Hindistan'da 'hamamböceği' hareketinin kurucusu gözaltına alındı

Hindistan'da seçim kuruluna yönelik protesto hareketinin kurucusu Abhijeet Dipke, başkent Delhi'de planlanan yürüyüş öncesinde polis tarafından gözaltına alındı. Polis, cuma günü yapılması planlanan yürüyüşe izin verilmeyeceği uyarısında bulunmuş ve şehir genelinde binlerce güvenlik görevlisi konuşlandırılmıştı.

Dipke'nin gençlerin öncülüğündeki Hamamböceği Canta Partisi (Cockroach Janta Party - CJP), son aylarda binlerce kişiyi sokaklara döktü. Hareket, seçmen listelerindeki usulsüzlük iddiaları nedeniyle Hindistan Seçim Komiseri'nin istifasını talep ediyor. Seçim Komisyonu iddiaları reddediyor.

Grup, destekçilerinden Delhi'nin en yoğun ticaret bölgelerinden biri olan Connaught Place'deki bir parkta toplanarak Hindistan bayrağı açmalarını istemişti. Bu, Dipke'nin bir haftadan kısa süre içinde bir protesto öncesinde ikinci kez gözaltına alınması anlamına geliyor.

Önceki gözaltılar ve yürüyüş kararı

Geçen cumartesi polis, Dipke'nin Delhi'ye inişinden kısa süre sonra uçağa binerek onu gözaltına almıştı. Polis barikatları ve kitlesel gözaltılar, binlerce protestocunun toplanma alanına ulaşmasını engelledi. Dipke ertesi gün serbest bırakıldı, ancak iki CJP yöneticisi polisin yasak bölge ilan ettiği Jantar Mantar'a girdikleri için beş gün hapis cezası aldı.

Cuma günü polis, Dipke'ye destekçilerini izinsiz toplanmaya çağırdığı gerekçesiyle tebligat gönderdi ve toplanma kısıtlamalarına uyulmaması halinde cezai işlem uygulanacağı uyarısında bulundu. Bunun üzerine CJP, destekçilerinden Connaught Place'deki parka beş kişiden az gruplar halinde gelmelerini, Hindistan bayrağını açıp fotoğraf çekmelerini ve ayrılmalarını istedi. Grup, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda 'Tiranga'yı (üç renkli bayrağı) sallamak suç değildir' ifadesini kullandı.

Yaklaşık beş ay önce kurulan CJP, mayıs ayında Hindistan Başyargıcı'nın bazı işsiz gençleri hamamböceklerine benzetmesinin ardından çevrimiçi bir kampanya olarak doğdu. Grup, temmuz ayına gelindiğinde sızdırılan sınav kağıtlarına yönelik protestolarla binlerce genci sokağa döken güçlü bir harekete dönüştü. Temmuz ayında parlamento binasına doğru yapılan yürüyüş polisle çatışmalara sahne oldu ve hareket geniş yankı buldu.

Seçmen listesi tartışması

Hareketin temel talebi, Seçim Komisyonu'nun yürüttüğü ve Özel Yoğun Gözden Geçirme (SIR) olarak bilinen kapsamlı seçmen listesi revizyonu. Eleştirmenler, bu süreçte 130 milyondan fazla ismin listeden çıkarıldığını ve meşru seçmenlerin oy hakkını kaybetme riskiyle karşı karşıya kaldığını belirtiyor. CJP, Seçim Komiseri Gyanesh Kumar'ın istifasını isteyerek komisyonu Başbakan Narendra Modi'nin iktidardaki Bharatiya Janata Partisi'ni (BJP) kayırmakla suçluyor. Komisyon ve hükümet her iki iddiayı da reddediyor.

Polis, geçmişteki protestoları cuma yürüyüşünü engellemek için gerekçe gösteriyor. Dipke'ye gönderilen tebligatta CJP'nin daha önceki gösteri kısıtlamalarına uymadığı, parlamento yönünde yürüme girişimlerinin şiddete ve maddi hasara yol açtığı belirtiliyor. Yetkililer, protestocuların toplanmayı planladığı Central Park'ı 'idari nedenlerle' iki gün süreyle kapattı.

Hareketin liderliği, iki kilit ismin cezaevinde olmasına rağmen gösterilerin süreceğini açıkladı. Hareket, ayrıca muhalefet partilerinin seçim kuruluna yönelik ayrı protesto dalgasıyla aynı dönemde ilerliyor. Muhalefet lideri Rahul Gandhi ve diğer milletvekilleri geçen hafta Seçim Komisyonu merkezine yürümek istemiş ancak polis tarafından durdurularak gözaltına alınmıştı.