Hindistan'da taksi ve tuktuk sürücülerine yerel dili öğrenmeleri için bir yıl süre verildi

Hindistan'ın Maharashtra eyaletinde taksi ve tuktuk sürücüleri için yerel dil Marathi'yi öğrenme zorunluluğu getiren yeni kural, sürücülerin protestosu sonrası bir yıl ertelendi. Eyalet hükümeti, sürücülere Marathi bilmeleri için ek süre tanındığını açıkladı.

Yeni kural ve protestolar

Maharashtra Ulaştırma Dairesi, 20 Ağustos'tan itibaren sürücülerin eyaletin resmi dili olan Marathi dilinde temel konuşma becerilerini test etmeye başlamıştı. Testte başarısız olan sürücülere bir ay süre verilmiş, bu süre sonunda ehliyetlerinin askıya alınabileceği veya iptal edilebileceği belirtilmişti. Hükümet, bu gerekliliğin sürücüler ve yolcular arasındaki iletişimi geliştirmeyi ve daha güvenli yolculuklar sağlamayı amaçladığını söyledi.

Ancak kural, sürücü sendikalarını endişelendirdi. Sendikalar, dil öğrenirken işlerini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalmamaları gerektiğini savundu. Sürücülerin çoğu, Hindistan'ın diğer bölgelerinden (özellikle kalabalık Hintçe konuşulan Uttar Pradeş ve Bihar eyaletlerinden) iş bulmak için Maharashtra'ya göç eden kişilerden oluşuyor.

Protestolar üzerine Maharashtra Başbakanı Devendra Fadnavis geçen hafta yaptığı açıklamada, sürücülere Marathi öğrenmeleri için bir yıl ek süre verileceğini duyurdu. Fadnavis, birçok sürücünün uzun süredir örgün eğitim almadığını ve bu nedenle daha fazla zamana ihtiyaç duyduğunu belirtti. Eyalet Ulaştırma Bakanı Pratap Sarnaik ise sürücülerin bu süre içinde Marathi öğrenmesinin beklendiğini ve daha fazla erteleme yapılmayacağını ifade etti.

Dil ve kimlik tartışması

Maharashtra'da neredeyse 979 bin geçerli tuktuk ve taksi izni bulunuyor ve bunların yaklaşık yarısı Mumbai metropol bölgesinde yer alıyor. Uzatma kararı, işlerini kaybetmekten korkan sürücüleri bir nebze rahatlattı. Mumbai'de taksi şoförü olan Lakhan Pandey, "Ehliyetimiz askıya alınırsa günlük gelirimiz etkilenirdi. Şimdi biraz rahatladık" dedi.

Ancak bu anlaşmazlık, Maharashtra'da on yıllardır siyaseti şekillendiren dil, göç ve iş konularındaki daha eski bir tartışmayı yeniden alevlendirdi. Gazeteci ve siyasi analist Prakash Akolkar, "Mesele sadece sürücüler ve yolcular arasındaki iletişim değil; Marathi kimliği, göç ve istihdamla ilgili" diyor.

Bu gerilimler Maharashtra'nın kuruluşuna kadar uzanıyor. Eyalet, 1960 yılında Marathi konuşan bir devlet için uzun bir kampanyanın ardından kuruldu. Mumbai Hindistan'ın finans merkezi haline geldikçe, ülkenin her yerinden iş arayan göçmenleri çekti. Dil, Marathi konuşanlar için iş ve fırsatlar konusundaki tartışmalarla giderek daha fazla iç içe geçti.

1966'da Marathi milliyetçiliğine dayanan bölgesel bir siyasi parti olan Shiv Sena, 'toprağın oğulları' platformuyla kuruldu ve Marathi konuşanların göçmenlere işlerini kaptırdığını savundu. Parti, Maharashtra'nın en güçlü siyasi güçlerinden biri haline geldi. Bugün Maharashtra, Fadnavis liderliğindeki Bharatiya Janata Partisi (BJP) ve 2022'de bölünen Shiv Sena'nın bir fraksiyonu tarafından yönetiliyor. Rakip fraksiyon ve bir başka bölgesel parti olan Maharashtra Navnirman Sena (MNS) da Marathi davasını destekliyor.

Sürücülerin eğitimi ve zorluklar

Maharashtra hükümeti, sürücülerin Marathi'yi okuyup yazmalarını veya akıcı konuşmalarını beklemediğini, sadece 'çalışma bilgisine' sahip olmalarını istediğini söylüyor. Bu kapsamda, sürücülerin işte ihtiyaç duyabileceği Marathi kelime ve ifadelere (yolcuların nereye gitmek istediğini sormak, ücretleri tartışmak veya yol tarifi vermek gibi) odaklanan dersler düzenlendi. Eyalet ulaştırma dairesine göre yaklaşık 166 bin sürücü eğitimi tamamladı ve sözlü sınavda başarılı oldu.

58 yaşındaki tuktuk sürücüsü Munavar Şeyh, bu eğitime katılanlardan biri. Mumbai yakınlarındaki Thane'deki bir eğitim merkezinde dört gün boyunca 'Nereye gitmek istersiniz?', 'Merak etmeyin' ve 'Ücret sayaçta olacak' gibi 16 yaygın soru ve ifadeyi öğrendi. Sınavı geçenler, denetimlerde gösterebilecekleri bir sertifika aldı.

Ancak bazı sürücüler için öğrenmeye zaman bulmak asıl zorluk. Mumbai'de taksi şoförü olan Ajay Singh, Marathi öğrenmek istediğini ancak çalışma saatleri arasında derslere katılmakta zorlandığını söylüyor: "Uyandığımız andan gece geç saatlere kadar araba kullanmak zorundayız. Aksi takdirde sofraya yemek koyamayız. Gün içinde birkaç saatini derse ayırmak maddi olarak zor." Singh, günde 1.500 ila 2.000 rupi (17-23 dolar; 13-17 sterlin) kazandığını ve birkaç günlük gelir kaybının bile kira ve çocuklarının okul ücretlerini ödemekte zorluk çekmesine neden olabileceğini belirtiyor. Bu yüzden çalışırken dinlediği Marathi radyo istasyonları ve Marathi konuşan yolcularla pratik yaparak öğrenmeye çalışıyor.

Bir başka sürücü Lakhan Pandey ise ek sürenin önemli bir fark yarattığını söylüyor ve "Biz burada yaşıyoruz, burada çalışıyoruz. Elbette Marathi öğrenmeliyiz. Tek yapmamız gereken, geçim kaynaklarımızı riske atmadan öğrenmek için bize zaman tanımak" diyor.