Cook Adaları'nda mahsur kalan Sri Lankalı kadın eve dönemiyor

Sri Lanka'dan yaklaşık on yıl önce ayrılan 50 yaşındaki Ruchira Ranasingha, üç yıldır Güney Pasifik'teki Cook Adaları'nda mahsur durumda. Ranasingha, ülkesine dönmek istediğini ancak Yeni Zelanda ve Avustralya'nın transit vize başvurularını reddettiğini söylüyor.

BBC'ye konuşan Ranasingha, Sri Lanka'ya dönebilmek için "kelepçeli, bağlı ve ağzı tıkalı" gitmeyi bile teklif ettiğini belirtti. Oğlunun Kasım ayında evleneceğini ve annesinin sağlık sorunları nedeniyle sürekli hastaneye gidip geldiğini ifade eden Ranasingha, gözyaşları içinde "Ne isterlerse yaparım, sadece eve gitmek istiyorum" dedi.

Nasıl başladı?

Ranasingha, 2018'de küçük tişört fabrikasını kapatmak zorunda kaldıktan sonra Sri Lanka'dan ayrıldı. Hong Kong'a giderek yaşlı ve çocuk bakımı işlerinde çalıştı. Kardeşi, BBC Sinhala'ya yaptığı açıklamada, Ranasingha'nın büyük maddi baskı altında olduğunu ve eşinin yedi yıl önce uyuşturucu bağımlılığı nedeniyle hayatını kaybettiğini söyledi.

Ranasingha, Aralık 2022'de Yeni Zelanda'ya gitti. İki aylık ziyaret vizesiyle kuzeninin yanında kaldı. Vizesi bitmek üzereyken, Sri Lanka'daki borç verenlerden tehdit gördüğü gerekçesiyle sığınma başvurusunda bulundu. Kendisine bir yıl geçerli "açık çalışma vizesi" verildi ve bir restoranda iş buldu. Restoran, çalışma vizesi için sponsor olmayı kabul etti ancak başvuru sığınmacıların başka vize başvurusu yapamaması nedeniyle reddedildi.

Bunun üzerine Immigration & Secretarial Services adlı danışmanlık firmasıyla iletişime geçti. Firma yöneticisi Sylviane Gallant'ın, Ranasingha ülkeden ayrılır ayrılmaz yeni bir çalışma vizesi başvurusu başlatacağını söylediği belirtiliyor. Ranasingha da başvuru sürecinde Cook Adaları'nda kısa bir süre kalmak üzere rezervasyon yaptı. Ancak çalışma vizesi bir kez daha reddedildi. Ülkeden ayrıldığı için mevcut vizesinin koşullarını ihlal etmiş oldu ve Yeni Zelanda yetkilileri gelecekte vize verilmeyeceğini açıkladı.

Vize başvuruları reddedildi

Ranasingha, Air New Zealand biletiyle havalimanına gittiğinde Yeni Zelanda transit vizesi olmadan uçağa binemeyeceğini öğrendi. Yeni Zelanda'ya yaptığı üç transit vize başvurusu da reddedildi. Yetkililer, Sri Lanka'ya döneceğine ikna olmadıklarını belirtti. Avustralya'ya yaptığı dört transit vize başvurusu da reddedildi. Yeni Zelanda, bir ret yazısında alternatif güzergahları denemesini önerdi; ancak Hawaii ve Tahiti, vize işlemleri için biyometrik bilgilerin Yeni Zelanda'da şahsen verilmesi gerektiğini bildirdi.

Ranasingha, otelde ücretsiz kalıyor ve yerel halk yiyecek ve giyecek yardımı yapıyor. Bir otel yöneticisinin dikiş makinesi hediye etmesiyle küçük bir gelir elde ediyor. Ancak yaşadığı stres sağlığını etkiliyor. "Başıma bir şey gelmesinden korkuyorum" diyor.

Auckland merkezli göçmenlik hukuku uzmanı Alastair McClymont, Ranasingha'ya "korkunç bir tavsiye" verildiğini ve bunun gerçek bir göçmenlik avukatından gelmiş olamayacağını söyledi. McClymont, sözde göçmenlik danışmanlarının riskleri tam anlamadan başvuru yaptığını belirtti. Ranasingha, Immigration & Secretarial Services'e binlerce Yeni Zelanda doları ödediğini ifade etti. BBC, Gallant'a ulaşmaya çalıştı ancak yanıt alamadı.

Immigration New Zealand (Yeni Zelanda Göçmenlik Kurumu), BBC'ye yaptığı açıklamada, Ranasingha'nın transit vize başvurularının "Yeni Zelanda'dan transit geçme niyetinin samimi olduğuna ikna olunmadığı" için reddedildiğini bildirdi. Göçmenlik bakanlığı ofisi, kelepçeli ve refakatli seyahat teklifinin sığınma başvurusu yapılmasını engellemediğini belirtti. Avustralya İçişleri Bakanlığı ise bireysel davalar hakkında yorum yapmayacağını, ülkeye gelen yabancıların 1958 Göç Yasası ve 1994 Göç Düzenlemeleri'ne uyması gerektiğini söyledi.

Sri Lanka Dışişleri Bakanlığı, Ranasingha'nın Cook Adaları'ndan ülkesine dönüşünü kolaylaştırmak için gerekli adımları attığını ve Yeni Zelanda'nın Wellington Büyükelçiliği yetkilileri ile Yeni Zelanda makamlarının işbirliği içinde çalıştığını açıkladı. Ranasingha'nın kardeşi ise endişeli: "Ruhsal durumu iyi değil. Bir konuşmamızda, 'Beni sağ olarak eve getirmek istemiyorlarsa, hiç olmazsa cesedimi ülkeme göndersinler' dedi."