Genetiği değiştirilmiş domuz böbreği insan vücudunda 271 gün çalıştı

ABD'li doktorlar, genetiği değiştirilmiş bir domuzdan alınan böbreğin bir hastanın vücudunda 271 gün boyunca çalıştığını ve bunun kayıtlara geçen en uzun süre olduğunu açıkladı.

Boston'daki Mass General Brigham hastanesinde tedavi gören Tim Andrews, naklin kendisine 'umut' verdiğini ve aylarca diyaliz makinesine bağlı kalmaktan kurtardığını söyledi. Ekip, domuz organlarının insan nakli bulunana kadar 'köprü' olarak kullanılabileceğini belirtiyor.

Ancak domuz organı en sonunda çalışamaz hale geldi ve alındı. Andrews, bir donör bulunana kadar kısa süreli diyalize girmek zorunda kaldı.

Organ nakli krizi ve ksenotransplantasyon

Doktorlar ve bilim insanları, organ nakli için bekleyen hastaların sayısının artması nedeniyle türler arası organ nakli anlamına gelen ksenotransplantasyonu araştırıyor. ABD'de yaklaşık 100 bin kişi böbrek nakli beklerken, her yıl sadece 25 bin nakil gerçekleşiyor. İngiltere'de ise 7 binden fazla kişi böbrek nakli listesinde.

Andrews'a listeye girmek için yedi yıl beklemesi gerekebileceği, ancak diyalizdeki insanların ortalama beş yıl yaşadığı söylendi. Andrews, 'Zamanım azalıyordu... Bu çok moral bozucuydu' dedi. Domuz nakli fikrini ise 'umut' ve 'tünelin sonundaki ışık' olarak nitelendirdi.

Genetiği değiştirilmiş domuz organı nasıl hazırlandı?

Domuzlar, organ boyutları insanlara uygun olduğu ve yıllardır yetiştirildikleri için ksenotransplantasyon için ideal hayvanlar olarak görülüyor. Ancak bir domuzdan alınan böbreği doğrudan insana nakletmek mümkün değil; insan bağışıklık sistemi organı yabancı olarak tanıyıp yok ederdi. Bu yüzden araştırmacılar, organlarını 'insanlaştırmak' için 69 genetik değişiklik yapılmış Yucatan minyatür domuzları geliştirdi.

Bu değişiklikler, bağışıklık sisteminin saldırdığı domuz hücrelerinin bazı özelliklerini ortadan kaldırıyor, domuz dokusunu gizleyen insan DNA'sı ekliyor ve domuz DNA'sında saklanan virüsleri etkisiz hale getiriyor.

Tip 2 diyabete bağlı böbrek yetmezliği yaşayan Tim Andrews, 25 Ocak 2025'te 66 yaşındayken ksenotransplant geçirdi. Lancet tıp dergisinde yayımlanan ayrıntılara göre, domuz böbreği hemen çalışmaya başladı. Böbrek, Ekim ayında alınıncaya kadar 271 gün işlev gördü; ardından Andrews, bu yılın Ocak ayında bir donörden organ bulunana kadar 82 gün diyalize girdi. Yeni organın iyi çalıştığı belirtildi.

Mass General Brigham'daki nakil bilimleri merkezinden Dr. Leonardo Riella, nakil için organ sıkıntısı nedeniyle 'bir kriz içinde olduklarını' söyledi. Riella, 'Canlı donörü olmayan hastalar için ksenotransplantasyonun diyalizi atlayıp nakle geçmek için bir alternatif olabileceğine gerçekten inanıyoruz' dedi.

Andrews'ın organında bağışıklık sisteminin reddine dair erken belirtiler görüldü, ancak bu durum ilaç ayarlamalarıyla başarıyla tedavi edildi. Ancak yaklaşık altı ay sonra böbrekteki damarlar hasar görmeye, organ iltihaplanmaya başladı. Bu durumun kesin nedeni bilinmiyor; domuz böbreğine saldıran antikorlara dair belirti yoktu. Doktorlar Lancet makalesinde, 'Bu vaka, klinik böbrek ksenotransplantasyonunun hem vaadini hem de kalan zorluklarını gösteriyor' ifadelerini kullandı.