İngiltere'de terapistlere yasal düzenleme çağrısı

İngiltere'de danışman ve psikoterapistleri temsil eden meslek kuruluşları, halkı istismardan korumak amacıyla yasal düzenleme (statutory regulation) getirilmesi çağrısında bulundu. Bu çağrı, meslek için “dönüm noktası” olarak nitelendirilen bir raporla duyuruldu.

Ülkede doktorlar, ebeler ve osteopatlar gibi sağlık mesleklerinin aksine, “psikoterapist” ve “danışman” unvanları koruma altında değil ve bu meslekler yasal olarak düzenlenmiyor. Bu durum, herhangi birinin nitelik şartı olmadan kendini terapist olarak tanıtabilmesine ve meslekten men edilmeden uygulamaya devam edebilmesine yol açıyor.

Rapor, Ekim 2025'te Danışmanlık ve Psikoterapinin Geleceği Komisyonu tarafından başlatılan bağımsız bir incelemenin sonucu. Komisyon, danışman ve psikoterapistlerin, ruh sağlığı tedavisinde yaklaşık 1,8 milyon kişinin bekleme listelerinde olduğu tahmin edilen açığı kapatabilecek kullanılmamış bir kaynak olduğunu belirtiyor. Rapora göre, uygulayıcılar komisyona ek kapasiteleri olduğunu söyledi; bu kapasitenin haftada 370 binden fazla ek terapi randevusu sağlayabileceği tahmin ediliyor.

Yasal düzenleme neden gerekli?

Komisyon eş başkanı ve eski Çalışma Bakanı Phil Hope, raporun meslek için bir dönüm noktası olduğunu söyledi. Hope, hükümetin ve tüm departmanlarının bu potansiyeli açığa çıkarma fırsatı olduğunu vurguladı.

2024'te terapistine karşı Yüksek Mahkeme'de tecavüz ve cinsel saldırı suçlamasıyla başarılı bir dava açan ve Leigh Day hukuk firmasının desteğiyle düzenleme kampanyası yürüten Ella Janneh, “ortak düzenleme çağrısını” memnuniyetle karşıladı. Janneh, bunun “yıllar ve kurbanlar, diğer kampanyacılar ve vicdanlı profesyoneller arasında çok sayıda dürüst ve zor konuşma” gerektirdiğini söyledi. Janneh'e göre yasal düzenleme, istismarcı ve etik dışı kişileri sistemin dışında tutacak. Mevcut merkezi düzenleme eksikliği, tekrar eden suçluların denetim olmadan çalışmaya devam etmesine izin veriyor.

Rapor, Janneh'in “güçlü tanıklığını”, yasal düzenleme eksikliğinin yol açabileceği “yıkıcı ve süregelen etkiye” örnek olarak gösteriyor; zira terapisti hukuk davasının sonucuna rağmen hâlâ çalışabiliyor. Janneh, insanların çoğunun düzenlemenin zaten var olduğunu sandığını, ancak bir sorun çıktığında bunun böyle olmadığını fark ettiklerini belirtti.

Komisyon eş başkanı ve eski Hemşirelik ve Ebelik Konseyi (Nursing and Midwifery Council) genel müdürü Andrea Sutcliffe de hükümetin 2011'de yasal düzenlemeye karşı çıktığını hatırlattı. Sutcliffe, insanların zarar gördüğüne dair güçlü tanıklıklar duyduklarını ve bağımsız eş başkanlar olarak ikna edici bir gerekçe bulunduğunu düşündüklerini söyledi.

Sutcliffe'e göre düzenleme özellikle önemli çünkü terapi karmaşık müdahaleler gerektiriyor, yıllar süren eğitim istiyor, bire bir ortamda gerçekleşiyor ve uygulayıcıların çoğu bağımsız çalıştığı için işveren denetimi bulunmuyor. Ayrıca danışanlar genellikle savunmasız kişilerden oluşuyor.

Rapor, danışmanlık ve psikoterapinin kanıt temelinin güçlendirilmesi gerektiğini de vurguluyor ve bunun eksikliğinin “yetersiz ve sürdürülemez kamu ihalesi ve yatırımına” yol açtığını belirtiyor. Hope, NHS ve yerel yönetimlerdeki yetkililerin sık sık “bu kişi nitelikli bir psikoterapist mi değil mi?” sorusunu sorduğunu aktardı.

Komisyon, raporun çağrısının politika yapıcılar tarafından dikkate alınmasını umuyor. Ruh sağlığı konulu tüm partiler arası parlamento grubunun başkanı ve eski hemşire olan İşçi Partisi Milletvekili Sojan Joseph, yasal düzenleme gerekçesini desteklediğini ve konuyu parlamentoda gündeme getireceğini söyledi.

İngiltere Psikoterapi Konseyi (UK Council for Psychotherapy) Genel Müdürü Jon Levett, kamuoyunu koruyan, net standartlar belirleyen ve insanların terapi seçimini koruyan bir yasal düzenlemeyi memnuniyetle karşılayacağını belirtti. Ancak Levett, her yeni sistemin uygulayıcılarla ve deneyim sahibi kişilerle birlikte geliştirilmesi gerektiğini savundu.

İngiliz Danışmanlık ve Psikoterapi Derneği'nin (British Association for Counselling and Psychotherapy) düzenleme ve standartlar sorumlusu Dr. Lisa Morrison da işbirliğinin önemine katılarak, düzenlemenin “kamu korumasını, kamu yararını ve kamu güvenini merkeze alırken erişim, çeşitlilik ve yerleşik uygulamaya engel olmaması” gerektiğini söyledi.