Hitler'in Eagle's Nest binasının geleceği Almanya'da tartışma yarattı

Almanya'nın Bavyera eyaletindeki Alpler'de, Hitler'in dağ evi olarak bilinen Kehlsteinhaus (Eagle's Nest) geçen ay çıkan yangında büyük ölçüde yıkıldı. Yetkililer, 23 Ekim akşamı çıkan yangının kundaklama olduğundan şüpheleniyor. Olayın ardından binanın geleceği, ülkenin Nazi geçmişiyle yüzleşme tartışmalarını yeniden alevlendirdi.

1938'de Naziler tarafından inşa edilen ve Adolf Hitler ile üst düzey Nazi yetkililerinin sık sık ziyaret ettiği yapı, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Nazi dönemini hatırlatan bir tarihi anıt olarak tescil edilmişti. Bavyera eyaletine ait olan ve uzun yıllar restoran olarak işletilen bina, yangından önce bölgenin önemli turistik merkezlerinden biriydi. Ziyaretçiler otobüsle bölgeye gelip, orijinal pirinç ve aynalı panellerle kaplı asansörle 1.834 metre yükseklikteki Kehlsteinhaus'a çıkarak Alp manzarası eşliğinde yemek yiyebiliyordu.

Polis, yangında Eagle's Nest'in "büyük ölçüde yıkıldığını" ancak yakındaki Obersalzberg Dokümantasyon Merkezi'nin zarar görmediğini açıkladı. Yetkililer olası bir cinayet motivasyonu hakkında yorum yapmadı; ancak akıl hastalığı geçmişi olan 33 yaşındaki bir adam kundaklama şüphesiyle güvenli bir psikiyatri hastanesinde tutuluyor.

Yeniden inşa tartışması

Bavyera İçişleri Bakanı Joachim Herrmann ve Sanat Bakanı Markus Blume, Kehlsteinhaus'un yeniden inşa edilmesinden yana görüş belirtti. Herrmann, "Orada bir harabeyi öylece bırakamayız" dedi. Obersalzberg Dokümantasyon Merkezi Başkanı Sven Keller ise binanın harabe halinde bırakılmasının Neo-Nazi akınlarını teşvik edebileceği uyarısında bulundu. Keller, BBC'ye yaptığı açıklamada, "Obersalzberg'de bu tür alanları temizlediğimizde neler olduğuna dair deneyimimiz var. Hitler'in Berghof'u 1950'lerde yıkıldı ve deneyimlerimiz bu tür yerlerin insanların zihninden silinmediğini gösteriyor" dedi.

Ancak Münih Ludwig-Maximilians-Üniversitesi'nden çağdaş tarih profesörü Isabel Heinemann, tam ölçekli yeniden inşanın "söz konusu olamayacağını" savunuyor. Heinemann, "Yangının bıraktığı durumu ve Kehlsteinhaus'un tarihi kalıntılarını belgeleyip, binanın farklı zaman katmanlarını ortaya koyacak şekilde modern tasarımla kısmi rekonstrüksiyon yapabiliriz" diye konuştu.

Cambridge Üniversitesi'nden Nazi Almanyası uzmanı Prof. Sir Richard J. Evans ise alanın doğal haline bırakılması gerektiğini düşünüyor. Evans, Berlin'deki Hitler'in sığınağının betonla doldurulup üzerine çocuk parkı yapıldığını hatırlatarak, "Burası sadece bir Nazi gösteri projesiydi ve Eagle's Nest adıyla romantikleştirildi" dedi.

Almanya'da aşırı sağcı AfD'nin yükselişi, Nazi dönemiyle bağlantılı yapıların nasıl kullanılacağına dair tartışmaları yeniden gündeme taşıyor. Ülke, geçmişle yüzleşme kültürü (Erinnerungskultur) konusunda uzun süredir hassas bir denge arıyor.