İngiltere'de acil telefon uyarıları üzerine inceleme çağrısı

İngiltere'de hükümetin acil durum telefon uyarı sistemiyle ilgili tartışmalar sürüyor. Eski Başbakan Yardımcısı Oliver Dowden ve sistemin oluşturulmasında görev alan iki yetkili, İşçi Partisi hükümetinin bu uyarıların gelecekte hangi durumlarda kullanılacağını halka net biçimde açıklamasını talep ediyor.

Dowden, hükümetin bu ay başında tüm İngiltere ve Galler'e gönderdiği 'orman yangını' uyarısını eleştirdi. 14 Ağustos'ta gönderilen bu uyarı, sisteme bugüne kadarki en kapsamlı kullanım oldu. Uyarıda, 'ülke genelinde çok yüksek orman yangını riski' olduğu belirtildi ve tek kullanımlık barbekü yakmak gibi yangına yol açabilecek eylemlerden kaçınılması istendi.

Uyarı kriterleri sorgulanıyor

Oliver Dowden, BBC'ye yaptığı açıklamada, 'Bu ulusal uyarının yapılmasına şaşırdım ve bu ciddi soruları gündeme getiriyor' dedi. 'Hükümetin kullanım kriterlerini ve bu uyarının neden bu kriterlere uyduğunu açıklaması gerekiyor' diye ekledi.

Sistemi Nisan 2023'te tanıtan dönemin Bakanı olan Dowden, uyarıların, hayati tehlike oluşturan durumlarda mümkün olan en dar coğrafi bölgeye gönderilmesinin amaçlandığını söyledi. Hükümetin kendi web sitesinde de acil durum uyarılarının yalnızca 'hayati tehlike oluşturan acil durumlar' için gönderildiği belirtiliyor; bunlara örnek olarak orman yangınları, şiddetli sel ve aşırı fırtınalar gösteriliyor.

Eleştiriler ve 'cry wolf' endişesi

Sosyal medyada uyarıya tepki yağdı. Bazı kullanıcılar telefon ayarlarından daha fazla uyarı almayı devre dışı bırakacaklarını söylerken, aile içi şiddet kuruluşları gizli telefonu olan mağdurların risk altına girdiğini belirtti. Ayrıca uyarıların birden çok kez gönderilmesi kafa karışıklığına yol açtı.

Dowden, 'İnsanların bir uyarı aldıklarında gerçek bir acil durum olduğunu bilmeleri gerek. Bu güven kaybedilirse insanlar uyarıları görmezden gelecek' ifadelerini kullandı. 2014'teki denemelerde hazırlanan bir hükümet raporu da bu 'cry wolf' etkisine dikkat çekmişti.

Ulusal İtfaiye Şefleri Konseyi ise uyarının halkın farkındalığını ve davranışını artırdığını, hükümet yetkilileri de orman yangını uyarılarının birçok Avrupa ülkesinde yaygın olduğunu belirtti. Hükümet sözcüsü, 'Kılavuza uyan insanlar kendilerini güvende tutmak için gerekli adımları attı ve ön saflardaki hizmetler sonraki günlerde olaylarda önemli bir azalma kaydetti' dedi.

Ancak sistemin geliştirilmesinde on yıl çalışan Frazer Rhodes, olası bir geri tepmeyi önlemek için bir inceleme yapılması gerektiğini düşünüyor. Rhodes, uyarıların üç kritere dayandığını belirtti: 'aciliyet, ciddiyet ve kesinlik'. Orman yangını uyarısının aciliyet ve ciddiyet kriterlerini karşıladığını ancak hayati tehdit kesinliği açısından eksik olabileceğini söyledi.

Ulusal protokol önerisi

Rhodes, ulusal protokolün kamuya açık bir belge olması gerektiğini savunuyor: 'Bu belge neredeyse halkla bir sözleşme gibi; ne zaman kullanılacağını, parametreleri ve kimin kullanabileceğini belirtmeli.'

Sistemin tasarımında görev alan Nick Corney ise orman yangını uyarısının ülke geneline değil en yüksek riskli bölgelere gönderilmesinin daha uygun olacağını söylüyor. Corney, 'ulusal uyarının mı yoksa yerel uyarının mı yapılacağına dair ek bir değerlendirme gerekli' diye konuştu.

Öte yandan hükümet, uyarının 'tamamen uygun' olduğunu savunuyor. Kabine Ofisi'nin sonbaharda aşırı hava olayları ve siber saldırılara hazırlık konusunda ayrı bir kampanya başlatacağı da öğrenildi.