Galler'de ray test merkezi 70 milyon sterlin harcandı, inşa edilmedi

Galler'de yapılması planlanan bir ray test merkezi için 70 milyon sterlin kamu parası harcandı ancak merkez hâlâ inşa edilmedi. Galler hükûmeti, Global Centre of Rail Excellence (GCRE) adlı projenin geleceğine karar verecek.

GCRE, beş yıl önce başlatıldı ve Powys'teki Ystradgynlais yakınlarındaki eski Nant Helen açık kömür madeninde kurulması planlandı. Şirket, özel sektörden ihtiyaç duyduğu finansmanı bulamadı. GCRE yöneticisi Simon Jones, potansiyel yatırımcılar için riskin "çok büyük" olduğunu söyledi.

Veri merkezi planı

Galler hükûmeti, kendisine ait olan GCRE'nin sahayı "canlandırmak için bir dizi proje araştırdığını" belirtti. Bir sözcü, verimlilik hedefleri doğrultusunda şirketle birlikte sonraki adımların değerlendirildiğini ekledi.

Bakanlardan, sahada bir veri merkezi kurulması planını onaylamaları isteniyor. GCRE, bu veri merkezinin ray projesine daha fazla finansman çekmesini umuyor.

Galler hükûmeti, 2021'de İşçi Partisi tarafından kurulmasından bu yana GCRE'ye 50 milyon sterlin verdi. Eski Birleşik Krallık muhafazakâr hükûmeti de 20 milyon sterlin sağladı.

GCRE, Bannau Brycheiniog millî parkı (Brecon Beacons) yakınındaki madeni dönüştürmek için özel yatırımcılardan 330 milyon sterlin bulmayı hedeflemişti.

Cebelitarık büyüklüğünde saha

Planlara göre, yaklaşık Cebelitarık büyüklüğündeki bir sahada tren testleri için 7 kilometrelik iki elektrikli hat döngü oluşturacaktı. GCRE, diğer tesislerle birlikte 1.000'den fazla iş yaratabileceğini belirtiyordu.

Projenin 2025'te faaliyete geçmesi bekleniyordu ancak 2030'a ertelendi. Proje, mayıs ayındaki Senedd (Galler Parlamentosu) seçimini kazanan Plaid Cymru'ya miras kaldı.

GCRE yöneticisi Simon Jones, ray sektöründe sunulacak hizmetlere talep olduğunu ancak kamu parasının sonsuza kadar kullanılamayacağını, bu nedenle karar verilmesi gerektiğini söyledi. Jones, bir enerji ve veri merkezi şirketiyle ayrıntılı görüşmeler yapıldığını ancak ticari gizlilik nedeniyle şirketin adını açıklayamayacağını ekledi.

GCRE, bu görüşmeleri bu yıl tamamlayarak bir sözleşme imzalamak istiyor. Jones, "Hükûmet bunu yapmak istediğine karar verirse, veri merkezi ortağıyla sözleşmeyi uygulayabilirsek, beş yıl sonra bu sahada trenlerin çalıştığını görebiliriz" dedi.

Jones, dünyanın dört bir yanındaki potansiyel yatırımcılarla görüşüldüğünü ancak finansmanın sağlanamadığını belirtti. Makroekonomik koşullar ve Covid'in uzun etkisi gibi nedenler sıralanabileceğini ancak meselenin yatırım piyasasının risk iştahına dayandığını ifade etti.

Jones, "Burada bilinmeyen bir öneri var. Birleşik Krallık'ın ilk amaca yönelik yüksek hızlı ray test tesisini kurma riski var ve bu risk mevcut koşullarda piyasanın tek başına üstlenmesi için çok büyük" dedi.

Galler Muhafazakâr Partisi Senedd üyesi Andrew RT Davies, sahayı önceki Senedd'in ekonomi komitesi başkanı olarak ziyaret ettiğini belirterek hükûmetin harekete geçip hızlı karar vermesi gerektiğini söyledi. Davies, sahanın canlandırma amacıyla desteklenmeye devam mı edileceğini yoksa başka nedenlerle mi yeniden düzenleneceğini sordu.