İngiliz çelik devinin geleceği için plan inandırıcı bulunmadı

İngiltere'de milletvekilleri, hükümetin British Steel şirketinin geleceğine ilişkin inandırıcı bir planının bulunmadığını öne sürdü. Kamu Hesapları Komitesi (PAC) tarafından yayımlanan bir rapora göre, İş, İnovasyon, Bilim ve Ticaret Bakanlığı (DBIST), ana fabrikası Scunthorpe'ta bulunan ve Teeside'da da faaliyetleri olan şirketin nasıl kârlı hale geleceğini ortaya koymadı. Milletvekilleri, çelik tarifelerinin firmaları iflasa sürükleyebileceği veya yurt dışına taşınmaya zorlayabileceği uyarısında bulundu.

DBIST sözcüsü, raporu memnuniyetle karşıladıklarını ve tavsiyeleri gözden geçireceklerini belirterek, İngiltere çelik sektörünün uzun vadeli geleceğini güvence altına almanın "ulusal çıkar" olduğunu söyledi.

Cuma günü yayımlanan 26 sayfalık rapora göre hükümet, kamulaştırmanın toplam maliyetine ilişkin net tahminler sunamadı. Maliyetlerin 30 Haziran'a kadar 642 milyon sterline ulaşması öngörülmüştü, ancak hükümet daha sonra bu rakamın yalnızca 555 milyon sterlin olduğunu açıkladı.

Kamulaştırma süreci ve çelik stratejisi

Geçen yıl nisan ayında hükümet, dönemin sahibi Jingye'nin Scunthorpe'taki iki yüksek fırını kapatmayı planladığına dair haberler üzerine British Steel'in kontrolünü almak için acil bir yasa tasarısı geçirmişti. Çelik Sanayi (Kamulaştırma) Yasa Tasarısı temmuz ayında yasalaşarak şirketi kamu mülkiyetine geçirdi. Hükümet daha sonra bu yıl mart ayında, Birleşik Krallık'ta kullanılan çeliğin %50'sinin ülke içinde üretilmesi hedefini de içeren çelik stratejisini yayımladı.

Strateji, geleneksel yüksek fırınların yerini alacak elektrik ark ocaklarını İngiliz çelik üretiminin geleceği olarak doğruladı; bu durum Port Talbot dahil olmak üzere çelik fabrikalarında iş kayıplarına yol açtı. Rapor ayrıca British Steel'in 4.052 çalışanının belirsizlikle karşı karşıya olduğu ve çelik stratejisinin %50 hedefine ne zaman ulaşılacağı konusunda hâlâ belirsiz olduğu endişelerini vurguladı. Raporda, "İnandırıcı bir uzun vadeli plan olmadan, işçiler, sektör ve vergi mükellefleri için belirsizlik ve maliyetler artmaya devam edecek" denildi.

Tarife rejimi endişeleri

Rapor, British Steel üretimini ve kullanımını artırmak amacıyla getirilen yeni tarife rejiminin daha küçük işletmelerin iflasına yol açabileceği endişelerini de paylaştı. Temmuz ayından itibaren İngiltere, ülkenin "küresel çöp depolama alanı" haline gelmesini önlemek için çelik ithalatçılarına yönelik gümrüksüz kota seviyesini %51 oranında düşürdü. Ayrıca belirli seviyelerin üzerindeki çelik ithalatında uygulanan ithalat vergileri %25'ten %50'ye çıkarıldı. Ancak firmalar, ihtiyaç duydukları bazı çelik türlerinin tarifelerden etkileneceğini, ancak bunların Birleşik Krallık'tan satın alınamadığını belirtti.

PAC, "Bu, çelik üreticilerinin ithal etmekten kaçınamayacakları çelik türleri için tarife ödemek zorunda kalma riskini doğuruyor. Bu ürünlere bağımlı işletmelerin daha yüksek maliyetlerle karşılaşma riski var; bu da küçük firmaların iflasına veya şirketlerin üretimlerini yurt dışına taşımasına yol açabilir" değerlendirmesinde bulundu. Komite, hükümetin çelik şirketlerinin yeni tarife rejimine ilişkin endişelerini dile getirebileceği "resmi bir yol" oluşturması gerektiğini belirtti.

DBIST sözcüsü, "Sahanın geleceğine ilişkin değerlendirmemizde vergi mükelleflerinin parasının karşılığı merkezi bir husus olmaya devam ediyor; ayrıca çelik stratejimiz aracılığıyla gelecek yıllar için sürdürülebilir, rekabetçi ve karbondan arındırılmış bir çelik sektörü inşa etmek için bu sahaya bağımlı toplulukları da destekliyoruz" dedi.