Kuzey Kore, Kim Jong Un'un fotoğraflarını yayımladı: ölüm söylentileri neden sürüyor?

Kuzey Kore resmi basını, Kim Jong Un'un ölümüne ilişkin iddiaların çevrimiçi ortamda yayılmasından kısa süre sonra onun fotoğraflarını yayımladı. Fotoğraflarda 42 yaşındaki lider, kızıyla birlikte bir giyim ve ayakkabı sergisini geziyor.

Görüntüler, ABD'de yaşayan Çinli muhalif bir ismin, Kim'in komada Pekin'deki bir hastaneye kaldırıldığını ve öldüğünü kanıt olmadan iddia etmesinden saatler sonra ortaya çıktı. Bu tür söylentiler, Kuzey Kore'yi yakından izleyenler için neredeyse olağan hale geldi.

Dünyanın en kapalı ülkelerinden birinde gerçeklerin doğrulanması genellikle zor olduğu için spekülasyonlara zemin hazırlanıyor. Son iddia, Çin makamlarınca yasaklanan Çin Demokratik Partisi'nin başkanı olduğunu söyleyen Wanjun Xie'den geldi. Xie daha önce de Çin lideri Xi Jinping'in ölümüne ilişkin doğrulanmamış iddialar ortaya atmıştı.

Xie, Kim'in ciddi bir beyin kanaması geçirdiğini ve Kuzey Kore'de tedavi imkanları bulunmadığı için Pekin'e götürüldüğünü ileri sürdü. Daha sonra öldüğünü ve naaşının gizlice ülkeye geri getirildiğini, rejimin ölümü sakladığını iddia etti. Ancak fotoğraflar farklı bir tablo çiziyor: Kim, kızı Kim Ju Ae ve olağan beraberindeki yetkililerle sergileri incelerken görülüyor.

Fotoğrafların tam olarak ne zaman çekildiği bilinmese de iddiayı şüpheyle karşılamak için başka nedenler de var. Kim'in sağlığında ani bir çöküş yaşansaydı, Kuzey Kore sınırları dışında da belirtiler görülmesi muhtemeldi. Çin, olası istikrarsızlık veya mülteci akınına hazırlık olarak sınır güvenliğini artırabilirdi. Kuzey Kore diplomatik misyonları çevresindeki hareketlilik de artabilirdi. Güney Kore'deki kaçkınlar genellikle Çin sınırındaki gayri resmi ağlar üzerinden bilgi alır. Ancak bu tür belirtilerin hiçbiri yaşanmadı.

Güney Kore istihbarat yetkilileri de Yonhap'a, iddiaları destekleyen herhangi bir bilgi duymadıklarını söyledi.

Geçmişteki yanlış alarmlar ve ardındaki nedenler

Söylenti, daha önceki yanlış alarmları da hatırlatıyor. 2020'de üst düzey bir Kuzey Koreli kaçkın, Kim'in kalp-damar ameliyatı sonrası öldüğüne "yüzde 99 emin" olduğunu iddia etmişti. Kısa süre sonra Kim kamuoyu önüne çıkmış ve iddia çürütülmüştü.

Peki bu söylentiler neden sürekli geri dönüyor? İlk neden, halefiyet meselesi. Kuzey Kore üç kuşaktır Kim ailesi tarafından yönetiliyor, ancak Kim Jong Un'dan sonra ne olacağı öncekilere göre daha belirsiz. Kim Il Sung, oğlu Kim Jong Il'i iktidara hazırlamak için onlarca yıl harcamıştı. 1994'te öldüğünde halefiyet planı sağlam şekilde yerleşmişti ve Kim Jong Il'in geçişi görece sorunsuz oldu.

Kim Jong Un'un yükselişi daha hızlı ve daha riskliydi. Babası 2008'de felç geçirdikten sonra en küçük oğlu hızla terfi ettirildi. 2011'de babası öldüğünde, geleceğin lideri olarak kamuoyuna açıklanmıştı. Yine de Kim Jong Un iktidarını sağlamlaştırmak, rakiplerini tasfiye etmek ve tehdit olarak algıladığı unsurları ortadan kaldırmak için yıllar harcadı.

Bugün Güney Kore istihbaratı, Kim'in kızını halef olarak hazırlıyor olabileceğine inanıyor. Kızı, son dönemde üst düzey etkinliklerde ve askeri gösterilerde giderek daha fazla görünüyor. Ancak henüz 13 yaşında olduğu düşünülüyor. Kuzey Kore hiçbir zaman bir kadın tarafından yönetilmedi ve kızı resmen varis ilan edilmedi. Gençliği, olası bir iktidar mücadelesinde onu savunmasız bırakabilir. Tüm bu belirsizlikler, Kim'in sağlığına ilişkin söylentilerin neden bu kadar ilgi çektiğini açıklıyor.

İkinci neden ise söylentilerin tamamen inandırıcı olmaktan uzak olmaması. Kim aşırı kilolu ve ağır bir sigara içicisi. Güney Kore Ulusal İstihbarat Servisi, yaşam tarzının onu kalp-damar hastalıkları açısından daha yüksek risk altına soktuğu konusunda defalarca uyardı. Kalp sorunları ve felç, Kim ailesinde de görülüyor.

Kim'e bir şey olması halinde, komşu ülkeler ve uluslararası toplum için riskler yüksek. Ani bir liderlik krizi, Kuzey Kore'nin nükleer silahlarının kontrolü ve siyasi istikrarsızlık olasılığı konusunda zor soruları gündeme getiriyor. Bir iktidar mücadelesi sertlik yanlılarını saldırgan davranmaya cesaretlendirebilir mi? Huzursuzluk Çin sınırında bir mülteci krizini tetikleyebilir mi? Bu sorular yalnızca Pekin ve Seul'ü değil, Güney Kore'de yaklaşık 28.000 asker bulunduran Washington'ı da ilgilendiriyor. İstihbarat kurumları, herhangi bir habere hazırlıklı olmak için Kim Jong Un'u yakından izliyor.

Bilgi kara deliği ve yanlış istihbarat

Kuzey Kore bir bilgi kara deliği olmayı sürdürdüğü için yanlış istihbarat için de kolay bir hedef. Liderine düzenli olarak yalnızca çok küçük bir çevre erişebiliyor. İstihbarat kurumları bile güvenilir bilgi edinmekte zorlanıyor ve ortaya çıkan bilgilerin çoğu "doğrulanmamış" veya "çok muhtemel" gibi temkinli ifadelerle sunuluyor.

Rejimin kendisinin de bilinçli olarak kafa karışıklığını teşvik ettiği, ülke içinde gerçekte ne olduğunu gizlemek için yanıltıcı bilgiler sızdırdığından şüpheleniliyor. Dolayısıyla, bu tür önemli bir haberi takip etmekle görevli olanların gözünden kaçarken Wanjun Xie'nin bir şekilde öğrenmiş olması inandırıcı değil. Xie basitçe dikkat çekmek istemiş olabilir. Ya da Pekin'in Pyongyang ile bağlantılarını vurgulayarak onu utandırmayı amaçlamış olabilir; ancak bu bağlantılar zaten dünyanın gözü önünde iyi biliniyor. Nedeni ne olursa olsun, Xie Kuzey Kore liderliğindeki belirsizliği istismar eden ilk kişi değil.