Fransa'da öğrenci protestolarına 3.000 ek öğretmen sözü

Fransa hükümeti, lise öğrencilerinin üç haftadır süren protestolarına ilk tavizi verdi. Eğitim Bakanı Edouard Geffray, Perşembe akşamı televizyon röportajında önümüzdeki günlerde 3.000 ek yedek öğretmenin görevlendirileceğini duyurdu.

Hükümetin verilerine göre gösterilerin başlamasından bu yana 6.877 kişi tutuklandı; tutuklananların %86'sını 18 yaş altı gençler oluşturuyor. Protestoların temel talebi ortaokul ve liselerde daha fazla kaynak ayrılması.

Sendikaların "dördüncü perde" olarak nitelendirdiği Perşembe günkü eylemlerde ülke genelinde yaklaşık 71.000 kişi sokağa çıktı. Paris'te Bastille meydanında 24.000 kişi toplandı. Polis, kendilerine taş ve ev yapımı havai fişeklerle saldıran gruplara yine göz yaşartıcı gazla müdahale etti.

Bordeaux'da bir lise protestocular tarafından tahrip edildi, Marsilya'da bir lise müdür yardımcısı saldırıya uğradı. Cuma günü 3.500 lisenin yaklaşık 140'ı tamamen veya kısmen kapalıydı; bu, önceki günlere göre büyük bir düşüş anlamına geliyor. Ancak önümüzdeki Salı için yeni bir eylem günü ilan edildi.

Bakanlık 500 liseyi öncelikli belirledi

Geffray'nin açıklaması, protestocuların şikâyetlerine verilen ilk somut taviz oldu. Fransa'da eğitim çevreleri, öğretmenlerin derslere girmemesi ve yerlerine yedek öğretmen bulunamaması nedeniyle çok fazla ders saatinin kaybedildiğini uzun süredir kabul ediyor.

Bakan, bakanlığın yeni bir yazılımı devreye almasıyla 3.000 yedek öğretmenin en çok ihtiyaç duyulan yaklaşık 500 liseye yönlendirilebileceğini söyledi. Bu okulların çoğunun, öğretmen açığının en yoğun olduğu yüksek göçmen nüfuslu kent banliyölerinde olması bekleniyor.

Geffray ayrıca, açığı kapatmak için fazla mesai yapmak isteyen öğretmenlere mevcut bir program kapsamında daha fazla ödeme yapılacağını belirtti. Öğrencilerin taleplerinin 2027 devlet bütçesinin eğitim bölümüne ilişkin görüşmelerde dikkate alınacağını da sözlerine ekledi.

Ancak bu teklif, protestocuları yatıştıracak ölçekte yeni bir yatırım vaadi içermiyor. Hükümet, Fransa'nın kırılgan borç durumunun uluslararası para piyasaları tarafından yakından izlendiğini bildiği için toplumsal barışı satın alıyor görünmekten çekiniyor.

Öğrenci liderlerinin tepkisi temkinli. Üç büyük lise sendikasından en ılımlısı olan Renouveau Lycéen'i (Lise Yenilenmesi) temsil eden Nathanaël Combary, öğrencilerin vaadin pratikte nasıl uygulanacağını beklediğini söyledi: "Taleplerimizin bir kısmına karşılık gelen açıklamalar aldık. Ama insanlar parayı ve daha somut sonuçları görmek istiyor."

Cumhurbaşkanı adayı Jean-Luc Mélenchon'un radikal sol partisi France Insoumise'a (Boyun Eğmeyen Fransa) yakın Union Etudiante'den (Öğrenci Birliği) Sabrine Kharbach ise "Masada 10 milyar euro olmadığı sürece eylemlerimizi sürdüreceğiz" dedi. Mélenchon, Perşembe günkü gösterileri X üzerinden övdü ve öğrencilerin "Bastille'i geri aldığını" yazdı.

Siyasi yelpazenin diğer ucundaki aşırı sağcı National Rally (Ulusal Birlik) ise hükümetin tavizlerini eleştirdi. Parti sözcüsü Laurent Jacobelli, "Mesaj şu: bir şeyleri kırarsanız size bir şeyler verilir. Araba yakarsanız, polise saldırırsanız karşılığında bir şey kazanırsınız. Bu, şiddetin meşrulaştırılmasıdır" dedi.

Yeni eylemler ve seçim takvimi

Bu hareket, Fransa'da yıllardır görülen en ciddi öğrenci huzursuzluğu. Ülkede akaryakıt fiyatlarına duyulan öfke ve tarım sektöründeki sıkıntılar da yeni protestoları tetikleyebilecek gerilim ortamı yaratıyor. Yeniden canlanan "sarı yelekliler" hareketi 17 Ekim Cumartesi gününü gösteri günü ilan etti.

Nisan ve Mayıs aylarında yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimleri yaklaşırken hem aşırı sağın hem aşırı solun güçlü oy alması bekleniyor; bu durum çatışma ortamını daha da artırıyor. Hükümet, gelecek hafta sonu başlayacak yarıyıl tatilinin ve soğuk, yağışlı havanın protestoların etkisini bir ölçüde azaltacağını umuyor.