İngiltere'de evsizlere yönelik fon iki katına çıkarılıyor

İngiltere'de hükümet, sokakta yaşayan evsizlere yönelik programın bütçesini iki katına çıkarıyor. Başbakan Andy Burnham'ın temmuz ayında göreve gelmesinin ardından verdiği ilk taahhütlerden biri olan ve sokakta yaşayan herkese Noel'e kadar bir çıkış yolu sunmayı amaçlayan plana ek 432 milyon sterlin ayrılacak. Böylece toplam yatırım 874 milyon sterline ulaşacak.

Downing Street'te pazartesi günü düzenlenecek ilk Sokakta Yaşama Zirvesi'nin arifesinde yapılan açıklamaya göre, ek fon çarşamba günkü Bütçe'de programa eklenecek. Hükümetin taahhüdü, sokakta yaşayan herkesin Noel'e kadar fiziksel olarak bir barınma yerine geçebilmesi ve/veya sokakta yaşamasını önleyecek desteklerden yararlanabilmesi.

İlk fon 442 milyon sterlindi

Burnham, Downing Street'e girdiğinde acil barınma ve pratik destek sağlamak üzere 442 milyon sterlinlik bir paket açıklamıştı. Hükümete göre bu ilk fonla Coventry'de uzman sosyal hizmet ekipleri ve yeni yatak kapasiteleri devreye alındı; Plymouth ve kuzey Londra'daki Camden gibi yerlerde de önümüzdeki haftalarda hizmetler genişletilecek.

Bu hafta programa eklenen kaynak, desteği Mart 2027'nin ötesine, bu parlamento döneminin sonuna kadar uzatacak. Hükümet, bazı kişilerin barınma teklifini kabul etmeyebileceğini, ancak onlara da destek sunulmaya devam edileceğini belirtiyor.

Zirveye ev sahipliği yapmadan önce konuşan Burnham, "Sokakta yaşamak bir kader değil. Hükümetlerin kabul edip etmemeyi seçtiği bir şey" dedi. Burnham, "Ben bunu kabul etmiyorum. Bu yüzden fonu ikiye katlıyoruz; böylece insanlara sadece bu kış için güvenli bir çıkış yolu değil, bu parlamento döneminin geri kalanında da aynı destek sunulacak" ifadelerini kullandı.

Sektörden 2 bin konut ve yatak sözü

Plana 30'dan fazla kuruluş destek verdiğini açıkladı. Ulusal Konut Federasyonu (National Housing Federation), konut dernekleriyle birlikte en az 2 bin potansiyel konut ve yatak yeri belirlemek için çalışıyor. Bunlar arasında kullanıma açılabilecek boş konutlar da bulunuyor. Ancak belirlenen barınma kapasitesinin yeterli olup olmayacağı henüz net değil. 2 bin konut ve yatak yerinin ne kadarının bağımsız birim, ne kadarının birden fazla kişiyi barındırabilecek kapasitede olduğu da bilinmiyor.

Son resmi verilere göre 2025 sonbaharında İngiltere'de tek bir gecede 4 bin 793 kişi sokakta yaşıyordu. Evsizlik alanında çalışan kuruluşlar hükümetin bu konuya öncelik vermesini olumlu karşılarken, birçoğu Bütçe'de daha ileri adımlar atılması çağrısında bulunuyor. Konut ve evsizlik alanındaki 40 kuruluşun liderleri geçen hafta bir açık mektup imzalayarak hükümetten Yerel Konut Ödeneği (Local Housing Allowance) oranlarının yerel kiraları yansıtacak şekilde yeniden düzenlenmesini istedi. Kuruluşlar, bunun evsizliği baştan önleyeceğini ve geçici barınmaya bağımlılığı azaltacağını savunuyor.

Çözüm Vakfı (Resolution Foundation) ise 1,1 milyondan fazla düşük gelirli kiracının konut yardımı ile gerçek kirası arasındaki farkla karşı karşıya olduğunu tahmin ediyor. Vakıf, bu açığın ekim ayında rekor düzeye ulaşmasını bekliyor.

Muhalefetteki Muhafazakâr Parti'nin gölge konut sekreteri Katie Lam, "Burnham, Greater Manchester'da çözemediği bir soruna 432 milyon sterlin daha atıyor" dedi. Lam, İşçi Partisi iktidarında sokakta yaşayan sayısının rekor düzeye çıktığını savundu. Burnham'ın belediye başkanlığı döneminde kurduğu ve her gece 600'den fazla yatak sağlayan program, sokakta kalabilecek kişilere barınma imkânı sunuyor. Ancak Burnham 2020'ye kadar Greater Manchester'da sokakta yaşamayı sona erdirme sözünü tutamamıştı. Bölgede 2017'de 268 olan sokakta yaşayan sayısı 2020'de 125'e geriledi, ancak bu hedefin üzerinde kaldı. Sayı 2021'de 90'a düştükten sonra her yıl artarak 2025'te 197'ye çıktı. İngiltere genelinde ise sokakta yaşayan sayısı 2010'dan bu yana kayıtların başlamasından bu yana en yüksek düzeyde.