İngiltere'de çocuk kitaplarında siyahi baş karakter sayısı azaldı

Birleşik Krallık'ta çocuk kitaplarında siyahi baş karakter sayısı 2025 yılında bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 8 azaldı. Okuryazarlık kuruluşu Inclusive Books for Children'ın araştırmasına göre, 10 yaş altı çocuklar için yayımlanan 2.189 kitaptan yalnızca 47'sinde siyahi bir baş karakter yer aldı. Bu oran yüzde 2,1'e denk geliyor.

Araştırmaya göre İngiltere ve Galler'de 10 yaş altı çocukların yaklaşık yüzde 8,5'i siyahi. Buna karşın siyahi baş karakterli kitapların payı yüzde 2,1'de kaldı. Bir önceki yıla kıyasla düşüş yüzde 7,8 oldu.

Güney Asya kökenli baş karakterlerin oranı da 14,3 puan gerileyerek yüzde 1,4'e indi. Oysa Güney Asya kökenli çocuklar 10 yaş altı nüfusun yaklaşık yüzde 12,4'ünü oluşturuyor. Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) kökenli baş karaktere sahip kitap sayısı ise yalnızca üç oldu ve bir önceki yıla göre yüzde 50 azaldı. Bu, incelenen kitapların yüzde 0,1'ine karşılık geliyor; MENA kökenli çocukların nüfus içindeki payı yüzde 2,2.

Araştırmanın kapsamı ve bulguları

Araştırma, azınlık etnik kökene mensup, engelli veya nöroçeşitli arka plandan gelen baş karakterlerin yer aldığı yalnızca 150 kitap tespit etti. Bu, incelenen kitapların yüzde 6,9'una denk geliyor. Bu kitapların yüzde 37,3'ünün yazarı veya çizeri, karakterlerinin arka planını paylaşmıyor.

İnceleme bebek ve yeni yürümeye başlayan çocuk kitaplarını, resimli kitapları ve dokuz yaşına kadar çocuklara yönelik kurgu eserleri kapsadı. Resimli kitaplarda engelli baş karakter sayısı 2025'te yüzde 60 azalarak yalnızca ikiye düştü. Bu kitapların ikisinin de yaratıcısı engelli değildi.

Araştırma, "tesadüfi temsil" eksikliğine de dikkat çekti. Bu, bir baş karakterin kimliğinin hikâyenin gidişatını doğrudan belirlemediği öyküler için kullanılıyor.

Erken çocukluk danışmanı, eğitmen ve yazar Dr. Stella Louis, kimliğin bizzat hikâye olduğu kitaplara yönelik "süregelen bağımlılığa" işaret etti. Louis, "Bir çocuk neden Güney Asya kökenli, engelli, nöroçeşitli veya iki dilli olup aynı zamanda dostluk, macera, kayıp ya da neşe üzerine sıradan bir hikâyenin kahramanı olamasın?" dedi.

MENA kökenli karakterler yalnızca mülteci hikâyelerinde

Rapora göre 2025'te MENA kökenli baş karakter içeren üç kitabın tamamı mülteci anlatılarıydı. Araştırmacılar, MENA kökenli çocukların daha geniş tema ve deneyimleri kapsayan hikâyelere ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Yazar Nadine Kaadan, "Bir Arap yazar olarak, bölgemizi temsil eden çocuk kurgu kitaplarının 2025'te altıdan yalnızca üçe düşmesini görmek acı verici" dedi. Kaadan, yayımlanan üç kitabın da mülteci deneyimine odaklanmasının bölge hakkında "tek bir hikâye"yi güçlendirme riski taşıdığını, bunun bölgeyi "zengin kültürler ve miras yerine savaş ve yerinden edilme" üzerinden tanımladığını söyledi.

Bazı olumlu gelişmeler de kaydedildi. Resimli kitaplarda nöroçeşitli temsil, 2024'te üç kitaptan geçen yıl 13'e çıktı. Bebek ve yeni yürümeye başlayan çocuk kategorisinde marjinalleştirilmiş baş karaktere sahip kitap sayısı yüzde 29,4 arttı.

Çocuk kitabı danışmanı Jack Hope, "Çocukların okumaktan aldığı keyif önemli ölçüde düşükken, çocukların karşılaştığı hikâyelerin onların hayatlarını, kimliklerini, deneyimlerini ve duygularını yansıtması her zamankinden daha önemli" dedi. Hope, bu rakamların "yalnızca istatistik olmanın ötesine geçmesi ve sürekli değişim ile iyileşme için bir eylem çağrısı" olması gerektiğini ekledi.