Husiler Kızıldeniz'de iki stratejik adayı ele geçirdi

Yemen'deki Husiler, Kızıldeniz'de stratejik öneme sahip Büyük ve Küçük Haniş adalarını ele geçirdi. İran destekli grubun bu hamlesi, Bab-ül Mendep Boğazı çevresindeki deniz trafiği üzerindeki kontrolünü güçlendiriyor. Analistler, küresel petrol arzında yeni bir sıkışma riskinin arttığı uyarısında bulunuyor.

Adaların ele geçirilmesi, Husilerin Yemen'in Kızıldeniz kıyısındaki hızlı ilerleyişinin son halkası oldu. Grup daha önce Mokha limanını ve Bab-ül Mendep Boğazı'ndaki Perim Adası'nı ele geçirmişti. Söz konusu adalar, Kızıldeniz'i açık denizlere ve Suudi Arabistan'ın Asya pazarlarına bağlayan boğazın 160 kilometre kuzeyinde yer alıyor.

Suudi Arabistan ve bölgesel gerilim

Husilerin hızlı ilerleyişi karşısında Suudi Arabistan destekli Yemen hükümeti, son günlerde kaybedilen bölgeleri geri almak için mücadele ediyor. Riyad yönetimi ise Irak'taki İran yanlısı militanların kritik bir petrol boru hattına yönelik saldırılarıyla uğraşıyor.

Husi tehditleri Suudi Arabistan'ı alarma geçirmiş durumda. Ülkede günlük hava uyarıları veriliyor. Grubun balistik füze ve insansız hava araçlarıyla gerçekleştirdiği saldırılarda pazartesi günü 13 sivil yaralandı.

Uluslararası Göç Örgütü'nün pazartesi günü açıkladığı verilere göre, bu ay İran destekli Husiler ile hükümet güçleri arasındaki çatışmaların tırmanmasıyla Yemen'de yaklaşık 94 bin kişi evini terk etti. Uluslararası Kurtarma Komitesi, güneybatı Yemen'de yaklaşık 200 okulun ailelerin akınına yanıt olarak barınağa dönüştürüldüğünü bildirdi.

Deniz yoluyla Cibuti'ye geçenlerin sayısı ise 2 binden fazla. Husilerin ilerleyişi, Afrika Boynuzu'ndaki bu küçük ülkede bulunan ABD askeri üssünü Bab-ül Mendep Boğazı'nın karşı tarafında yalnızca 32 kilometre mesafede bırakıyor.

Petrol arzı ve fiyatlar

Uzmanlar, Suudi Arabistan'ın doğu-batı boru hattının kapanmasının hem ülkenin sevkiyatları hem de küresel petrol arzı üzerindeki baskıyı artıracaı uyarısında bulundu. Riyad için Hürmüz Boğazı'ndan Kızıldeniz'deki Yanbu ihracat merkezine petrol taşınmasında hayati önem taşıyan hattın onarımının haftalar sürebileceği tahmin ediliyor.

KCM Trade baş piyasa analisti Tim Waterer, yatırımcıların şu an en çok doğu-batı hattındaki kesintinin süresine odaklandığını belirterek, uzun süreli her kesintinin ve buna bağlı arz kaybının fiyatları bir üst seviyeye taşıyabileceğini söyledi.

Araştırma şirketi Rystad Energy, ağustos sonundan bu yana boru hattı üzerinden ve Yanbu limanından günde ortalama 2,6 ila 4 milyon varil petrol taşındığını, bu hacmin artık piyasadan kaybolma riski taşıdığını açıkladı. Şirketin petrol piyasaları başkan yardımcısı Janiv Shah, Brent fiyatlarındaki son artışın piyasanın önemli bir arz kaybına zaten tepki verdiğini gösterdiğini belirtti. Shah, Suudi stoklarının önümüzdeki günlerde ihracatı sürdürebileceğini ancak durumun hızla değişebileceğini ekledi.

Salı sabahı Brent ham petrolü varil başına %1,17 artışla 106,92 dolara yükseldi. ABD'de dizel ortalama fiyatı geçen hafta ilk kez galon başına 6 dolara ulaştı.

Husi liderliği, Kızıldeniz'de tüm ticari gemileri değil yalnızca Suudi bağlantılı gemileri hedef aldığını açıkladı. Dünyanın en büyük petrol ihracatçısı Suudi Arabistan'dan yapılan sevkiyatlar, Orta Doğu'dan petrol ithalatına bağımlı olan ve ticaretteki kesintiden en çok etkilenen Afrika ve Asya ekonomileri için kritik önem taşıyor.

Uzmanlara göre yılın başında sistemi petrol şokunun en kötü etkilerinden koruyan stok tamponları büyük ölçüde tükendi. Chevron Üst Yöneticisi Mike Wirth de cuma günü bu tamponların artık kullanıldığını söyledi. Wirth, fiyatların yumuşayacağı bir senaryoyu hayal etmenin zorlaştığını ve risklerin önümüzdeki aylarda yukarı yönlü kalmaya devam edeceğini değerlendirdi.