İngiltere'de göçmenler için oturum süresi 15 yıla çıkıyor

İngiltere İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, pazartesi günü yasal göçmenlerin ülkede kalıcı oturum (settlement) hakkı elde etmek için ne kadar bekleyeceğine ilişkin kapsamlı yeni kuralları açıklayacak. Planlara göre çoğu göçmen on yıl, bazıları ise 15 yıl beklemek zorunda kalabilir.

Hükümetin danışma sürecine verdiği yanıt pazartesi günü milletvekillerinin önüne gelecek. İngiltere'de halihazırda bulunan bakım çalışanlarına bazı istisnalar tanınması bekleniyor; ancak diğer meslek gruplarının büyük bölümü uzun bekleme süreleriyle karşılaşacak.

Puan sistemi ve gelir şartı

Mahmood'un önerisine göre, yasal göçmenler yerel topluluklara katkı sağladıklarını "puan bazlı sistem" üzerinden gösterirlerse veya daha yüksek gelir elde ederlerse oturum bekleme süresi kısalabilecek. Danışmaya açılan planlarda standart oturum süresi beş yıldan 10 yıla çıkarılıyor. Lisansüstü seviyenin altındaki mesleklerde çalışanlar, bakım çalışanları dahil, önerilen istisna ve indirimlere bağlı olarak 15 yıla kadar bekleme süresiyle karşılaşabilir.

Guardian'ın temmuz ayındaki haberine göre Başbakan Andy Burnham, sosyal bakım sektörü üzerindeki baskıyı azaltmak için yüz binlerce bakım çalışanını reformlardan muaf tutmayı değerlendiriyordu. İçişleri Bakanlığı (Home Office) son beş yılda yaklaşık 200 bin sağlık ve bakım çalışanı vizesi verdi; bunlara bağımlı olarak gelenlerin sayısı ise daha fazla.

Milletvekillerinden Windrush uyarısı

Hükümetin yanıtının açıklanmasının arifesinde milletvekilleri, önerilerin Windrush skandalındaki adaletsizlikleri tekrarlama ve sağlık ile sosyal bakımda personel sıkıntısını derinleştirme riski taşıdığı uyarısında bulundu. Guardian'ın gördüğü, 29 Ekim tarihli mektupta parlamenterler, göçmen işçileri temsil eden kuruluşlar, ırk eşitliği kampanyacıları ve sağlık çalışanları önerileri "Windrush dönemi politikalarının bir tekrarı" olarak nitelendirdi. Mektup Mahmood ile Sağlık Bakanı Yvette Cooper'a gönderildi.

2017'de Guardian'ın haberleriyle ortaya çıkan Windrush skandalında, ağırlıklı olarak siyah Britanyalılar, ülkede yaşama hakları olmasına rağmen yanlışlıkla gözaltına alınmış, sınır dışı edilmiş ve çalışma ile temel hizmetlere erişimden mahrum bırakılmıştı. İmzacılar, mevcut oturum kurallarına göre hayatlarını planlamış kişiler için kuralların değiştirilmesinin adil olmayacağını ve temel işçilerin ülkeden ayrılmasını teşvik edebileceğini savunuyor. Bazı kamu hizmeti çalışanlarına tanınacak istisnaların, bağımsız sağlık ve sosyal bakım sağlayıcılarında çalışanları ve işçilerin aile üyelerini korumayabileceği uyarısında bulunuyorlar.

Mektupta hükümete, Wendy Williams tarafından yürütülen Windrush Lessons Learned Review (Windrush'tan Alınan Dersler İncelemesi) tavsiyelerine uyma çağrısı yapılıyor. İnceleme, göç politikasının geliştirilmesi ve denetlenmesinde iyileştirme ve etkilenen topluluklar üzerindeki etkisinin daha fazla dikkate alınmasını önermişti. İmzacılar arasında İşçi Partisi milletvekilleri Bell Ribeiro-Addy, Diane Abbott, Clive Lewis ve Rachael Maskell ile Yeşil Parti milletvekilleri Ellie Chowns, Carla Denyer, Siân Berry ve Hannah Spencer yer alıyor. Mektubu destekleyen kuruluşlar arasında Work Rights Centre, Action for Race Equality, Care England ve Society of Radiographers bulunuyor.

İmzacılar, sağlık ve bakım sektörünün halihazırda "tehlikeli biçimde yetersiz personelli" olduğunu ve önerilen değişikliklerin "İngiltere'deki herkesin sağlığını ve refahını kötüleştirme" riski taşıdığını belirtiyor. Mektupta, özellikle radyografi gibi uluslararası eğitimli personele büyük ölçüde bağımlı mesleklerde iş gücünün korunup genişletilmemesi halinde kanser tedavisi ve NHS bekleme listelerini azaltma hedeflerine ulaşmanın zorlaşabileceği ifade ediliyor. Yetişkin sosyal bakımına ilişkin özel endişeler de dile getirilerek şöyle deniyor: "Uluslararası çalışanlar mevcut bakım seviyelerini sürdürmek için vazgeçilmezdir. Onlar olmadan hizmetler daralacak ve karşılanmayan ihtiyaç artacaktır."

Mahmood, geçen yıl "kazanılmış oturum" danışmasını başlatırken İngiltere'yi "çok inançlı, çok etnikli bir demokrasi" olarak tanımlamış ve "katkı ve entegrasyon" gerektirdiğini söylemişti. Mahmood, "Bu ülkenin kalıcı bir parçası olmak bu nedenle bir hak değil, kazanılması gereken bir ayrıcalıktır" demişti.