İngiltere'de mağaza fiyat enflasyonu son iki buçuk yılın zirvesinde

İngiltere'de mağaza fiyat enflasyonu ekim ayında son iki buçuk yılın en yüksek seviyesine ulaştı. İngiliz Perakendeciler Konsorsiyumu (British Retail Consortium – BRC), perakendecilerin müşterilere yansıttığı fiyat artışlarını sınırlama çabasında "barajın çatlamaya başladığı" uyarısında bulundu.

BRC'ye göre mağaza fiyat enflasyonu ekimde yıllık bazda %2,1 oldu. Bu oran eylülde %1,4 seviyesindeydi. Kuruluş, bu artışı perakendecilerin Orta Doğu'daki çatışmanın başlamasından bu yana yükselen enerji ve gıda hammaddesi maliyetlerini müşterilere yansıtmaya başlamasının işareti olarak değerlendirdi.

Geçtiğimiz yıl düşük seyreden gıda enflasyonu bu ay yıllık %2,9'a çıktı; eylülde bu oran %2,5'ti. Gıda dışı ürünlerde ise enflasyon ekimde iki katından fazla artarak yıllık %0,8'den %1,7'ye yükseldi. Bu kalem giyim ve ayakkabı gibi ürünleri kapsıyor.

Petrol ve gaz fiyatları tüketici enflasyonunu yukarı çekti

Brent ham petrolünün varil fiyatı son günlerde 117 dolara ulaştı. Bu, ABD ve İsrail'in şubatta İran'a saldırmasından önceki aylarda görülen 70 dolarlık ortalamanın oldukça üzerinde. Doğal gaz fiyatları da sert biçimde arttı ve İngiltere'de tüketici fiyat endeksini geçen ay %3,5'e taşıdı.

Perakendeciler bu aya kadar hammadde maliyetlerindeki artışı büyük ölçüde kendileri karşıladı. Buna gerekçe olarak müşteri talebindeki zayıflığı gösterdiler. Yaz aylarından bu yana yapılan anketlerde tüketici güveni belirgin biçimde geriledi. Bunun nedeni, Orta Doğu'daki çatışmanın kısa sürede sona ermeyeceğinin daha net anlaşılması oldu.

İngiltere Merkez Bankası (Bank of England) yetkililerinin gelecek hafta politika faizini %3,75'ten %4'e çıkarması bekleniyor. Perakende fiyatlarındaki artış sürerse, Banka'nın dokuz üyeli Para Politikası Komitesi'ndeki birçok üyenin aralıkta veya yeni yılda faizi daha da yükseltmesi gündeme gelebilir.

BRC İcra Kurulu Başkanı Helen Dickinson, "Perakendecilerin son iki yılda üstlendiği devasa maliyet dalgasında baraj çatlamaya başladı" dedi. Dickinson, Cadılar Bayramı öncesinde alışverişçi çekmek için yoğun indirimler yapılsa da süpermarketlerin raflarındaki konserve ve paketli ürünlerin fiyatlarını artık sabit tutamadığını söyledi.

Maliye Bakanı John Healey'nin çarşamba günü açıklayacağı ilk bütçe öncesinde kendi partisinin milletvekillerinden yoğun baskı görmesi bekleniyor. Bu milletvekilleri, yüksek geçim maliyetinin seçmenlerine zarar verdiğinden endişe ediyor.

Düşük gelirli ailelerde araç ve ısınma masrafı

Geçim maliyeti baskısının düşük gelirli aileler üzerindeki etkisi, Glasgow Üniversitesi'nde sosyal ve kamu politikası profesörü olan Ruth Patrick'in bir raporuna konu oldu. Uzun süreli bir araştırmaya dayanan rapor, yüksek benzin ve motorin fiyatlarının engelli çocuklarını okula ve sağlık randevularına götürmek zorunda olan aileleri ve işine arabayla giden çalışanları vurduğunu gösteriyor.

Patrick'e göre birçok yerde litre fiyatı 1,75 sterlinin üzerinde olan benzin ve sıklıkla 2 sterlini aşan motorin, çalışmanın karşılığını vermemesine yol açabiliyor. Patrick, 100 düşük gelirli aileyi izleyen çevrimiçi Changing Realities projesini yürütüyor.

Patrick, son bir ayda proje katılımcılarının neredeyse dörtte üçünün (%73) indirimli ürün reyonundan alışveriş yaptığını, %62'sinin aldığı gıdayı değiştirdiğini ve %63'ünün hava soğuk olsa bile ısıtmayı kapalı tuttuğunu belirtti.

İskoçya'nın kırsal kesiminde yaşayan katılımcılardan Rosie L, "Arabamızı nasıl çalıştırmaya devam edeceğimizi bilmediğimiz bir noktaya geliyoruz" dedi. Rosie L, bulundukları yerde toplu taşımanın erişilebilir ya da güvenilir olmadığını, araçlarının olmamasının hayatlarının her alanını etkileyeceğini söyledi. Çocuklarının engelli olduğunu da ekledi.

Rapor, 70 katılımcıyla yapılan derinlemesine görüşmelere dayanıyor. Bu kişilerin 67'si geçen ay maliyetleri düşürmek için başvurdukları yöntemleri paylaştı.

Patrick, hükümetlerin ve yerel yönetimlerin bugüne kadar sağladığı desteğin sorunun boyutuyla örtüşmediğini belirtti. Bütçenin, "geçim maliyeti hükümeti" sözünü yerine getirmek için fırsat sunduğunu savundu. Patrick, sosyal güvenliğin yeterliliğini güvence altına alacak sürdürülebilir ve uzun vadeli adımların kritik olduğunu, çocuk yardımının gerçek değerinin yeniden sağlanmasının da özellikle önem taşıdığını ifade etti.