British Museum'da Kore sergisi: 2 bin yıllık sanatın hikâyesi

Londra'daki British Museum'da açılan "Kore: 2.000 Yıllık Yaratıcılık" sergisi, Kore Yarımadası'nın yüzyıllara yayılan sanat üretimini gözler önüne seriyor. Kraliyet saraylarından Budist tapınaklarına, seramikten resme uzanan geniş bir seçki sunan sergide, geçmiş ustaların olağanüstü yaratıcılığı ön plana çıkıyor. Ancak serginin en dikkat çekici yanı, güçlü başlangıcına karşın 20. yüzyıla geçişte yaşadığı kopukluk.

Ziyaretçiyi ilk karşılayan eserlerden biri, MS 8. yüzyılda bir Budist manastırı için dökülen dev bronz çan. Ejderha, alev ve çiçek kabartmalarıyla bezeli çan, Kore'nin Budist dönemine ait sakinlik hissini yansıtıyor. Hindistan'dan gelen Budizm ile Çin'in sanatsal etkisinin buluştuğu bu dönemde, elle kopyalanan kutsal metinler ve Bodhisattva heykelcikleri Kore sanatının ayırt edici örnekleri arasında yer alıyor.

Sergide Budizm öncesi döneme ait taş eşyalar da bulunuyor. MS 5. yüzyıla tarihlenen ve sırtında içki boynuzu taşıyan at figürü, dönemin zanaatkârlarının hem işlevsel hem estetik nesneler ürettiğini gösteriyor.

10. yüzyıldan 14. yüzyıla kadar yarımadayı yöneten ve Budizm'i devlet dini ilan eden Goryeo Krallığı'nda, saray seramikleri altın çağını yaşadı. Çin'in Zhejiang eyaletinden alınan "celadon" adlı yeşil sırlı seramik, Koreli ustaların elinde soluk yeşil kâseler ve vazolar haline geldi.

1392'den 1897'ye kadar süren Joseon Hanedanı döneminde ise sade beyaz porselen eserler öne çıktı. Serginin en dikkat çekici parçalarından biri, 18. yüzyılda üretilen devasa ay testisi. İki yarım kürenin birleştirilmesiyle yapılan eserdeki kusurlu ek yeri, Kore kültüründe olduğu gibi kabul görüyor ve esere kendine özgü bir karakter katıyor.

20. yüzyılda kopuş

Serginin ikinci bölümünde ise 20. yüzyıl başı Kore sanatı yer alıyor. Geleneksel motiflerin Avrupa ve Amerikan tarzı modernizmle karıştığı bu dönemde, anlatı akışı zayıflıyor. Budizm'den Yeni Konfüçyüsçülüğe geçişin estetik yansımaları tam olarak işlenmeden sergi dağılıyor.

Bu eserlerin büyük bölümü, 2020'de hayatını kaybeden Samsung Yönetim Kurulu Başkanı Lee Kun-hee'nin koleksiyonuna ait. Serginin kurumsal ortağı Samsung. Koleksiyondaki bazı eserler Güney Kore'nin önde gelen müzelerine ait ulusal hazineler arasında. Ancak koleksiyonun bir kişisel seçki olduğu ve tarafsız bir sanat tarihi sunmadığı belirtiliyor.

Kore için 20. yüzyıl zorlu geçti: 1910-1945 arasında Japon İmparatorluğu sömürgesi oldu, ardından üç milyon kişinin ölümüne yol açan Kore Savaşı yaşandı. Ressam Lee Jung-seop'un savaşta ailesinden kopan bir balıkçıyı betimlediği pastel çalışması, bu dönemin acısını yansıtıyor.

Sergiden akılda kalan ise geçmişin kayıp uyumu oluyor. Jeong Seon'un 1751'de kâğıt üzerine mürekkeple yaptığı "İnwang Dağı'nda Yağmur Sonrası" adlı eser, Kore manzaralarına doğrudan bir bakış sunuyor.

Serginin son eseri, sanatçı Do Ho Suh'un 2019 tarihli otoportresi. Geleneksel bir Kore evinin üzerinden akan rengârenk ipliklerin altındaki figürü betimleyen eser, serginin ana temasını tamamlıyor.