İskoçya sınırında ikinci Tunç Çağı hazinesi bulundu

Metal dedektörü kullanıcısı Mariusz Stepien, İskoçya'nın sınır bölgesinde (Scottish Borders) ikinci bir Tunç Çağı hazinesi keşfetti. Stepien, 2022'de bulduğu ve "Blyth Hoard" (Blyth Hazinesi) adı verilen yaklaşık 3.000 yıllık eserleri, 2020'de Peebles Hazinesi'ni bulduğu noktadan yaklaşık 11 kilometre (7 mil) uzaklıkta ortaya çıkardı.

Eserler, MÖ 1150 ile MÖ 850 arasına tarihlenen Geç Tunç Çağı'na ait. Buluntular arasında iki bronz balta başı, yakındaki Peebles Hazinesi'ndeki bazı bronz parçaların yapımında kullanılmış olabilecek kil kalıplar ve İskoçya'da türünün ilk örneği olduğu belirtilen tam bir bakır külçe yer alıyor.

Arkeologların kazıları sırasında ayrıca antik bir taş yığını (cairn) ortaya çıkarıldı. Blyth Hazinesi, koruma ve analiz çalışmaları için Edinburgh'daki Ulusal Müzeler Koleksiyon Merkezi'ne (National Museums Collection Centre) götürüldü.

Peebles Hazinesi ile bağlantı incelenecek

Uzmanlar, külçe üzerinde yapılacak analizlerin her iki hazinedeki bronz objelerin yapımında kullanılan metallerin coğrafi kaynağına işaret edebileceğini umuyor.

Ulusal İskoçya Müzeleri'nde (NMS) tarih öncesi ve Tunç Çağı koleksiyonları küratörü Dr Matthew Knight, buluntuya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı: "Bu, ilk bakışta pek bir şey gibi görünmeyen ancak gerçekte son derece olağanüstü olan ve anlatacak çok hikâyesi bulunan klasik arkeolojik buluntulardan biri."

Knight, kalıp malzemelerinin günümüze ulaşmasının son derece nadir olduğunu belirterek, buluntunun Peebles Hazinesi'ne yakınlığı ve onunla ilişkisi nedeniyle daha da dikkat çekici olduğunu söyledi.

Stepien, ilk keşfinde arkeolojik açıdan önemli olduğunu bildiği bir bölgede daha fazla Tunç Çağı malzemesi bulmaktan heyecan duyduğunu, o aşamada keşfin bu kadar önemli olabileceğini tahmin etmediğini ifade etti. Stepien, daha önce Peebles Hazinesi'ni bulduğunu hatırlatarak, birbirine bu kadar yakın iki keşfin bağlantılı olabileceğini düşünmenin olağanüstü olduğunu söyledi.

Peebles Hazinesi'nde Stepien tarafından bulunan tam bir at koşum takımı da yer alıyor. Arkeologlar daha sonra kılıfı içinde bir kılıç, süslü kayışlar, tokalar, halkalar, süs eşyaları ve savaş arabası tekerlek dingil kapakları ortaya çıkardı.

İskoç yasası ne diyor?

İskoç yasalarına göre, İskoçya'da bulunan arkeolojik eserlerin NMS bünyesindeki Treasure Trove Unit'e (Hazine Buluntu Birimi) bildirilmesi gerekiyor. Buluntular burada kayıt altına alınıp değerlendiriliyor.

Önemli buluntular, King's and Lord Treasurer's Remembrancer tarafından Crown adına talep edilebiliyor ve Treasure Trove sistemi aracılığıyla müzelere tahsis edilerek korunuyor ve kamu yararına sergilenebiliyor.