Bağırsak hastalığı teşhisten 10 yıl önce tahmin edilebilir

Kandaki antikor örüntülerinin, iltihaplı bağırsak hastalığının (IBD) teşhisinden yaklaşık on yıl önce ortaya çıkıp çıkmayacağını öngörebildiği bildirildi. Araştırmacılar, bu bulgunun hastalığın erken tespiti ve hatta önlenmesi yolunda önemli bir adım olduğunu belirtiyor.

IBD'nin iki ana türü olan Crohn hastalığı ve ülseratif kolit genellikle ancak belirtiler ortaya çıktıktan, yani bağırsaklar zarar gördükten sonra tedavi ediliyor. Bilim insanları ise bağışıklık sisteminin teşhisten en az on yıl öncesine kadar uyarı sinyalleri verdiğini tespit etti.

Çalışmanın yazarlarından Dr. Arno Bourgonje, "Çok uzun zamandır iltihaplı bağırsak hastalığını yalnızca zarar oluştuktan sonra tedavi edebiliyorduk ve bu birçok kişi için çok geç kalıyor" dedi. Bourgonje, "Gösterdiğimiz şu: hastalık belirtilerden yıllar önce başlıyor ve bağışıklık sistemi teşhisten çok önce uyarı işaretleri bırakıyor" diye ekledi.

Araştırmacı, bunun henüz bir kişinin hastalanacağını söyleyen bir test olmadığını, ancak hastalığın daha erken yakalanması ve ileride önlenmesi için önemli bir adım olduğunu vurguladı.

Kanda antikor taraması

Dünya genelinde en az 3,8 milyon kişi IBD ile yaşıyor. Sindirim kanalında kronik iltihaba yol açan bu bağışıklık hastalığı ağrı, ishal ve yorgunluğa neden oluyor. Kesin nedeni bilinmiyor; ancak yanlış çalışan bağışıklık sistemi, genetik ve bağırsaklarda yaşayan mikroplar etkili olabiliyor.

Tedavi iltihap önleyici ve bağışıklık baskılayıcı ilaçlara dayanıyor. Ancak çok sayıda hasta bu ilaçlara yanıt vermiyor ve önemli bir bölümü bağırsağın hasarlı kısımlarının ameliyatla alınmasına ihtiyaç duyuyor. Uzun süreli iltihap ayrıca bağırsak kanseri riskini artırıyor. Bu durum bilim insanlarını, hastalık başlamadan risk altındaki kişileri belirlemek için erken belirtiler aramaya yöneltti.

Dr. Arno Bourgonje, Mount Sinai ve Viyana Tıp Üniversitesi'ndeki meslektaşlarıyla birlikte ABD askeri personelinden alınan kan örneklerini inceledi. 500 kişiden alınan 2 bin örnek değerlendirildi. Bu kişilerin 200'ünde sonradan Crohn hastalığı, 200'ünde ülseratif kolit gelişti; kalan 100 kişide ise bu hastalıkların hiçbiri görülmedi.

Kan örnekleri, bağışıklık sisteminin bakteri, virüs, besin ve vücudun kendi dokularından gelen yüz binlerce protein parçasına karşı ürettiği antikorlar açısından tarandı. Crohn hastalığı gelişen kişilerde, glandüler ateşe yol açan Epstein-Barr virüsüne karşı antikorlar daha sık görüldü ve bu farklar teşhisten on yıl önce bile belirgindi. Sinyal, sonradan bağırsağı daraltabilen veya anormal kanallar oluşturabilen daha ağır hastalık geliştirenlerde en güçlüydü. Ülseratif kolit geliştirenlerde ise vücudun kendi proteinlerinden birine karşı antikorlar dahil farklı bir örüntü saptandı.

Sonuçlar henüz klinik test değil

Gut dergisinde yayımlanan ve Barcelona'daki United European Gastroenterology toplantısında sunulan bulguların başka insan gruplarında doğrulanması gerekiyor. Sonuçlar, enfeksiyonların IBD'ye yol açtığını kanıtlamıyor, yalnızca bir bağlantı gösteriyor.

Araştırmaya katılmayan Barts Health'ten gastroenteroloji profesörü James Lindsay, çalışmanın "Crohn hastalığı ve ülseratif kolitin nedenlerine ilişkin önemli içgörüler sunduğunu" söyledi. Lindsay, yöntemlerin "henüz büyük ölçüde bir araştırma aracı" olduğunu ve kliniğe hazır olmadığını belirtti.

Ülke çapında bir hasta derneği olan Crohn's & Colitis UK'nin yöneticisi Marianne Radcliffe ise "Crohn ve kolit hastaları için bu tür araştırmalar önemli bir ilerleme" dedi. Radcliffe, her yeni bulgunun hastalıkların nasıl geliştiğinin, belirtilerden yıllar önce ortaya çıkabilecek değişimler dahil, daha iyi anlaşılmasına katkı sağladığını söyledi.