İngiliz milletvekillerinden BBC için köklü lisans ücreti reformu önerisi

İngiltere Parlamentosu Avam Kamarası'nın kültür, medya ve spor komitesi, BBC'nin finansman ve yönetim çerçevesini belirleyen kraliyet beratının (royal charter) yenilenme sürecinin kaldırılarak kalıcı hale getirilmesini önerdi. Komite ayrıca, BBC lisans ücretinin yalnızca canlı TV izlemeyle değil, kurumun sunduğu diğer hizmetlerle de ilişkilendirilmesi gerektiğini belirtti.

Hükümetin 2028'den itibaren geçerli olacak yeni kraliyet beratı hazırlıklarını tamamlaması beklenirken yayımlanan raporda, mevcut lisans ücreti modelinin "modası geçmiş ve amacına artık uygun olmadığı" ifade edildi. Komite, BBC'nin mevcut yıllık 180 sterlinlik lisans ücretinden daha düşük bir tutar belirlemesini de önerdi.

Lisans ücreti ve içerik harcamalarına yönelik öneriler

Raporda, BBC'nin Suits ve Schitt's Creek gibi yurt dışı yapımların yayın hakları için "gereğinden fazla" ödeme yapmaması gerektiği vurgulandı. Komite, BBC'nin kendi yapımlarının yanı sıra iPlayer platformu ve TV kanalları için uluslararası içerik satın aldığını, ancak bu harcamaların lisans ücreti ödeyenler için "paranın karşılığını vermediğini" belirtti. BBC ise içerik bütçesinin yüzde 5'inden azını yapım satın almaya ayırdığını ve bunun diğer yayıncılara kıyasla daha düşük bir oran olduğunu savunuyor.

Komite, ayrıca BBC'nin yönetim kuruluna yapılan siyasi atamaların sonlandırılmasını ve böylece kamu güveninin artırılmasını önerdi. Raporda, her 10 yılda bir yenilenen mevcut kraliyet beratı sürecinin "siyasi müdahale için önlenebilir bir fırsat yarattığı ve BBC'nin bağımsızlığına ilişkin algıyı zedelediği" değerlendirmesinde bulunuldu.

BBC'nin geleceği ve hükümetin tutumu

Komite başkanı Dame Caroline Dinenage, raporun BBC için "kritik bir dönüm noktasında" geldiğini belirterek, hükümetin BBC'ye "evrensel ve sürdürülebilir bir finansman kaynağı" sağlaması gerektiğini söyledi. Dinenage, BBC'nin de yurt dışı yapımlar için ticari rakiplerine karşı gereksiz yere teklif vermek gibi "mantıksız uygulamaları" sonlandırması gerektiğini ekledi.

BBC Genel Müdürü Matt Brittin ise mevcut lisans ücreti modelini daha önce "işlevini yitirmiş" ve "dünün modeli" olarak nitelendirmiş, daha fazla kişinin ödeme yapması durumunda ücretin düşürülebileceğini belirtmişti. BBC, raporu memnuniyetle karşıladığını ve mevcut finansman modelinin reforme edilmesi gerektiği görüşünü desteklediğini açıkladı.

Kültür, Medya ve Spor Bakanlığı (DCMS) ise komitenin önerilerini kamuoyu ve diğer paydaşların görüşleriyle birlikte ayrıntılı olarak değerlendireceğini bildirdi. Raporda BBC'ye inovasyon ve teknoloji ile yanlış bilgi ve dezenformasyonla mücadele gibi yeni kamusal görevler verilmesi de öneriliyor.