İskoçya'da yabani kedi üretim merkezi: Kameralarla 7/24 izleniyorlar

İskoçya'nın Cairngorms bölgesinde nesli tükenme tehlikesi altındaki yabani kedileri korumak amacıyla yürütülen bir proje kapsamında, kafeslerde üretilen kediler 72 kamera ile 7/24 izleniyor. Saving Wildcats (Yabani Kedileri Kurtarma) ortaklığında görevli hayvan ekibi lideri Estelle Morgan, "Bu, kediler için Big Brother gibi" diyerek izleme sistemini tanımlıyor.

Küçük ve penceresiz bir odada ekranların arkasından kedileri izleyen Morgan ve ekibi, hayvanların sağlıklı olup olmadıklarını ve doğada hayatta kalma potansiyellerini değerlendiriyor. Ekip, kedilerin tırmanma, avlanma, karmaşık yapıları aşma ve doğal zamanlarda aktif olma gibi davranışlarını inceliyor. Bu yıl ilk kez bir yabani kedinin doğum anı kameraya yakalandı.

46 yabani kedi doğaya bırakıldı, 20 yavru tespit edildi

Saving Wildcats projesi, Cairngorms'un düzlükleri ve eteklerine şu ana kadar 46 yabani kedi yerleştirdi. Bu kediler başarıyla üredi; ekip 2024'ten bu yana doğaya bırakılan dişilerden en az 20 yavru doğumu tespit etti. Yetkililer, İskoçya'nın başka bölgelerinde de benzer popülasyonlar oluşturmayı planlıyor.

NatureScot tür projesi yöneticisi Dr. Martin Gaywood, Cairngorms projesinin "muazzam bir başarı" olduğunu ancak bunun yalnızca ilk adım olduğunu belirtiyor. Gaywood, yabani kedi korumasının karmaşık olduğunu ve İskoçya genelinde türün geri kazanılması için uzun vadeli ve geniş ölçekli planlama gerektiğini vurguluyor. Dr. Gaywood, önümüzdeki beş yıl içinde en az bir, belki iki yeni projenin başlatılabileceği konusunda iyimser.

Ulusal strateji, yeni salım alanlarının belirlenmesinin yanı sıra yabani kedi yaşam alanlarının restore edilmesini ve yeniden bağlanmasını önceliklendirecek. Kedilerin taşınacağı bölgelerde, melezleşmeyi azaltmak için evcil ve sokak kedilerine ek çip takma, kısırlaştırma ve aşılama yapılacak.

İklim değişikliği riski büyük

Kraliyet Zooloji Derneği (RZSS) koruma ve bilim başkanı Dr. Helen Senn, iklim değişikliğinin yabani kedi popülasyonları için önemli bir risk oluşturduğunu söylüyor: "Son birkaç yılda Strath bölgesinde büyük iklim olayları yaşadık. Büyük fırtınalar ve sel olayları oldu. Ne yazık ki salım alanının kuzeyinde çok ciddi bir orman yangını da yaşandı." Senn, risklere dayanıklılık için daha büyük popülasyonlar oluşturmanın ve kedileri birden fazla bölgede bulundurmanın önemine dikkat çekiyor.

2018'de bilim insanları İskoç yabani kedi popülasyonunun işlevsel olarak tükendiği uyarısında bulunmuştu. Tür, kritik tehlike altında sınıflandırılıyor. Bu nedenle Cairngorms'ta doğaya bırakılan kediler hâlâ dikkatle izleniyor. İzleme, bölgeye yerleştirilen 100'e kadar çıkabilen fotokapan ağı ve yedi ila dokuz ay sonra düşen tasmalarla yapılıyor. Tasmalar her gün kısa süreli sinyal gönderiyor.

Saving Wildcats ortaklığı operasyon müdürü Louise Hughes, toplanan verilerin paha biçilmez olduğunu ancak her zaman kolay elde edilemediğini belirtiyor. Kediler yeni bölgelerine yerleşirken bir çukurda, ağaç kökünde veya dağlarda dolaşırken bulunabiliyor. Veriler, kedilerin hareketleri, avlanma davranışları ve kullandıkları yaşam alanları hakkında bilgi sağlıyor.

Scottish Land and Estates (İskoç Arazi ve Mülk Kuruluşu) tarafından desteklenen plana birçok arazi sahibi aktif katkı sağlıyor: salım alanları sunuyor, kedileri izliyor ve gözlemleri kaydediyor. Halkın bildirdiği gözlemler de veri toplanmasında önemli rol oynuyor.

Morgan, yabani kedilerin bir zamanlar Birleşik Krallık genelinde yaygın olduğunu hatırlatıyor. Cairngorms'ta yürütülen çalışmalar, İskoçya'nın başka bölgelerindeki salımlara da yol gösterecek. Morgan, Britanya'da doğada bulunan tek yerli kedi türünün "burada olmayı hak ettiğini, manzaranın bir parçası olduğunu" söylüyor.