Guyana'da eski kölelerin toprak satın alma hareketi

Guyana'da köleliğin kaldırılmasının hemen ardından eski köleler, birlikte hareket ederek toprak satın alıp kendi köylerini kurdu. İngiliz yayını The Guardian'da yer alan bir okuyucu mektubuna göre, bu toplu girişimin adı 'Afrika köyü hareketi' olarak anıldı.

Bristol'dan Prof. Kathryn A. Monk'un kaleme aldığı mektup, 23 Ağustos'ta yayımlanan ve bir İngiliz şirketinin kölelik kaldırıldıktan 40 yıl sonra bile Afrika'dan insan kaçakçılığını sürdürdüğünü ortaya koyan habere yanıt niteliğinde. Monk, Guyana'nın kölelik sonrası tarihinin daha az bilinen bir bölümüne dikkat çekiyor.

Victoria köyü ve toplu toprak alımı

Monk'a göre 1839'da, o dönemki adıyla Britanya Guyanası'nda köleliğin tamamen kaldırılmasından yaklaşık bir yıl sonra, 83 eski köle birikimlerini birleştirerek 200 hektarlık (500 dönüm) Northbrook plantasyonunu satın aldı. Bu araziye Victoria adını verdiler. Benzer şekilde başka gruplar da toprak satın alarak zamanla 'Afrika köyü hareketi' olarak bilinen yapıyı oluşturdu.

Mektuba göre bu alımlar yalnızca bireysel mülk edinme girişimi değildi. Birçok kişi güçlükle kazandığı parasını toprağa gömerek saklamıştı. Northbrook için yapılan ilk ödemenin madeni paralarla bir el arabasıyla Georgetown'a taşındığı aktarılıyor. Eski köleler daha sonra ortaklaşa toprak satın alıp köyler kurdu ve yollar, araziler ile diğer ortak kaynakların yönetimi için kendi düzenlerini oluşturdu. Victoria, 1845'e gelindiğinde kendi yerel yönetim kurallarını belirlemişti.

Tarihin az bilinen yönü

Guyana'da çalışmış biri olarak Monk, bu dönemi ülke tarihinin en dikkat çekici bölümlerinden biri olarak nitelendiriyor. Plantasyon sahipleri eski sistemi sürdürmeye çalışırken, kölelikten çıkan insanların ortak hareket etme, kendi kendini yönetme ve karşılıklı yardımlaşma konusunda olağanüstü bir kapasite sergilediğini belirtiyor.

Monk'a göre özgürleşme tarihi yalnızca eski kölelere ne yapıldığının değil, aynı zamanda özgür kaldıktan sonra ne inşa etmeyi seçtiklerinin de tarihidir.