İngiltere'de ebeveynlere çocuklarının suçlarında hapis yolu açılıyor

İngiltere'de çocuk adaleti sisteminde yapılması planlanan reform kapsamında, ebeveynler çocuklarının işlediği suçlar nedeniyle sosyal yardımlarını kaybedebilecek ya da hapis cezasına çarptırılabilecek. Konuya ilişkin açıklama, Gençlik Adaleti Bakanı Jake Richards'tan geldi.

Richards, The Times gazetesine yaptığı açıklamada sistemin "ebeveynleri, toplumun güvenliğini sağlama rolünü yerine getirmeleri konusunda orantılı biçimde sorumlu tutması gerektiğini" söyledi. Bakan, hapis cezalarının yalnızca "en aşırı vakalarda" gündeme gelebileceğini ve kararın hakimin takdirine bağlı olacağını belirtti.

Ebeveynlik Kararları genişletiliyor

Richards'ın açıklamaları, hükümetin mayıs ayında yürürlükteki Ebeveynlik Kararlarını (Parenting Orders) güçlendirme ve genişletme planlarını duyurmasının ardından geldi. Bu kararlar hâlihazırda ebeveynleri veya velileri, çocuklarının davranışlarını düzeltmek amacıyla danışmanlık oturumlarına katılmaya zorlayabiliyor; katılmayanlara para cezası kesilebiliyor.

Bakan, önerilen değişiklikleri "havuç ve sopa" yaklaşımının parçası olarak nitelendirdi. "Ebeveynlik kararları, genç suçluları dönüştürmeye çalıştığımız sürece ebeveynlerin daha fazla dahil olmasını sağlayacak" dedi ve ekledi: "Evet, bunun bir sopası olacak. Bu hapis olabilir ya da sosyal yardımlardan kesinti olabilir; nihayetinde karar hakime ait olacak. Ancak onların süreçte daha fazla rol almasını istiyoruz ve bu beraberinde sorumluluklar da getiriyor."

Önerilere eleştiri getirenler ise ebeveynlerle gönüllülük esasına dayalı işbirliğinin genel olarak daha etkili olduğunu savunuyor.

Sistemde kullanım hızla düştü

Hükümet, mayıs ayında yayımladığı politika belgesini (white paper) duyurduğunda, dönemin Adalet Bakanı David Lammy, ebeveynlik kararlarının güçlendirilmesinin "çocuklarının davranışlarını düzeltme çabalarını kasten desteklemeyen ebeveynler ve bakıcılar için gerçek sonuçlar doğuracağını" söylemişti. Lammy o dönem BBC Breakfast programına verdiği demeçte, zorluk yaşayan bir ebeveyn varsa "hakimin müdahale ederek gencin ihtiyaç duyduğu desteği almasını ve ebeveynin elinden gelenin en iyisini yapmasını sağlayabileceğini" belirtmişti. Hapis yetkisinin "çok çok nadiren" kullanılmasını beklediğini de ifade etmişti.

Mevcut düzenlemede mahkemeler, 16 yaş altı bir çocuğun suçtan hüküm giymesi halinde Ebeveynlik Kararı çıkarmayı değerlendirmek zorunda. 16 ve 17 yaşındakiler için de, ileride işlenecek suçları önlemeye yardımcı olacağına inanılması halinde böyle bir karar değerlendirilebiliyor.

Hükümet istatistiklerine göre ebeveynlik kararlarının kullanımı son yıllarda belirgin şekilde azaldı: 2009/10 döneminde 1.000'den fazla karar çıkarılırken, 2022/23 döneminde bu sayı yalnızca 33 oldu.

Reform planları, Southport Soruşturması'nın birinci aşama raporunun, 2024'teki çocuk cinayetlerini önlemek için açık fırsatların kaçırıldığını ve Southport saldırganının ebeveynleri ile çeşitli kurumların "felaket" niteliğinde hatalar yaptığını tespit etmesinin ardından gündeme geldi.