İskoçya'da 32 belediyeyi 6'ya indirme planına itirazlar

İskoçya'da yerel yönetim sistemini köklü biçimde değiştirmeyi amaçlayan plan, belediye liderlerinin itirazlarıyla karşılandı. İskoç hükümetinin önerisi, 1996'dan bu yana yürürlükte olan 32 belediye yapısını altı bölgesel otoriteye indirmeyi ve bunların altında 120 ila 160 arasında yeni "topluluk otoritesi" kurmayı öngörüyor. Öneri, kamuoyu istişaresi öncesinde Holyrood (İskoçya Parlamentosu) komiteleri ve belediyelerin çatı kuruluşu Cosla ile paylaşıldı.

Yeni iki katmanlı sistemde bölgesel kurumların eğitim ve ekonomik büyüme gibi ana alanlara odaklanması planlanıyor. Topluluk otoritelerinin ise ruhsatlandırma ve şehir merkezlerinin iyileştirilmesi gibi yerel konularda sorumluluk alması bekleniyor. İskoç hükümeti, mevcut belediyelerin bir kısmının gerçek anlamda yerel olacak kadar küçük, stratejik davranacak kadar da büyük olmadığını savunuyor.

Tasarruf ve zamanlama tartışması

Fife Belediyesi lideri David Ross, yapısal reformun maliyet tasarrufu sağlayacağına inanmadığını söyledi. Ross, mevcut sistemin korunup belediyelerin kendi isteğiyle birleşmesine izin verilmesinin "daha basit ve daha etkili" olacağını belirtti. 1995-96'daki son yerel yönetim yeniden yapılandırmasını hatırlatan Ross, bu süreçten mali kazanç beklenmesinin hata olacağını ifade etti.

Edinburgh Belediyesi lideri Jane Meagher ise planın aceleye getirilebileceği endişesini dile getirdi. Kamu hizmetlerinin geleceğinin on bir haftada karara bağlanmasını "saçma" olarak nitelendiren Meagher, topluluk otoritelerinin nasıl çalışacağının ve nasıl finanse edileceğinin belirsiz olduğunu kaydetti.

Scottish Borders Belediyesi lideri Euan Jardine, en büyük kaygısının kırsal İskoçya olduğunu söyledi. Borders'ın geniş bir coğrafyaya yayılmış kasaba, köy ve topluluklardan oluştuğunu hatırlatan Jardine, ada toplulukları için özel düzenlemelerin gerekli görüldüğünü, kırsal anakara İskoçya'nın da aynı yaklaşımı hak ettiğini belirtti. Çalışanların kim tarafından istihdam edileceği, nerede görev yapacağı ve mevcut belediye ekiplerinin akıbetinin ne olacağının hâlâ belirsiz olduğunu ekledi.

Yeni otoritelerin sınırları ve finansmanı belirsiz

Önerilerde yeni otoritelerin coğrafi sınırlarına ve nasıl finanse edileceğine dair henüz bir gösterge bulunmuyor. Topluluk otoritelerinin kendi vergi toplama yetkisine sahip olup olmayacağı ya da mevcut finansman sisteminin değiştirilip değiştirilmeyeceği de açık değil. Bu tartışmanın, belediye vergisinin (council tax) yerine geçecek bir sistem arayışıyla iç içe geçmesi bekleniyor.

İskoçya hükümeti, önerilerin reform için bir "başlangıç noktası" olduğunu belirtiyor. Başbakan Yardımcısı Jenny Gilruth, yatırımın ön cephe hizmetlerine odaklanması, doğru personelin doğru görevlerde olması ve toplulukların güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Gilruth, mevcut yerel yönetim sorumluluklarının ekonomik kalkınma ve iş desteği gibi alanlarda genişletilebileceğini de ekledi.

İskoçya'nın belediye sistemi uzun süredir bütçe açıklarıyla mücadele ediyor; çöp toplama gibi hizmetler kesintiler nedeniyle baskı altında. Kesin sınır önerileri yayımlandığında, reformun hangi yetkilerle donatılacağı ve değişimin pratikte nasıl işleyeceği konusunun geniş bir tartışma başlatması bekleniyor.