İngiltere'de mesleki GCSE dönemi 2029'da başlıyor

İngiltere'de 14 yaşındaki öğrencilere yönelik yeni mesleki GCSE (Genel Ortaöğretim Sertifikası) programları 2029 yılından itibaren mevcut temel akademik derslerin yanında sunulacak. Yeni dersler arasında inşaat ve yapı işleri, iş yönetimi ve finans ile çocuk gelişimi gibi alanlar yer alabilecek. Programların amacı, gençleri iş hayatına daha iyi hazırlamak olarak açıklandı.

Başbakanlık Ofisi tarafından duyurulan reform kapsamında, işverenlerin 16 yaş altı gençler için 200 bin iş deneyimi imkânı oluşturmasına yönelik yeni bir ulusal hedef de belirlendi. Hükümet, mevcut eğitim sisteminin "herkese uyan tek beden" yaklaşımından uzaklaştığını savunuyor.

Yeni yeterliliklerin standartları, notların diğer GCSE'lerle uyumlu olmasını sağlamak üzere ulusal düzeyde düzenleyici kurum Ofqual tarafından belirlenecek. Bu programlar, zamanla BTec teknik ödülleri gibi diğer yeterliliklerin yerini alacak. Mesleki GCSE'ler, öğrencilerin 16 yaşında kolejlerde benzer kurslara, 2026 sonbaharından itibaren öğretilecek yeni V-seviyeleri ve T-seviyelerine geçiş yapabilmesini sağlayacak şekilde tasarlanacak.

Eğitim Bakanı Lucy Powell, yeni mesleki GCSE'lerin gençlere kariyerleriyle "daha güçlü bir bağlantı" kuracağını belirtti. Başbakan ise sistemin artık "herkese uyan tek beden" olmaktan çıktığını ifade etti.

Galler'de ise Eylül 2027'den itibaren okullarda ve kolejlerde VCSE adı verilen yeni bir mesleki yeterlilik türü öğretilecek. Öğrenciler Hayvan Bakımı, Doğa Restorasyonu ve Motorlu Taşıt Bakımı gibi 15 VCSE dersi arasından seçim yapabilecek.

Mevcut durum ve sektör tepkileri

İngiltere'de hâlihazırda 16 yaşındaki öğrencilerin yeterlilik girişlerinin yalnızca yüzde 7'si mesleki derslerden oluşuyor. Kaç adet uygulamalı ders sunulacağı her okulun kendi kararına bağlı.

Doğu Manchester'daki Gorton bölgesinde bulunan Wright Robinson College, 10. sınıfta okutulmak üzere hâlihazırda 10 pratik veya mesleki ders sunuyor. 11. sınıf öğrencisi Daisy, BTec 2. seviye işletme dersi aldığını ve bunun ona "pratik deneyim" kazandırdığını, daha sonra bu alanda A-level yapma konusunda özgüvenini artırdığını söyledi. Bu tür bir dersin yeni mesleki GCSE'lerden biriyle değiştirilmesi mümkün.

Yine 11. sınıf öğrencisi Sarjo, kabin memuru olmak istediği için GCSE'lerin yanı sıra BTec 2. seviye ağırlama ve ikram dersi alıyor. Pratik derste "daha hızlı öğrendiğini" belirten Sarjo, çoğu gencin temel akademik derslerin yanında keyif aldığı bir şey yapmak istediğini ifade etti.

Wright Robinson College yönetici müdürü Martin Haworth, yeni yeterliliklerin mevcut sunulanlara "değer katması" gerektiğini, GCSE olarak etiketlenmelerinin itibar açısından yardımcı olabileceğini söyledi. Derslerin ve sınavların sağlam olması için okulların uzman personel alması gerekeceğini, ayrıca mevcut sınıfların pratik öğrenime uygun hale getirilmesinin okullara maliyet yaratacağını ekledi.

Bağımsız Mali Araştırmalar Enstitüsü'nün okul finansmanına ilişkin yeni analizi, öğrenci başına bütçenin 2025-26 ile 2028-29 arasında reel olarak yüzde 9 artacağını gösteriyor. Bu artış kısmen hükümetin bütçeye yaptığı ek katkılardan ve bazı bölgelerde azalan öğrenci sayısından kaynaklanıyor.

Ekonomist Luke Sibieta, okullardan daha fazla mesleki yol sunmalarının istenmesinin, özel eğitim ihtiyaçları ve engellilere yönelik destek reformlarının üzerine "büyük bir değişiklik" olacağını söyledi. Teknik ve mesleki dersleri verecek yeterli kişi olup olmadığı konusunda "büyük bir soru işareti" bulunduğunu, yükseköğrenim kolejlerinin hâlihazırda personel alımında zorlandığını belirtti.

Kolejler Birliği (AoC), okulların kendileriyle çalışmasını önerdi; zira kolejler "sektör standardında tesisler" ve nitelikli personel sunabiliyor. AoC'den David Hughes, bunun öğrenimin "okuldan gerçek anlamda farklı ve istihdama tam odaklı" olmasını sağlamaya yardımcı olacağını söyledi.

Ulusal Eğitim Sendikası'ndan Daniel Kebede, yeni yeterliliklerin başarılı olması için "sürekli yatırım ve kaynak" gerektiğini belirtti. Okul ve Kolej Liderleri Birliği'nden Pepe Di'Iasio ise hükümetin planlarını "iyi niyetli" olarak nitelendirdi ancak okulların yeterli personel ve kaynağa sahip olmasının sağlanmaması durumunda gençlerin önündeki engellerin kalkmayacağını söyledi.

İş deneyimi konusundaki ulusal çağrıyı olumlu karşılayan Di'Iasio, yerleştirme bulmanın "son derece zor" olduğunu ve işverenlerden daha fazla desteğe ihtiyaç duyulduğunu ekledi. İngiltere'deki ortaokullar için mevcut yasal kariyer rehberliği zaten 14-16 yaş arası öğrenciler için "anlamlı" iş deneyimi gerektiriyor. İşverenlerden yerel kariyer merkezlerine başvurarak yerleştirme imkânı sunmaları isteniyor.

Muhafazakâr Parti'nin gölge Eğitim Bakanı Laura Trott, değişikliklerin İngiltere'nin standartları iyileştirmede kaydettiği ilerlemeyi kaybetme riski taşıdığını ve sistemin "parçalanmasının" gençlerin geleceğine zarar verebileceğini söyledi. Trott, "Daha iyi okullar titiz dersleri korumaya devam edecek ancak dezavantajlı çocuklar daha kolay yollara yönlendirilecek ve en çok yüksek standartlara ihtiyaç duyan öğrenciler için beklentiler düşürülecek" dedi.