İngiliz belediye başkanları vergi gelirini hibeye çevirebilecek

İngiltere'de bölgesel belediye başkanlarına merkezi hükümet tarafından vergi gelirlerinden pay verilmesi planlanıyor. Bu payın, bireysel vatandaşlara ve işletmelere nakit hibe olarak kullanılabilmesinin önünün açık olduğu ortaya çıktı.

Maliye Bakanı John Healey, Bütçe konuşmasında belediye başkanlarının yerel olarak toplanan gelir vergisi ve işletme vergilerinden bir kısmını tutmasına izin verileceğini açıklamıştı. Healey bu adımı "bir nesildeki en radikal yetki devri" olarak nitelendirmişti.

Başbakan Andy Burnham, ekonomik büyümeyi ve hizmetleri güçlendirmek için yerel liderlere kendi bölgelerinde paranın nasıl harcanacağı konusunda daha fazla kontrol verilmesini istiyor.

Houchen: Vergi iadesi planı üzerinde çalışıyorum

Muhafazakâr Parti'den Tees Valley Belediye Başkanı Ben Houchen, kendisine yerel sakinlere hibe verilebileceği yönünde güvence verildiğini söyledi. Lord Houchen, BBC'ye yaptığı açıklamada, bölgesine dağıtılan vergiden pay almak için başvurabilecekleri gönüllü bir plan üzerinde çalıştığını belirtti.

Hazine yetkililerinin kendisine bu uygulamanın hükümetin fon dağıtımı kuralları çerçevesinde kabul edilebilir olduğunu söylediğini aktaran Houchen, "Bu, harcama kararlarıyla ilgili teknik bir nokta" dedi. Houchen, yetki devrinin "iyi bir şey" olduğunu ve "belediye başkanlarının harcama taahhütlerine karar verebilmesi anlamına geldiğini" ifade etti.

BBC'ye verilen bilgiye göre belediye başkanları, hükümetten aldıkları vergi gelirlerini bireysel vatandaşlara veya işletmelere hibe olarak sunmayı seçebilecek. Ancak bu yolu seçen bir belediye başkanının konut ve ulaşım gibi diğer yerel öncelikler için daha az kaynağı kalacak. Houchen, önerisini "vergi iadesi planı" olarak tanımladı. Hazine, bu ödemeleri hibe olarak değerlendirecek; çünkü Birleşik Krallık'ta yalnızca Gelir ve Gümrük İdaresi (HMRC) gelir vergisi iadesi yapma yetkisine sahip.

Yetki devri nasıl işleyecek?

İngiltere'nin 14 stratejik otoritesinin çoğunun başında bulunan İşçi Partili belediye başkanları, gelir vergisi gelirlerinin bir kısmının kendilerine verilmesini olumlu karşıladı. Reform UK'den Greater Lincolnshire Belediye Başkanı Andrea Jenkyns ve Hull ile East Yorkshire'daki muadili Luke Campbell'a yakın kaynaklar, bu vergi gelirlerini bölgelerinin yararına nasıl kullanabileceklerini tam olarak anlamak için daha fazla ayrıntı beklediklerini söyledi.

Hükümet, Çarşamba günkü Bütçe'nin ardından İngiltere'de yerel ve bölgesel yönetimlerin finansmanının reformuna ilişkin genel yaklaşımını yayımladı. Mevcut durumda stratejik otoritelerin belediye başkanları, fonlarının büyük kısmını merkezi hükümet tarafından belirli politika alanlarına harcanmak üzere tahsis edilen koşullu hibelerden alıyor.

Nisan 2028'den itibaren İngiltere'deki tüm stratejik otorite belediye başkanlarına, bölgelerinde oluşan temel oranlı gelir vergisinden bir pay verilecek. Her belediye başkanı, vergi tabanlarındaki bölgesel eşitsizlikler dikkate alınarak kendine özel bir fon tahsisi alacak. Kesin tutarlar gelecek yıl yapılacak hükümet harcama incelemesinde belirlenecek.

Hükümetin planına göre belediye başkanlarına gelir vergisi oranlarını veya eşiklerini belirleme yetkisi devredilmeyecek; ancak tahsis edilen gelirlerin yerelde nasıl harcanacağı konusunda önemli ölçüde daha fazla esneklik tanınacak.

Gelecek yıldan itibaren belediye başkanları ayrıca yerelde tutulan işletme vergilerinden %20 pay alacak. Bu, on yılın sonundan önce yerel ve belediye otoritelerinin işletme vergisi gelirlerinin tamamını tutmasına olanak tanıyan ilk adım olacak. 2028'den itibaren belediye başkanlarının yönettiği stratejik otoritelere "turist vergisi" olarak da bilinen bir Geceleme Ziyaretçi Vergisi getirme yetkisi de verilecek. Bu ücret, otel, pansiyon ve diğer konaklama türlerinin maliyeti üzerinden yüzdesel olarak ve üst sınır olmaksızın uygulanabilecek. 10 şehir bölgesindeki İşçi Partili belediye başkanı, bu ücreti gönüllü olarak %5 ile sınırlayacaklarını açıkladı. Houchen gibi bazı belediye başkanları ise vergiyi getirmeyeceklerini söyledi.