kazandı. Bu durum onları olası bir hükümetin kilit ortağı haline getiriyor. Ancak Yahudi partilerinin biri hariç tamamı, seçim öncesinde onlarla hükümet kurmayacaklarına söz verdi.

İsrail cumhurbaşkanının rolü büyük ölçüde törensel olsa da seçim sonrasında bir Knesset üyesini hükümet kurmakla görevlendiriyor. Görevlendirilen kişiye bu iş için 28 gün, gerekirse 14 gün ek süre veriliyor.

Cumhurbaşkanı, koalisyon kurma şansı en yüksek gördüğü kişiyi seçme konusunda geniş takdir yetkisine sahip. En fazla sandalyeye sahip partinin liderini seçmek zorunda değil.

Sonuçlara yönelik itirazlar ve yabancı müdahale iddiaları

Merkez Seçim Komitesi Başkanı Yargıç Noam Sohlberg, Kudüs'te düzenlenen törende sonuçları Herzog'a sundu. Sohlberg, "Son günlerde seçim sonuçlarını şüpheye düşürmeye ve meşruiyetini sarsmaya çalışan sesler duyduk. Bu gerçek bir tehlikedir" dedi.

Herzog, istişare sürecine Çarşamba akşamı başlayacağını duyurdu.

Bu arada İsrail iç istihbarat servisi Şin Bet, seçime yabancı müdahale iddialarını soruşturuyor. Komite başkanı Sohlberg, istihbaratın, bazıları düşmanca tutum içindeki yabancı ülkelerden İsrail'e önemli miktarda fon akışını içeren "yaygın bir olguya" işaret ettiğini belirtti. Sohlberg, olgunun boyutunun belirlenmesi için daha fazla soruşturma yapılması gerektiğini söyledi.

İsrail basını geçen hafta, komiteye Katar'ın Arapların yoğun yaşadığı bölgelerde seçmen katılımını artırmak amacıyla fon sağladığı iddiasının sunulduğunu bildirmişti. Katar Dışişleri Bakanlığı iddiayı kategorik olarak reddetmişti.

Aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı ve Jewish Power (Yahudi Güç) partisi lideri Itamar Ben-Gvir, Şin Bet'ten tüm Arap parti liderlerini tutuklamasını ve iddialar netleşene kadar sorgulamasını istedi. Ortak Liste Başkanı Yousef Jabareen ise Ben-Gvir'i ve başbakanı seçimi halktan "çalmaya" çalışmakla suçladı.

Eisenkot, Salı günü Netanyahu'yu ve Likud'u demokrasiye ve hukukun üstünlüğüne karşı "gerçek bir pogrom" yürütmeye çalışmakla suçladı. Bu açıklama, Başsavcı Gali Baharav-Miara'nın Şin Bet Başkanı David Zini'nin dört Arap siyasetçinin sorgulanması talebini, herhangi bir suç delili sunulmadığı gerekçesiyle reddetmesinin ardından geldi.