İngiltere'de kiracı yasası öğrencilerin evden çıkışını kolaylaştırdı

İngiltere'de mayıs ayında yürürlüğe giren Kiracı Hakları Yasası (Renters' Rights Act), özel mülk sahiplerinden ev kiralayan milyonlarca kiracıya daha fazla güvence sağlarken öğrenci kiralama piyasasında da önemli değişiklikler getirdi. Yasa, sabit süreli kira sözleşmelerini sona erdirdi. Daha önce öğrenciler genellikle tüm akademik yıl boyunca sözleşmeye bağlı kalırken, artık kiralama haftalık veya aylık esnek bir düzende yürütülüyor ve sabit bitiş tarihi bulunmuyor.

Değişiklik, Exeter Üniversitesi'ndeki ilk yılını tamamladıktan sonra bölüm değiştirmeye karar veren 20 yaşındaki Eddie Lever'ın işini kolaylaştırdı. York Üniversitesi'nde uluslararası ilişkiler okumak isteyen Lever, gelecek yıl için evini çoktan ayarlamıştı. Ancak yeni yasa sayesinde iki ay önceden bildirimde bulunarak evden çıkabildi ve kira ödemeyi bıraktı. Lever, yasa olmasaydı tüm yıllık sözleşmeye bağlı kalacağı için üniversite değiştiremeyeceğini söylüyor.

Lever ortak kiralamada olduğu için onun ayrılması tüm evin sözleşmesini sona erdirdi. Neyse ki odasını devralmak isteyen bir arkadaşı vardı ve ev arkadaşları yeni bir sözleşme imzalayabildi. Lever, yerine geçecek biri olmasaydı arkadaşları için durumun daha zor olacağını kabul ediyor. Yine de öğrenciler açısından esnekliğin bu riski göze almaya değer olduğunu düşünüyor ve mali açıdan sıkıntılı durumların önüne geçtiğini belirtiyor.

Ev sahipleri için belirsizlik arttı

Öğrencilere esneklik tanınması ev sahipleri için belirsizlik anlamına geliyor. Yasa, ev sahiplerinin akademik yıl sonunda bir grup öğrenciyi tahliye edip mülkü yeniden öğrencilere kiralamasına imkân tanıyan özel bir gerekçe de getirdi. Ancak Ulusal Konut Ev Sahipleri Birliği (National Residential Landlords Association) Politika Direktörü Chris Norris, asıl sorunun kiracıların daha erken taşınması olduğunu söylüyor. Norris'e göre öğrencilerin ev arkadaşlarıyla anlaşmazlık yaşaması veya okulu bırakması, birkaç ay sonra taşınma olasılığı düşük olan ailelere kıyasla daha büyük bir risk oluşturuyor.

Norris, sabit süreli sözleşmelerin sona ermesiyle öğrenci evlerinin yaz boyunca, hatta daha erken boş kalabileceğini belirtiyor. Ayrıca ev sahiplerinin kiracıların ne kadar kalacağını bilmediği için mülkü yalnızca birkaç ay kiralamasının da zorlaştığını ekliyor. Norris, yeni yasanın henüz başlangıç aşamasında olduğunu ve birçok ev sahibinin bu yılı bir deneme olarak gördüğünü söylüyor. Bazılarının yazın boş kalma riskini karşılamak için aylık kirayı artırabileceği, hatta mülkü satabileceği veya öğrencilere kiralamayı bırakabileceği uyarısında bulunuyor.

Norwich'te öğrencilere üç ortak ev kiralayan Sue Lawes de değişikliklerden endişeli. Fiyatları artırmak istemediğini ancak öğrencilerin sınavların ardından sözleşmeyi bitirmesi durumunda evler yazın boş kalırsa bunu yapmak zorunda kalabileceğini söylüyor. Riski azaltmak için sözleşmelerin başlangıcını eylülden ağustosa çekmiş durumda. Yine de kiracılar yıl içinde erken taşınırsa, ipotek, belediye vergisi ve sabit faturalar gibi masrafları boş mülkle karşılarken kâr etmekte zorlanacağını belirtiyor. Lawes, yasanın kiracılara güvence sağlama amacını desteklediğini ancak ev sahiplerinin öğrencilere akademik yıla uygun sabit süreli sözleşme sunabilmesi gerektiğini savunuyor. "Ev sahipleri bu boş dönemleri çok zor absorbe edecek. Fiyatlar artacak ve bunu öğrenciler ödeyecek" diyor.