Çin'den İsrail'e Batı Şeria yerleşim uyarısı

Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetlerine ilişkin açıklamalarda bulundu. Wang'ın ofisinden yapılan açıklamaya göre bakan, İsrail'i Batı Şeria'da "zorla yerleşim kurma" uygulamasından vazgeçmeye ve attığı adımları geri almaya çağırdı.

Wang, perşembe günü Azerbaycan'da düzenlenen bir konferans kapsamında İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ile yüz yüze görüştü. Görüşmede "Filistin sorununu" "bu yüzyılın en büyük tarihsel adaletsizliği" olarak nitelendirdi.

Pekin, uzun süredir Filistin davasını destekliyor ve "iki devletli çözümün" doğru yön olduğunu savunuyor. Çin aynı zamanda Ortadoğu'daki çatışmalarda arabuluculuk rolü üstlenmeye çalışıyor.

Pekin'in bölgedeki arabuluculuk girişimleri

Çin, 2023'te yıllarca süren düşmanlığın ardından İran ile Suudi Arabistan arasındaki diplomatik ilişkilerin yeniden kurulmasına aracılık etmişti. Bu yılın başlarında ise Pakistan ile birlikte ABD-İsrail'in İran'a yönelik savaşında ateşkes önerilmesine yönelik çabalarda yer aldı.

Pekin'in Gazze savaşına ilişkin girişimleri Filistin iç birliğine odaklandı. Çin, 2024'te rakip Filistinli grupların İsrail ile savaşın ardından işgal altındaki Batı Şeria ve Gazze için geçici bir "ulusal uzlaşı hükümeti" kurmayı kabul etmesini sağladı; ancak bu hiç hayata geçirilmedi.

Wang'a göre şu anda "acil öncelik", Gazze'ye erişimin tamamen açılması ve süregelen "insani felaketin" yayılmasının durdurulması.

Wang, tarafları diyaloğa döndürmek ve "çatışmaya siyasi bir çözüm aramak" için uluslararası toplumla birlikte çalışmaya hazır olduklarını belirtti.

Herzog, X hesabındaki paylaşımında Wang ile görüşmekten "memnuniyet duyduğunu" ve görüşmenin "ülkeler arası ilişkiler ile Ortadoğu'daki duruma odaklandığını" yazdı. Herzog, "Bölgede barış isteğimizin yanı sıra başta İran ve terör uzantılarından gelen güvenlik tehditlerini vurguladım" ifadelerini kullandı.

Çin, İran ile yakın ilişkiler sürdürüyor ve Tahran'ın nükleer programı nedeniyle daha önce ABD yaptırımlarına konu olan İran petrolünün en büyük alıcısı konumunda.

Ateşkesin birinci yılında Gazze'de durum

Ateşkesin üzerinden bir yıl geçmesine rağmen Gazze'de yaşayanlar düzenli İsrail saldırıları, yerinden edilme ve gıda güvenliği sorunlarıyla karşı karşıya. Geniş çaplı bombardıman durmuş olsa da İsrail, Gazze'de neredeyse her gün saldırı düzenlemeye devam ediyor. Ekim 2025'te başlayan ateşkesin ardından geçen bir yılda İsrail saldırılarında 1.400'den fazla Filistinli hayatını kaybetti.

ABD arabuluculuğuyla sağlanan ateşkes, 7 Ekim 2023'te Hamas liderliğindeki saldırının tetiklediği Gazze savaşını bitirmeye yönelik anlaşmanın ilk aşamasıydı. Ancak anlaşmanın sonraki aşamasında ilerleme sağlanamadı; İsrail ve Hamas karşılıklı olarak anlaşma koşullarını ihlal etmekle suçluyor.