Galler'e mali yetki konusunda 'önemli adım'

Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth, ülkesinin harcama ve borçlanma yetkileri konusunda İngiltere Başbakanı Andy Burnham ile yaptığı görüşmenin ardından "önemli bir adım" atıldığını açıkladı. İki lider cuma günü Glasgow'da Burnham'ın Ulusal Ekonomik Konsey toplantısında bir araya geldi.

Ap Iorwerth, mali kısıtlamaların gevşetilmesinin artık "nasıl ve ne zaman" olacağı meselesi haline geldiğini söyledi. Görüşmede Burnham, Galler ve İskoçya bölgelerine "daha derin" yetki devri yapılması çağrısında bulundu. İngiltere Başbakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre iki başbakan, "bölgesel güçlendirme" konusunda hükümetle birlikte çalışmayı kabul etti. Ancak Galler'in mali yapısında yapılacak değişiklikler için bir takvim açıklanmadı.

Bütçe tartışması görüşmenin zeminini oluşturdu

Cuma günkü toplantı, İngiltere Hazine Bakanı'nın çarşamba günü açıkladığı bütçenin ardından Galler ve İngiltere hükümetleri arasında yaşanan tartışmaların gölgesinde gerçekleşti. Ap Iorwerth, bütçenin "Galler konusunda ciddi olmadığını" savunmuştu. Ap Iorwerth'un partisi Plaid Cymru, bütçenin Galler hükümetine reel anlamda fon kesintisi getirdiğini öne sürdü; İngiltere hükümeti bu iddiayı reddediyor.

Galler Başbakanı ekim ayı başında İngiltere Başbakanı'na gönderdiği mektupta bir dizi talep sıralamıştı. Bu talepler arasında polislik ve adalet yetkileri, demiryolu projelerine daha fazla fon ve Galler rezervine erişim kısıtlamalarının kaldırılması yer alıyordu. Söz konusu rezerv, Galler hükümetinin bir yılda biriktirip başka bir yılda kullanabildiği yedek fon niteliğinde.

Rezerv ve borçlanma sınırları

Galler rezervinin üst sınırı 385 milyon sterlin. Galler hükümeti bu fondan yılda kaynak harcaması için en fazla 137,5 milyon sterlin, sermaye harcaması için ise 55 milyon sterlin çekebiliyor. Altyapı için borçlanma sınırı ise 1,1 milyar sterlin, yıllık üst sınır 165 milyon sterlin.

Ap Iorwerth, görüşmenin ardından "Burada gerçek olumlu noktalar var" dedi. Mali esneklik konusunda fonların ve rezervin Galler'de daha iyi kullanılabilmesinin gündeme geldiğini belirten Ap Iorwerth, borçlanma yetkileri için kendisine açıkça "artık nasıl ve ne zaman meselesi" denildiğini aktardı. Başbakanın Galler'deki demiryolu yatırımı eksikliğini "gerçekten anlama" konusunda belirgin bir istek gösterdiğini söyledi. Polislik yetkileri konusunda ise "Başbakanın içgüdüsel olarak buna sıcak baktığını, ancak yapılacak işler olduğunu" ifade etti.

Burnham, toplantıyı "olumlu" olarak nitelendirdi ve iki başbakanın İskoçya ile Galler'de bölgesel güçlendirme konusunda ortak çalışmayı kabul ettiğini belirtti. Yetkililerin detaylı çalışma yürüteceği bir süreç başlatıldığını kaydetti. Burnham ayrıca İngiltere hükümetinin istihdam desteğinin daha fazla devredilmesine ilişkin düzenlemeleri inceleyeceğini söyledi.

Galler'den Sorumlu Devlet Bakanı Stephen Kinnock, mali esneklik ve borçlanmanın gelecekteki görüşmelerin gündeminde olduğunu, ancak bunun pratikte nasıl işleyeceğine dair görüşmeler gerekeceğini ve şu aşamada belirli bir takvim veremeyeceğini belirtti. Downing Street ise Ap Iorwerth'un her hükümetin bölgesel güçlendirmeye nasıl katkı sağlayabileceğini araştıracak bir süreç başlatmayı kabul ettiğini duyurdu.